III SA/Wr 258/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Z. na czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie egzekucji postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 26 czerwca 2025 r. wpłynęła do Sądu, przekazana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS), skarga I. Z. (dalej: skarżąca) na czynności egzekucyjne ZUS. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności, skarżąca wskazała, że przedmiotem jej skargi są zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 26 maja 2025 r. o wskazanych przez nią numerach i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych z 26 maja 2025 r. o wskazanych przez nią numerach. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie – z ostrożności procesowej – o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie administracyjnej wypowiedziały się organy obu instancji. Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez organy administracyjne różnych instancji. Od zaskarżonych w niniejszej sprawie czynności egzekucyjnych w postaci zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia za pracę i zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przysługiwała skarżącej skarga na czynność egzekucyjną, którą stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.) dalej: u.p.e.a. należało wnieść do organu egzekucyjnego, który dokonał czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności. W przypadku nieuwzględnienia skargi, organ oddala skargę postanowieniem. Natomiast stosownie do art. 54 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że wystąpienie ze skargą do Sądu powinno być poprzedzone nie tylko rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego I instancji, lecz również zakończeniem postępowania drugoinstancyjnego, tj. wydaniem rozstrzygnięcia, które mogłoby dopiero stanowić przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zasadą jest bowiem, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść na rozstrzygnięcia mające charakter ostateczny, a zatem takie na które stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca skierowała skargę na czynności egzekucyjne bezpośrednio do Sądu, czyli bez wyczerpania przysługujących jej środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, służących weryfikacji prawidłowości podjętej wobec niej czynności egzekucyjnej, z która się nie zgadza. W świetle powyższego, wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do Sądu mogło podlegać tylko ostateczne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.