I SA/Gd 844/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania oddala skargę.

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku W.Z. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Wójta Gminy nr [...] z dnia 9 grudnia 2019 r. (obejmującego należności za nieuiszczone określone łączne zobowiązanie w podatku rolnym, od nieruchomości lub leśnym za rok 2019). W oparciu o w/w tytuł wykonawczy organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia 9 stycznia 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. w W. W odpowiedzi na powyższe zajęcie, Bank poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji tego zajęcia ze względu na brak środków pieniężnych. Wydruk przedmiotowego zawiadomienia wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 14 stycznia 2020 r. (zgodnie z dyspozycją art. 43 K.p.a., korespondencję odebrał dorosły domownik – M.Z.). Pismem z dnia 29 kwietnia 2020 r. (nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 30 kwietnia 2020 r.). Strona wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 9 grudnia 2019 r.. W odpowiedzi na powyższe pismo, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 26 maja 2020 r. (odebranym przez pełnomocnika skarżącego w dniu 28 maja 2020 r.) odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie w/w tytułu wykonawczego ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem prawnym, pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. (nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 2 czerwca 2020 r.) pełnomocnik skarżącego wniósł do organu - zażalenie. W jego treści wskazano, że informację o wszczęciu egzekucji administracyjnej W.Z. powziął dopiero w dniu 23 kwietnia 2020 r., kiedy to jego matka przekazała mu korespondencję zaadresowaną do niego. W uzasadnieniu wskazano również, że już wcześniej skarżący zgłaszał organowi egzekucyjnemu inny adres do korespondencji. Z ostrożności procesowej, w treści zażalenia wniesiono również o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Ostatecznie, skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i rozpoznanie zarzutów. W następstwie powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. poinformował W.Z. o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu odrębnym pismem bezpośrednio do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem nr [...] z dnia 13 lipca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 maja 2020 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez W.Z. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 grudnia 2019 r. wystawionego przez wierzyciela - Wójta Gminy. Pismem z dnia 14 sierpnia 2020 r., skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 lipca 2020 r.. W treści skargi pełnomocnik podniósł, że informację o wszczęciu egzekucji administracyjnej skarżący powziął dopiero w dniu 23 kwietnia 2020 r., kiedy to otrzymał od matki korespondencję. Strona wskazała, że nie zamieszkuje pod adresem, pod który skierowano korespondencję przez co - jej zdaniem - nie ponosi winy za uchybienie terminu do złożenia zarzutów. Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 61a § 1 w związku z art. 61 i art. 58 § 1 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do uznania przez organ, że w mniejszej sprawie zasadnym jest odmówić wszczęcia postępowania w związku z tym, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, bowiem wniosek ten został złożony po upływie terminu 7 dni, określonego w przepisie art. 58 § 2 K.p.a., art. 61a § 1 w związku z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. oraz w związku z art. 6, art. 7 i art. 7a K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do naruszenia przez organ podstawowych zasad postępowania administracyjnego, ponieważ uprzednio organ uchylał postanowienia organu instancji instancji, a aktualnie całkowicie pomija tę okoliczność stwierdzając, że działania organu egzekucyjnego są prawidłowe. Strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz przywrócenie terminu do złożenia zarzutów od tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy nr [...] z dnia 9 grudnia 2019 r. i wszczęcia postępowania w tym zakresie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca w piśmie procesowym z 30 września 2020 r. podtrzymała swoje zastrzeżenia do wydanego rozstrzygnięcia i podkreśliła, że nie można uznać skuteczności doręczenia w sytuacji, gdy strona faktycznie pod wskazanym adresem nie mieszka. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszony w trybie art. 33 § 1 tejże ustawy. Przy czym, zarzut ten jest wnoszony w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, stosownie do dyspozycji art. 27 § 1 pkt 9 w/w ustawy. Z akt sprawy wynika, że o terminie tym skarżący został poinformowany w treści odpisu tytułu wykonawczego w części "Pouczenie" doręczonym w dniu 14 stycznia 2020 r.. Korespondencję tę odebrała M.Z. w trybie art. 43 K.p.a.. Zarzuty zaś wniesiono do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 30 kwietnia 2020 r. Siedmiodniowy termin na wniesieniu zarzutów upłynął w dniu 21 stycznia 2020 r.. Sąd przypomina, że co do zasady - wyrażonej w art. 42 § 1 K.p.a. - pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Natomiast na mocy art. 43 K.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Takie doręczenie traktowane jest jak doręczenie bezpośrednio do rąk adresata, co powoduje, że adresata obowiązują skutki działania osoby, której decyzję doręczono tak, jakby została ona doręczona wprost. Niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Doręczenie zastępcze bowiem z mocy art. 43 K.p.a. wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Okoliczność, iż dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Określony w art. 43 K.p.a. sposób tzw. doręczenia zastępczego opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki numer [...] - znajdującego się w aktach sprawy - korespondencję odebrała w dniu 14 stycznia 2020 r. M.Z. (matka strony) podpisując się własnoręcznie. Mając to na uwadze należy zauważyć, że zarzuty zostały wniesione przez stronę po ustawowym terminie (w dniu 30 kwietnia 2020 r.), stąd zastosowanie przez organ pierwszej instancji regulacji art. 61a K.p.a. było prawidłowe. Zastosowanie art. 61 a K.p.a. uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek: po pierwsze - do organu administracji publicznej zostało wniesione podanie z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego, po drugie - zaistniała uzasadniona przyczyna, która powoduje, że postępowanie administracyjne jest niedopuszczalne. Wskutek tej czynności organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Odmowa wszczęcia postępowania ma zatem wymiar formalny a nie merytoryczny. Odmowa wszczęcia postępowania następuje także, gdy postępowanie nie może być wszczęte z "innych uzasadnionych przyczyn". Do tych okoliczności można w szczególności zaliczyć przyczyny o charakterze przedmiotowym, to jest wniesienie żądania wszczęcia postępowania po upływie terminu ustanowionego prawem materialnym dla składania wniosków inicjujących postępowanie administracyjne - co miało miejsce w tej sprawie. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało zatem wydane przez organ egzekucyjny w oparciu o prawidłową podstawę prawną. Jak już wskazano powyżej, uchybiono terminowi do złożenia zarzutów, co spowodowało bezskuteczność czynności polegającej na zgłoszeniu przez stronę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do kwestii miejsca zamieszkania skarżącego, Sąd podzielił pogląd organu, że danych identyfikacyjnych i adresowych zawartych w bazie SeRCe bezspornie wynika, że adresem rejestracyjnym i korespondencyjnym jest G., [...] G. Organ wskazał przy tym, że strona nie zgłaszała żadnej zmiany adresu zamieszkania, w szczególności nie została odnaleziona w bazie danych w Urzędzie Skarbowym. Należy także zauważyć, że w pełnomocnictwie z dnia 11 marca 2019 r.(karta 41 a.a.), jak i w potwierdzeniu uiszczenia w dniu 3 lipca 2020 r. opłaty skarbowej z tytułu udzielonego pełnomocnictwa adwokatowi P.Z. (karta 55 a.a.) wskazany jest ten sam adres zamieszkania G. Stąd też uznał za prawidłowe ustalenia organu w tym zakresie. Przechodząc do kwestii naruszeń przez organ art. 6, art. 7 i art. 7a K.p.a., Sąd stwierdza, że organ jako organ administracji publicznej wydał zaskarżone postanowienie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W zaskarżonym postanowieniu, poza uzasadnieniem faktycznym, organ przywołał również obowiązujące przepisy prawne. Jednocześnie, stojąc na straży praworządności (zgodnie z art. 7 K.p.a.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W konsekwencji powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego są prawidłowe i nie naruszają wskazanych przez skarżącego przepisów prawa. Mając to na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).