Sygnatura
I SA/Gl 1147/25
Wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2026 r., I SA/Gl 1147/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7191.42.2025.3.DJ UNP: 2401-25-180770 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty organowi egzekucyjnemu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 14 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7191.42.2025.3.DJ UNP: 2401-25-180770, którym odmówiono uwzględnienia wniosku M Sp. z o.o. w B. w likwidacji z 9 września 2025 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. nr [...], którym organ określił wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 59 § 2 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), a także art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132). Przedstawiając przebieg postępowania w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z 19 marca 2025 r. nr [...] określił wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Postanowienie to doręczono M Sp. z o.o. w B. w likwidacji( dalej: spółka, strona, skarżąca) 7 kwietnia 2025 r. w trybie art. 44 k.p.a. Na podstawie wspomnianego postanowienia wystawiono tytuł wykonawczy nr 2402-SEE.711.KTR.TW.6.2025. Zawiadomieniem z 22 kwietnia 2025 r. nr [...] organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy spółki. W piśmie z 13 maja 2025 r. spółka wniosła zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej i skargę na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. nr [...] oddalono skargę na czynność egzekucyjną. 5 czerwca 2025 r. spółka zapoznała się z aktami sprawy, na okoliczność czego sporządzono protokół. Pismem z 9 czerwca 2025 r. spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 19 marca 2025 r. nr [...], a także zażalenie na to postanowienie. We wniosku tym podano, że przyczyna uchybienia terminu ustała 5 czerwca 2025 r., tj. z chwilą dowiedzenia się o wydaniu postanowienia oraz jego treści. Zdaniem strony uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Strona nie otrzymała awiza o przesyłce, dlatego nie miała świadomości jej nadejścia. Ponadto drugie awizo było wadliwe, gdyż nie zawierało podpisu osoby awizującej, wobec czego nie wywołało skutków prawnych. Przesyłka została zwrócona do nadawcy 8 kwietnia 2025 r., a więc pomiędzy drugim awizowaniem z 1 kwietnia 2025 r., a zwrotem przesyłki do nadawcy nie upłynęło 7 dni. Strona zapewniła, że odbiera korespondencję, na dowód czego przedstawiła przykładowe odebrane przesyłki. Dyrektor odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc się do argumentacji skargi dotyczącej nieotrzymania awiz i nieprawidłowego wypełnienia powtórnego awiza wskazał, że Poczta Polska S.A. pismem z 4 czerwca 2025 r. nr [...] rozpoznała wniesioną przez spółkę reklamację przesyłki. Potwierdziła, że przesyłka została wydana do doręczenia 24 marca 2025 r. listonoszowi i awizowana. 1 kwietnia 2025 r. przesyłkę ponownie awizowano, a następnie 8 kwietna 2025 r. zwrócono do nadawcy jako nieodebraną z placówki pocztowej. Spółka nie przedstawiła żadnych okoliczności, które wskazywałyby na poświadczenie nieprawdy przez listonosza. Ponadto strona wskazała, że listonosz tej samej placówki pocztowej doręczał jej inną korespondencję w czasie przybliżonym do daty awizowania przedmiotowych przesyłek. Nie ma logicznego uzasadnienia, dlaczego doręczyciel miałby inne przesyłki doręczać prawidłowo, a akurat przy postanowieniu z 19 marca 2025 r. zaniedbać swoich obowiązków. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11 dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić. W niniejszej sprawie tak postawionym wymaganiom spółka nie sprostała. Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez stronę kwestii wadliwego awizowania przesyłki Dyrektor przywołał art. 44 k.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni od pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak wynika z tego przepisu, operator pocztowy nie ma obowiązku przechowywać pisma przez 7 dni od drugiego awiza, istotny jest okres czternastu dni od pierwszego awizowania przesyłki. Z normy z art. 44 k.p.a. wynika, że doręczenie zastępcze jest prawnie skuteczne w sytuacji, gdy kumulatywnie zostanie spełnionych kilka przesłanek. Pierwszą z nich jest niemożność doręczania pisma w sposób właściwy określony w art. 45 k.p.a., co oznacza, że podmiot doręczający nie był w stanie skutecznie doręczyć pisma w lokalu siedziby danej jednostki organizacyjnej lub organizacji społecznej do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Drugą z przesłanek jest pozostawienie pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej danego operatora pocztowego, w przypadku doręczania pisma przez operatora. Trzecią przesłanką jest dokonanie przez podmiot doręczający odpowiedniego zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, odpowiednio w placówce pocztowej. W przypadku doręczenia zastępczego pism kierowanych do adresatów niebędących osobami fizycznymi podmiot doręczający umieszcza zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach lokalu siedziby adresata bądź też w widocznym miejscu na posesji adresata. Czwartą przesłanką jest - w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym w zawiadomieniu terminie - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Mając na uwadze powyższe Dyrektor nie stwierdził wadliwości doręczenia zastępczego, które uznał za skuteczne. Dalej podkreślono, że obowiązkiem każdej jednostki organizacyjnej jest zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, żeby obieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony i wyłącznie przez osoby uprawnione (por. wyrok NSA z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 3239/21). W ocenie Dyrektora nie zaistniały przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia; b) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. c) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; Analizując wskazane przesłanki przywrócenia terminu Dyrektor stwierdził, że przesłanką uchybienia terminu była niewiedza o wydaniu postanowienia, a więc strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Dyrektora spóźnione wniesienie zażalenia wynikało z zaniedbań strony. Obowiązkiem spółki była taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 274/22). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Z kolei nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W tym kontekście Dyrektor stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło z winy strony przejawiającej się w braku odbioru korespondencji kierowanej do spółki. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, jeśli do jego uchybienia doszło wskutek choćby lekkiego niedbalstwa, a niedbalstwo strony w tym postępowaniu trudno uznać za lekkie. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające w szczególności na niepodjęciu żadnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu skarżącej, a w szczególności braku oceny dokumentów dotyczących awizowania przesyłki (zwrotki), jak również nieprzeprowadzenie dowód z zeznań pracowników Poczty Polskiej dokonujących czynności w niniejszej sprawie oraz dowodu z zeznań skarżącej, - art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organu administracyjnego, tj. w szczególności z pominięciem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na prawa i obowiązki skarżącej będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, a w szczególności nieinformowania o możliwości i zasadności zgłaszania wniosków dowodowych, skutków wynikających z ich niezgłoszenia oraz zasad dotyczących dokumentów urzędowych, - art. 44 § 2 - 4 i art. 45 k.p.a. poprzez przyjęcie w szczególności, że przesyłka zawierająca postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 19 marca 2025 r. została skutecznie doręczona skarżącej, - art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r., - art. 76 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dokumenty sporządzone przez Pocztę Polską związane z doręczeniem przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. zostały sporządzone w przepisanej formie w sytuacji, gdy forma ta nie została zachowana (brak informacji o miejscu pozostawienia awiza). Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie jest prawdą, iż przesyłka zawierająca postanowienie, co do którego skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia została awizowana prawidłowo. Jak wynika z art. 44 § 2 k.p.a. tzw. awizo umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura łub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, a przepis art. 44 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Z dokumentów sporządzonych przez Pocztę Polską (zwrotka), znajdujących się w aktach sprawy wynika, że z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1 zwrotki, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP L. (zakreślony pkt 2 zwrotki). Natomiast z pkt 2 zwrotki, ani z żadnego innego dokumentu nie wynika, aby Poczta Polska pozostawiła awizo w którymś z miejsc wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Przepis ten wskazuje w sposób wyraźny, w jakich miejscach powinno być umieszczone awizo o przesyłce dla adresata. Oznacza to, że awizo nie może zostać umieszczone w innym miejscu niż wskazane w ww. przepisie. Nawet, gdyby zatem przyjąć, że Poczta Polska pozostawiała dwa awiza dotyczące przedmiotowej przesyłki (co skarżąca kwestionuje), to z dokumentów dotyczących awizowania przesyłki nie wynika, gdzie miałoby być umieszczone awizo, jak również, czy było to jedno z miejsc wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Oprócz powołanego przepisu, obowiązek wskazania miejsca pozostawiania przesyłki wynika również z treści samej zwrotki, gdyż w odpowiednim przypisie do pkt 2 zwrotki wskazano "właściwe zaznaczyć". Tymczasem Poczta Polska zaniechała tego obowiązku i w pkt 2 zwrotki nie wskazała, gdzie miałoby zostać umieszczone awizo. Powyższe okoliczności wskazują, że dokumenty związane z doręczeniem przesyłki nie zostały sporządzone w przepisanej formie, a zatem nie można im