Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gl 1148/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2026 r., I SA/Gl 1148/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
23 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 18 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.319.2025.3.DJ UNP: 2401-25-186231 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty organowi egzekucyjnemu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 18 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.319.2025.3.DJ UNP: 2401-25-186231, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. nr [...], którym organ określił wobec M sp. z o.o. w likwidacji w B. wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132). Przedstawiając przebieg postępowania w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z 19 marca 2025 r. nr [...] określił wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Postanowienie to doręczono M Sp. z o.o. w B. w likwidacji ( dalej: spółka, strona, skarżąca) 7 kwietnia 2025 r. w trybie art. 44 k.p.a. Na podstawie wspomnianego postanowienia wystawiono tytuł wykonawczy nr 2402-SEE.711.KTR.TW.6.2025. Zawiadomieniem z 22 kwietnia 2025 r. nr [...] organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy spółki. W piśmie z 13 maja 2025 r. spółka wniosła zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej i skargę na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. nr [...] oddalono skargę na czynność egzekucyjną. 5 czerwca 2025 r. spółka zapoznała się z aktami sprawy, na okoliczność czego sporządzono protokół. Pismem z 9 czerwca 2025 r. spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 19 marca 2025 r. nr [...], a także zażalenie na to postanowienie. We wniosku tym podano, że przyczyna uchybienia terminu ustała 5 czerwca 2025 r., tj. z chwilą dowiedzenia się o wydaniu postanowienia oraz jego treści. Zdaniem strony uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Strona nie otrzymała awiza o przesyłce, dlatego nie miała świadomości jej nadejścia. Ponadto drugie awizo było wadliwe, gdyż nie zawierało podpisu osoby awizującej, wobec czego nie wywołało skutków prawnych. Przesyłka została zwrócona do nadawcy 8 kwietnia 2025 r., a więc pomiędzy drugim awizowaniem z 1 kwietnia 2025 r., a zwrotem przesyłki do nadawcy nie upłynęło 7 dni. Strona zapewniła, że odbiera korespondencję, na dowód czego przedstawiła przykładowe odebrane przesyłki. Dyrektor stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do zarzutów zażalenia z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia. Zdarzeniem wyznaczającym początek terminu do wniesienia zażalenia było doręczenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. nr [...], co miało miejsce 7 kwietnia 2025 r. w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. Postanowienie to zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia. Zatem 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 k.p.a., upłynął 14 kwietnia 2025 r. Tymczasem zażalenie skierowane zostało do organu I instancji 9 czerwca 2025 r., tj. z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie wraz z wniesieniem zażalenia strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu. W odrębnym postępowaniu Dyrektor odmówił uwzględnienia tego wniosku. Organ wskazał, że na stronie będącej osobą prawną spoczywał obowiązek takiej organizacji prowadzonej działalności, która pozwala na odbiór kierowanej do spółki korespondencji. Niedochowanie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia spowodowało, że Dyrektor był zobowiązany stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wydając postanowienie w oparciu o art. 134 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 17 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie w szczególności, że w niniejszej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. nr [...], - art. 44 § 2 - 4 i art. 45 k.p.a. poprzez przyjęcie w szczególności, że przesyłka zawierająca postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 19 marca 2025 r. nr [...] została skutecznie doręczona skarżącej, - art. 76 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dokumenty sporządzone przez Pocztę Polską związane z doręczeniem przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. nr [...] zostały sporządzone w przepisanej formie w sytuacji, gdy forma taka nie została zachowana (brak informacji o miejscu pozostawienia awiza), - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające w szczególności na niepodjęciu żadnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu skarżącej, a w szczególności braku oceny dokumentów dotyczących awizowania przesyłki (zwrotki), jak również nieprzeprowadzeniu dowodu z zeznań pracowników Poczty Polskiej dokonujących czynności w niniejszej sprawie oraz dowodu z zeznań skarżącej, - art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organu administracyjnego, tj. w szczególności z pominięciem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na prawa i obowiązki skarżącej będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, a w szczególności nieinformowanie o możliwości i zasadności zgłaszania wniosków dowodowych oraz skutków wynikających z ich niezgłoszenia. