I SA/Gl 1548/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 października 2024 r. nr 020000.71.2024.RED.POST.3014.JJ w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 3 października 2024 r., nr 020000.71.2024.RED.POST.3014.JJ, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako wierzyciel, ZUS), utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z 19 sierpnia 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność zarzutu wniesionego 18 czerwca 2024 r. przez J. J. (dalej jako zobowiązany, skarżący) w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stan sprawy: Wierzyciel 8 października 2021 r. wydał upomnienie określające wysokość zadłużenia skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należne w okresie od 7-10/2017 r. Skarżący złożył zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym 13 maja 2022 r., podnosząc zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz nieistnienie obowiązku. ZUS postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. oddalił zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, a w wyniku wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wierzyciel postanowieniem z 24 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy to postanowienie. Skarżący złożył na postanowienie wierzyciela skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd, wyrokiem z 27 lutego 2024 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1446/22, oddalił skargę, a wyrok jest prawomocny. Zobowiązany 18 czerwca 2024 r. ponownie złożył zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, oparty na tych samych argumentach co zarzut wniesiony 13 maja 2022 r. W swoim piśmie z 6 września 2024 r. zobowiązany wskazał, że 18 czerwca 2024 r. nie wnosił zarzutów. Organ stwierdził jednak, że pismo z tego dnia zatytułowane "SKARGA" w swojej treści zawierało wyraźne stwierdzenie, że zobowiązany wnosi zarzut w sprawie przedmiotowej egzekucji administracyjnej. Wierzyciel stosownie do art. 34 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 – dalej jako u.p.e.a.) stwierdził niedopuszczalność zarzutu. W wyniku rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS wydał postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W skardze złożonej do tutejszego Sądu domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Wskazał, że zaskarżone postanowienie obarczone jest uchybieniem formalnym, gdyż nie zawiera daty wydania. Podniósł, że nie otrzymał nigdy tytułu wykonawczego, a tylko zawiadomienie o zajęciu wierzytelności. Pomimo, że w pouczeniu do tego zawiadomienia wskazano na doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, ten nie został dołączony. Zarzucił również, że postanowienie z 24 sierpnia 2022 r. zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Organ nie przedstawił żadnego pełnomocnictwa od Prezesa ZUS. Postanowienie to z uwagi na uchybienia formalne, nie może być uznane za odpowiedź na wniosek zobowiązanego z 27 lipca 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, że postępowanie egzekucyjne podjęte 21 marca 2024 r. obarczone jest wadami prawnymi z uwagi na niedoręczenie mu tytułu wykonawczego. Podniósł również, że jego pismo z 18 czerwca 2024 r. zostało zatytułowane "SKARGA", a zatem z treści tego tytułu jednoznacznie wynika, że ono skargą, a nie zarzutami. Nadmienił, że w sprawie I SA/G 1446/22 zgłosił wniosek w celu wniesienia skargi kasacyjnej, zatem sprawa nie została jeszcze zakończona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie rozważań należy przywołać art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Przywołanie tego przepisu ma znaczenie z tego względu, że cześć argumentacji podniesionej w skardze koncentruje się na postanowieniu ZUS z 24 sierpnia 2022 r. i postępowaniu poprzedzającym jego wydanie, które były już przedmiotem oceny przed tutejszym Sądem. Sąd w powołanym wyżej wyroku I SA/Gl 1446/22 przesądził, że wierzyciel prawidłowo uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, podobnie jak niezasadny był zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Skarżący podniósł w skardze, że ów wyrok jest nieprawomocny, gdyż złożył – jak to określił – stosowny wniosek. Sąd rozpoznając skargę sięgnął do akt sprawy I SA/Gl 1446/22 i stwierdził, że owszem, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy celem wywiedzenia skargi kasacyjnej, jednak jego wniosek w tym zakresie został pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem referendarza sądowego z 20 grudnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 178/24. W wyniku wniesionego sprzeciwu Sąd postanowieniem z 10 marca 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W konsekwencji tego postanowieniem z 13 marca 2025 r., referendarz sądowy stwierdził, że wyrok tutejszego Sądu z 27 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1446/22, jest prawomocny od dnia 5 lipca 2024 r. Zależy zatem przywołać również art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nie ma zatem podstaw twierdzenie skargi, jakoby wyrok tutejszego Sądu był nieprawomocny. Zresztą, nawet jeśli orzeczenie to nie byłoby prawomocne, to i tak zaskarżone postanowienie wierzyciela jest prawidłowe. Wniosek taki wynika z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. W myśl tego przepisu, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Należy przy tym podkreślić, że przepis ten mówi o niedopuszczalności zarzutu jeżeli zarzut "jest albo był" przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Ustawodawca nie uzależnia więc niedopuszczalności zarzutu od zakończenia odrębnego postępowania, w którym taki zarzut został zgłoszony. Istotne jest, że taki zarzut został zgłoszony w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Celem tej regulacji prawnej jest zapobieżenie rozstrzygania tej samej kwestii w kilku odrębnych postępowaniach. Jak się wskazuje w literaturze, nie ma bowiem powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie - w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nie umniejsza zakresu ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia, odnoszącego się do zakresu jego obowiązków. Równocześnie jest chroniony interes ogólny, stanowiący uzasadnienie dopuszczenia możliwości prowadzenia egzekucji orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia (tak NSA w wyroku z 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 1658/23). W konsekwencji słusznie postąpił organ stwierdzając niedopuszczalność zarzutów, których istota jest tożsama z tą zaprezentowaną już wcześniej przez skarżącego. Skarżący podniósł również, że jego pismo z 18 czerwca 2024 r. nie stanowiło zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, lecz było skargą. Odnosząc się do tych twierdzeń należy zauważyć, że jakkolwiek zostało określone jako skarga, to jednak z jego treści wynika, że skarżący wnosi zarówno skargę w związku z dokonanym zajęciem egzekucyjnym, jak również zarzuty w sprawie przedmiotowej egzekucji. Słusznie zatem postąpił organ i dostrzegając treść pisma, a nie tylko jego tytuł, dopatrzył się w jego treści również zarzutów. Stwierdzenie zaś, że ich treść odpowiada tej, która była już przedmiotem rozpoznania w opisanym wcześniej trybie, organ był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia. Nie jest zasadny również i ten zarzut, że skarżone postanowienie nie zostało opatrzone datą. Tak nie jest. Zaskarżone postanowienie z 3 października 2024r., jak i poprzedzające je postanowieni z 19 sierpnia 2024 r. zawierają datę ich wydania. Z tych względów Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.