przypisać przymiotu dokumentów urzędowych i uznać, że potwierdzają one fakt prawidłowego awizowania i doręczenie przedmiotowej przesyłki. Z pisma Poczty Polskiej nie wynika możliwość ustalenia, czy przesyłka była w rzeczywistości awizowana i czy nastąpiło to w sposób prawidłowy. Jak wskazuje Poczta Polska, przesyłka została wydana do awizowania. Wydanie przesyłki listonoszowi do awizowania nie jest równoznaczne z jej prawidłowym awizowaniem, a jak wskazuje Poczta Polska "czynności te nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania". Należy rozumieć przez to, że brak jest możliwości sprawdzenia, czy doręczyciel w sposób prawidłowy wykonał ciążące na nim obowiązki. Treść odpowiedzi na reklamację w połączeniu z nieprawidłowo sporządzonymi przez Pocztę Polską dokumentami (zwrotką) uprawdopodabnia twierdzenia skarżącej, co do nieskuteczności doręczenia przesyłki. W tej sytuacji, w zasadzie organ administracji powinien doręczyć przedmiotową przesyłkę skarżącej. Powyższe okoliczności wskazują, że skarżącej nie można przypisać winy i niestaranności. Trudno bowiem, aby skarżąca wiedziała o przesyłce, której jej nie doręczono oraz jej nie awizowano. W tej sytuacji skarżąca nie mogła podjąć odpowiednich działań, do czasu kiedy dowiedziała się o wydanym postanowieniu oraz jego treści. Powołana przez skarżącą okoliczność, że w tym czasie odbierała inną korespondencję wskazuje na to, że strona nie uchylała się od odbioru kierowanej do niej korespondencji. Nie była to jednak korespondencja dokładnie z tych samych dni, co postanowienie, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Nie wyklucza to więc możliwości wadliwej próby doręczenia jedynie niektórych przesyłek, przez część personelu Poczty Polskiej. Sugerowanie zatem przez organ administracyjny, że skarżąca nie odbiera niektórych przesyłek jest bezpodstawne. Strona, która uczestniczy w procesach przed sądami oraz w postępowaniach administracyjnych, zdaje sobie sprawę z tego, że nieodebrana korespondencja może być uznana za doręczona przez tzw. awizo oraz z tego, jakie skutki wiążą się z tą instytucją prawną. Nie dopuszcza więc do sytuacji, w której awizowana korespondencja nie byłaby odbierana w urzędzie pocztowym w ustawowym terminie. Rozwijając zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podniesiono, że organ administracyjny nie podjął żadnych działań, aby wyjaśnić okoliczności sprawy, w szczególności kwestie związane z próbą doręczenia przesyłki i nie przeanalizował dokumentów otrzymanych od Poczty Polskiej. W sposób rażący naruszono także przepisy zawarte art. 9 - 10 k.p.a., gdyż nie poinformowano strony, że dokumenty sporządzone przez Pocztę Polską mają moc dokumentów urzędowych oraz o skutkach z tego wynikających. Nie wskazano także na możliwość zgłaszania wniosków dowodowych, które obaliłyby domniemanie prawdziwości tego rodzaju dokumentów, czym pozbawiono stronę czynnego udziału w sprawie. W razie prawidłowego pouczenia strona mogłaby zgłosić dodatkowe wnioski dowodowe, w tym o przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników Poczty Polskiej oraz skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazano, że Poczta Polska S.A. pismem z 4 czerwca 2025 r. odpowiedziała na reklamację spółki. W przywołanym piśmie Poczta Polska S.A. przedstawiła wszystkie okoliczności doręczenia postanowienia z 19 marca 2025 r. W tej sytuacji chybiony jest zarzut spółki o braku podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. W sytuacji, gdy Poczta Polska S.A. przedstawiła wszystkie okoliczności sprawy w przywołanym piśmie, w sposób który nie budził wątpliwości, takie postępowanie było zbędne. Skarżąca nie uwzględnia przy tym faktu, że nie jest osobą fizyczną, a osobą prawną, skutkiem czego art. 44 k.p.a. ma do niej zastosowanie jedynie odpowiednie. W stanie sprawy nie budzi wątpliwości, co potwierdza pismo Poczty Polskiej z 4 czerwca 2025 r., że przesyłka została wydana do doręczenia 24 marca 2025 r. listonoszowi i awizowana. 1 kwietnia 2025 r. przesyłkę ponownie awizowano, a następnie 8 kwietnia 2025 r. zwrócono do nadawcy jako nieodebraną z placówki pocztowej. Nie sposób się też zgodzić z twierdzeniem spółki o rzekomym prowadzeniu postępowania z pominięciem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach sprawy. Pismo Poczty Polskiej S.A. z 4 czerwca 2025 r. do akt sprawy przekazała sama spółka przy wniosku o przywróceniu terminu. Dokument ten stanowił zatem część akt sprawy, o którym Spółka wiedziała. Nie można zatem twierdzić, że organ nadzoru naruszył zaufanie skarżącej poprzez analizę dokumentu, który sama strona przekazała do akt sprawy. Ponadto, jak zaznaczono, rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu nie wymaga uprzedniego zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie Dyrektora z 14 lipca 2025 r., którym odmówiono uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 marca 2025 r., którym określono wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Spór w niniejszej sprawie dotyczy w istocie tego, czy