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. Jak wynika z art. 44 § 2 k.p.a. tzw. awizo umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, a art. 44 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Z dokumentów sporządzonych przez Pocztę Polską (zwrotka), znajdujących się w aktach sprawy wynika, że z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1 zwrotki, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP L. (zakreślony pkt 2 zwrotki). Natomiast z pkt 2 zwrotki, ani z żadnego innego dokumentu nie wynika, aby Poczta Polska pozostawiała awizo w którymś z miejsc wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Przepis ten wskazuje w sposób wyraźny, w jakich miejscach powinno być umieszczone awizo o przesyłce dla adresata. Oznacza to, że awizo nie może zostać umieszczone w innym miejscu niż wskazane w ww. przepisie. Nawet, gdyby zatem przyjąć, że Poczta Polska pozostawiła dwa awiza dotyczące przedmiotowej przesyłki (co skarżący kwestionuje), to z dokumentów dotyczących awizowania przesyłki nie wynika, gdzie miałoby być umieszczone awizo, jak również, czy było to jedno z miejsc wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Oprócz powołanego przepisu, obowiązek wskazania miejsca pozostawiania przesyłki wynika również z treści samej zwrotki, gdyż w odpowiednim przypisie do pkt 2 zwrotki wskazano "właściwe zaznaczyć". Tymczasem Poczta Polska zaniechała tego obowiązku i w pkt 2 zwrotki nie wskazała, gdzie miałoby zostać umieszczone awizo. Powyższe okoliczności wskazują, że dokumenty związane z doręczeniem przesyłki nie zostały sporządzone w przepisanej formie, a zatem nie można im przypisać przymiotu dokumentów urzędowych i uznać, że potwierdzają one fakt prawidłowego awizowania i doręczenie przedmiotowej przesyłki. W ocenie skarżącej doręczenie przesyłki było wadliwe, a zatem nieskuteczne. W tej sytuacji organ administracji powinien doręczyć przedmiotową przesyłkę skarżącej Nie jest zatem prawdą, że skarżąca uchybiła terminowi na wniesienie zażalenia oraz, że termin ten upłynął 14 kwietnia 2025 r. Rozwijając zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podniesiono, że organ administracyjny nie podjął żadnych działań, aby wyjaśnić okoliczności sprawy, w szczególności kwestie związane z próbą doręczenia przesyłki i nie przeanalizował dokumentów otrzymanych od Poczty Polskiej. Dyrektor błędnie skupił się na kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, podczas, gdy w tym postępowaniu powinien przede wszystkim przeanalizować kwestię terminu do wniesienia zażalenia, a zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy w ogóle ww. postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącej i czy termin na wniesienie zażalenia rozpoczął bieg. W sposób rażący naruszono także przepisy zawarte art. 9 - 10 k.p.a., gdyż nie poinformowano strony, że dokumenty sporządzone przez Pocztę Polską mają moc dokumentów urzędowych oraz o skutkach z tego wynikających. Nie wskazano także na możliwość zgłaszania wniosków dowodowych, które obaliłyby domniemanie prawdziwości tego rodzaju dokumentów, czym pozbawiono stronę czynnego udziału w sprawie. W razie prawidłowego pouczenia strona mogłaby zgłosić dodatkowe wnioski dowodowe, w tym o przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników Poczty Polskiej oraz skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazano, że Poczta Polska S.A. pismem z 4 czerwca 2025 r. odpowiedziała na reklamację spółki. W przywołanym piśmie Poczta Polska S.A. przedstawiła wszystkie okoliczności doręczenia postanowienia z 19 marca 2025 r. W tej sytuacji chybiony jest zarzut spółki o braku czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. W sytuacji gdy Poczta Polska S.A. przedstawiła wszystkie okoliczności sprawy w przywołanym piśmie, w sposób który nie budził wątpliwości, takie postępowanie było zbędne. Skarżąca nie uwzględnia przy tym faktu, że nie jest osobą fizyczną, a osobą prawną, skutkiem czego art. 44 k.p.a. ma do niej zastosowanie jedynie odpowiednie. W stanie sprawy nie budzi wątpliwości, co potwierdza pismo Poczty Polskiej z 4 czerwca 2025 r., że przesyłka została wydana do doręczenia 24 marca 2025 r. listonoszowi i awizowana. 1 kwietnia 2025 r. przesyłkę ponownie awizowano, a następnie 8 kwietnia 2025 r. zwrócono do nadawcy jako nieodebraną z placówki pocztowej. Nie sposób się też zgodzić z twierdzeniem spółki o rzekomym prowadzeniu postępowania z pominięciem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach sprawy. Pismo Poczty Polskiej S.A. z 4 czerwca 2025 r. do akt sprawy przekazała sama spółka przy wniosku o przywróceniu terminu. Dokument ten stanowił zatem część akt sprawy, o którym Spółka wiedziała. Nie można zatem stwierdzić, że organ nadzoru naruszył zaufanie skarżącej, poprzez analizę dokumentu, który sama strona przekazała do akt sprawy. Ponadto, jak zaznaczono, rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu nie wymaga uprzedniego zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z 18 lipca 2025 r.. którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na mocy art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) na podstawie bezwzględnie obowiązującej normy wskazanej w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zatem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Art. 44 k.p.a. określa, kiedy możliwe jest przyjęcie fikcji doręczenia. Przesłanką zastosowania wskazanego przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przez okres czternastu dni w jego placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt 1 i 2). Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W wypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§ 3). Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w omawianej normie oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Pismo pozostawia się w aktach sprawy. Dostrzec trzeba reprezentowane w orzecznictwie i aprobowane w piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym "obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe" (por. wyroki NSA: z 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04; z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 424/08; z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1664/09; G. Łaszczyca w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. III, t. I, teza 4 do art. 45). Rolą spółki jest takie zorganizowanie jej działania, aby w godzinach funkcjonowania pod adresem wskazanym we właściwym rejestrze przebywała osoba uprawniona do odbioru korespondencji (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 274/22). Niemniej jednak regulacja z art. 44 k.p.a. odnosi się także do osób prawnych, do których należy skarżąca. Nie można zatem przyjąć, że skoro zgodnie z art. 45 k.p.a. do jednostek organizacyjnych art. 44 k.p.a. stosuje się odpowiednio, to podmioty te powinny działać w taki sposób, w którym nie byłoby potrzeby pozostawienia awiza. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w związku z dotkliwością skutków doręczenia zastępczego zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Warunkiem przyjęcia domniemania skutecznego doręczenia w trybie zastępczym - jak wynika z ugruntowanych poglądów judykatury - jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata (por.m.in. wyroki NSA: z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 705/21; z 12 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 1942/21; z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2253/19; z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 861/20). W realiach tej sprawy z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na zwróconej do organu przesyłce z dołączonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru wynika, że przesyłka ta - skierowana do skarżącej na prawidłowy adres - została nadana w urzędzie pocztowym 21 marca 2025 r. oraz, że po raz pierwszy awizowano ją 24 marca 2025 r., po raz drugi 1 kwietnia 2025 r., a następnie 8 kwietnia 2025 r. została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest natomiast wymaganej przez art. 44 § 2 k.p.a. informacji, gdzie zostało umieszczone zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni. Doręczający w punkcie 2 zwrotki nie wskazał przez czytelne zaznaczenie (podkreślenie/zakreślenie) odpowiedniej części tekstu, w którym z miejsc faktycznie pozostawił zawiadomienie. Kwestia ta nie wynika także z pisma Poczty Polskiej S.A. z 4 czerwca 2025 r. W piśmie tym, odpowiadając na skargę spółki podano jedynie, że "przesyłka została wydana do doręczenia w dniu 24.03.2025 r. listonoszowi i została rozliczona jako awizowana. Dnia 01.04.2025 r. przesyłkę ponownie awizowano. W dniu 8 kwietnia 2025 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy jako nieodebraną z placówki pocztowej". Wyjaśnienia te nie odnoszą się zatem w ogóle do kwestii miejsca pozostawienia awiza. Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (por. wyrok NSA z 2 września 2025 r., sygn. akt III FSK 638/24). Zgodnie z art. 73 § 3 k.p.a. możliwe jest jednak przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, np. poprzez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownej informacji związanej ze sposobem doręczenia przesyłki (por. wyrok NSA z 19 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 1945/21, wydany na gruncie analogicznie uregulowanej fikcji doręczenia w postępowaniu podatkowym). W odniesieniu do wskazanej regulacji i twierdzenia strony, iż mimo prawidłowo wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru awiza nie znalazły się w skrzynce oddawczej NSA stwierdził w wyroku z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 707/23 konieczność odebrania od listonosza wyjaśnień na okoliczność podjętych prób doręczenia korespondencji, sporządzania oraz umieszczania awizo. Zwrócił także uwagę na zasadność ustalenia czy danym okresie składane były przez klientów Urzędu Pocztowego reklamacje dotyczące doręczeń wykonywanych przez tegoż listonosza, ewentualnie w jaki sposób reklamacje te były rozpatrywane. Jak stwierdził NSA dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoli wyciągnąć wnioski, czy w konkretnym przypadku dopełniono koniecznych czynności związanych z doręczeniem przesyłki. Jednocześnie NSA zaznaczył, że działań w tym zakresie nie może podjąć samodzielnie skarżący, który wyczerpał procedurę reklamacyjną, nie uzyskując na tej podstawie (tak jak w niniejszej sprawie) jednoznacznej wypowiedzi operatora pocztowego. Jak więc wykazano powyżej zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z 19 marca 2025 r. nie zawiera wszystkich niezbędnych adnotacji. Konieczne jest zatem wyeliminowanie tych wątpliwości poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, czego w sprawie dotychczas zabrakło. Organ bezpodstawnie powołał się na niepełną odpowiedź Poczty Polskiej S.A. udzieloną na skutek reklamacji skarżącej. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki zawierający informację z art. 44 § 2 k.p.a. jest kluczowym, ale nie wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych, stanowi oświadczenie doręczyciela, że opisane w tym dokumencie czynności zostały przez niego wykonane we wskazany tam sposób. Braki i wątpliwości wynikające z nieprawidłowego wypełnienia dowodu doręczenia mogą być uzupełniane przez inne dowody. Słusznie podniesiono więc w skardze, że doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie mające na celu wyjaśnienie i udokumentowanie okoliczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było przedwczesne, wobec czego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł stanowiącą uiszczony wpis sądowy od skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 września 2025
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/ Monika Krywow-Milczarek Piotr Pyszny /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny