I SA/Gd 682/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.

W dniu 27 lutego 2020 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego podanie W.N., zwierające wniosek oparty na art. 64c § 6a u.p.e.a. o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych z uwzględnieniem odpowiedzi na pytanie, czy przy rozliczaniu należnych i wymaganych kosztów egzekucyjnych uwzględniono treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygnaturze SK 31/14 i wiążące się z jego ogłoszeniem zmiany stosowania art 64 u.p.e.a.. Organ ustalił, że w dniu wpływu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec W.N. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], [...], [...], od [...], do [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Postanowieniem z dnia 13 marca 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w obecnie prowadzonych wobec zobowiązanego postępowaniach egzekucyjnych. Pismem z dnia 3 kwietnia 2020 r: skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. W treści zażalenia podniósł brak odniesienia się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do kwestii dotyczącej uwzględnienia przy rozliczaniu należnych kosztów, wytycznych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14. Jego zdaniem, przepis art. 61 § 1 K.p.a. oraz wskazane w tej sprawie orzecznictwo sądów administracyjnych nie stoją na przeszkodzie w udzieleniu odpowiedzi na zadane pytanie. Zobowiązanemu na podstawie art 10 § 1 K.p.a. przysługuje uprawnienie do wiedzy na temat sposobu naliczania należnych organowi kosztów egzekucyjnych, zaś na organie ciąży obowiązek wynikający z art. 7, art. 7a § 1, art. 8 oraz art 9 K.p.a. jednoznacznego, wyczerpującego oraz pogłębiającego zaufanie obywateli do organów państwa informowania o wszystkich aspektach prowadzonego postępowania. Zobowiązany stwierdził, że brak wiedzy o dacie zakończenia postępowania skutkuje niemożnością prawidłowego wystąpienia z wnioskiem o wydanie zawiadomienia o kosztach egzekucyjnych w trybie art 64c § 6a u.p.e.a.. W związku z powyższym oświadczył, że w odstępach 1-2 miesięcy będzie występował do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowe zawiadomienie nie może być wydane w czasie, gdy egzekucja i postępowanie egzekucyjne pozostają w toku. Powyższy pogląd - jak słusznie zauważył organ egzekucyjny - jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że - w związku z wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 18 maja 2020 r. postanowieniem nr [...] w przedmiocie umorzenia, z uwagi na bezskuteczność postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku strony w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...], [...], [...], od [...], do [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - kwestie dotyczące kosztów tego postępowania egzekucyjnego zostaną merytorycznie rozstrzygnięte w przypadku skutecznego złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt lb) u.p.e.a., a następnie postanowienia zgodnie z art. 64c § 7 u.p.e.a.. Pismem z dnia 8 lipca 2020 r. W.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 czerwca 2020 r. nr [...], zaskarżając je w całości. Podtrzymał w całości swoje zarzuty przedstawione w tej sprawie. Wydanemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów: - art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020.0.256 zw. dalej jako k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. i art. 133 k.p.a poprzez przekroczenie terminu przez organ pierwszej instancji na przekazanie akt sprawy do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, - art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.) poprzez niezgodne z rzeczywistością ustalenie stanu faktycznego sprawy mającego wpływ na wydane postanowienie tj. art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.0.2325 zw. dalej p.p.s.a.), - art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odmowę udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie, a tym samym naruszenie prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym wniesiono o: - udokumentowanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prawidłowości działania organu pierwszej instancji w zakresie przekazania akt sprawy, a jeżeli nastąpiło to z naruszeniem przepisów prawa wskazanie czy poniósł on jakiekolwiek konsekwencje z tego tytułu, natomiast, w przypadku gdy terminy na podstawie dokumentacji sprawy zostały zachowane - o uznanie żądania za niebyłe, - uchylenie w całości wskazanego powyżej postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 czerwca 2020 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020 r., - uznanie żądania wyrażonego we wniosku za zasadne i nakazanie udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, - ustalenie i wskazanie osób winnych naruszenia prawa przy wydawaniu obu postanowień. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy - podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 15 marca 2021r. skarżący podtrzymał stanowisko w sprawie. Do pisma załączył kopie dokumentów dotyczących prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego wskazujące jego zdaniem na nieprawidłowości w działaniu organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych orzeczeń. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w prowadzonych na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych postępowaniach egzekucyjnych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 64c § 6a pkt 1 lit a) i b) u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia: zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (§ 7 art. 64c u.p.e.a.). Zdaniem Sądu, organ zasadnie skonstatował, że w dacie złożenia wniosku nadal toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Wskazać w tym miejscu należy, że powołane powyżej przepisy art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) i b) u.p.e.a. jednoznacznie określają termin oraz okoliczności, których zaistnienie stanowi warunek skutecznego wniesienia przez zobowiązanego żądania o wydanie zawiadomienia dotyczącego wysokości kosztów egzekucyjnych. Wynika z nich, że termin ten wynosi 6 miesięcy od dnia zakończenia egzekucji. W ocenie Sądu, powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiotowe zawiadomienie nie może być wydane w czasie, gdy egzekucja i postępowanie egzekucyjne w dacie złożenia wniosku pozostają w toku. Oznacza to, że wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych jest przedwczesny. Przedwczesnym jest tym samym żądanie wydania postanowienia w sprawie kosztów, jako aktu administracyjnego o charakterze następczym wobec zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. W ocenie Sądu, w myśl art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu organ prawidłowo podkreślił, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania sprzeciwia się przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą dotyczyć także braku w przepisach podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania administracyjnego. W przypadku zatem stwierdzenia braku możliwości realizacji żądania z tych przyczyn, zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania na podstawie powołanego art. 61 a § 1 K.p.a. Stwierdzenie zaistnienia wskazanych przesłanek, obliguje organ do wydania tego rodzaju postanowienia. Z uwagi na powyższe w odniesieniu do żądania wydania zawiadomienia, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a., a w konsekwencji postanowienia w sprawie kosztów, skarżącemu prawidłowo odmówiono wszczęcia postępowania wobec braku możliwości na tym etapie prowadzenia tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny, w tym odniesienia się do wyroku TK sygn. akt SK 31/14. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że stwierdzenie zaistnienia wskazanych okoliczności obligowało organ do zakończenia postępowania w sposób formalny na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania, a rozstrzygnięcie w tym zakresie było prawidłowe. W ocenie Sądu pozostałe kwestie poruszone w skardze i piśmie procesowym, w tym oczekiwanie udzielenia odpowiedzi , wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Tym niemniej Sąd zauważa, że analiza akt sprawy nie potwierdza, że w sprawie naruszono art. 57 § 1, art. 144 i art. 133 k.p.a., jak też art. 9 i 10 k.p.a.. Sąd stanął także na stanowisku, że przepisy art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. nie zostały naruszone, bowiem organ ustalił stan sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia wniosku strony, w sposób poprawny i wyczerpujący. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.