wspomniane postanowienie z 19 marca 2025 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącej, w związku z czym, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego przepisu wynika, że organ przywróci termin do dopełnienia czynności, dla której termin był określony, gdy kumulatywnie spełnione zostaną cztery przesłanki, tj., gdy strona: 1. złoży wniosek o przywrócenie terminu z podaniem przyczyn naruszenia terminu, 2. uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, 3. wniesie prośbę (podanie, wniosek) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 4. równocześnie (jednocześnie) z wniesieniem wniosku dopełni czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Odnosząc się do zarzutów skargi, zauważyć należy, że argumentacja strony skarżącej sprowadza się do kwestionowania skuteczności doręczenia postanowienia z 19 marca 2025 r. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że jednym z podstawowych wymogów każdej czynności procesowej jest jej dokonanie w określonym terminie. Konsekwencją złożenia odwołania z uchybieniem terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (regulacja ta, zgodnie z art. 144 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń). Kategoryczne określenie w powołanym przepisie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wyklucza jakąkolwiek dowolność tego organu w tym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2020 r., sygn. akt. IV SA/Wa 1299/20, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, winno być zatem poprzedzone bezspornymi ustaleniami, po pierwsze co do prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu I instancji, od której środek zaskarżenia został wniesiony, a po drugie - ustaleniami co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia i także co do wymogów formalnych tego środka zaskarżenia. Skuteczne doręczenie decyzji stronie jest więc istotnym aspektem postępowania, gdyż wobec braku takiego doręczenia nie rozpoczyna się w ogóle bieg terminu do wniesienia odwołania. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się w momencie doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2147/22), stąd pierwszorzędne znaczenie ma kwestia kontroli przez organ odwoławczy prawidłowości procedury doręczenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor przyjął, że postanowienie z 19 marca 2025 r. zostało doręczone stronie 7 kwietnia 2025 r. w trybie art. 44 k.p.a., czyli tzw. fikcji prawnej doręczenia, po jej dwukrotnym awizowaniu 24 marca 2025 r. i 1 kwietnia 2025 r. Konstatacja ta stanowi punkt wyjścia procedowania w przedmiocie przywrócenia terminu do zaskarżenia tego postanowienia. W tym miejscu wskazać należy, że do tut. Sądu wpłynęła także skarga na postanowienie organu odwoławczego z 14 lipca 2025 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 marca 2025 r. Sąd wyrokiem z 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1148/25 uchylił zaskarżone postanowienie. W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że zwrotne potwierdzenie odbioru zwrócone organowi wraz z niepodjętą przesyłką nie zawiera wszystkich adnotacji wymaganych przez art. 44 § 2 k.p.a. Zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia nie zostało prawidłowo wypełnione, nie wypełniono bowiem w ogóle pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru, z którego miałoby wynikać, gdzie pozostawiono awizo. Sąd uznał zatem, rozpoznając sprawę I SA/Gl 1148/25, że w tej sytuacji powinnością organu jest wyeliminowanie zaistniałych wątpliwości poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, czego w sprawie zabrakło. Skoro rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w trybie art. 58 k.p.a. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., to najpierw organ odwoławczy musi ponownie rozstrzygnąć, czy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 marca 2025 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącej. Można bowiem przywrócić tylko uchybiony termin do dokonania czynności. W tym stanie rzeczy rozstrzyganie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uznać należało za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł stanowiącą uiszczony wpis sądowy od skargi.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 września 2025
- Hasła tematyczne
- Przywrócenie terminu
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/ Monika Krywow-Milczarek Piotr Pyszny /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 58 · Dz.U. 2025 poz. 1691
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Lu 569/25 · 23 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Lublinie z 23 kwietnia 2026 r., I SA/Lu 569/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: I SA/Ke 38/26 · 23 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 23 kwietnia 2026 r., I SA/Ke 38/26 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: I SA/Gl 1119/25 · 23 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2026 r., I SA/Gl 1119/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny