I SA/Gd 574/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. K. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

H. K. wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek został złożony przez skarżącą na nieobowiązującym formularzu PPF, zarządzeniem z dnia 18 maja 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku na obowiązującym urzędowym formularzu PPF, jego czytelnego wypełnienia i podpisania oraz nadesłania do sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku złożonego na nieobowiązującym formularzu PPF. W załączeniu przesłano skarżącej obowiązujący formularz PPF. Ponieważ skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku na obowiązującym formularzu PPF, zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W złożonym od powyższego zarządzenia sprzeciwie H. K. wniosła o jego zmianę z uwagi na to, że wpis sądowy został przez skarżącą uiszczony w dniu 29 maja 2017 r. i w tym dniu upłynął termin złożenia formularza PPF. A zatem, został on opłacony w terminie otwartym, co nakazuje automatyczne umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy z wniosku skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Należy dodać, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. W myśl art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 256 pkt 1 P.p.s.a. Rada Ministrów wydała w dniu 19 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257), które jest obecnie obowiązującym aktem w tym zakresie. Natomiast skarżąca złożyła wniosek na formularzu, którego wzór został określony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 15 sierpnia 2015 r. na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). W judykaturze przyjmuje się, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008/5/74). Skoro tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji, uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na obowiązującym urzędowym formularzu. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do tego wezwania, lecz skarżąca z niego nie skorzystała. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należało pozostawić bez rozpoznania. Końcowo należy wskazać, że uiszczenie przez skarżącą w dniu 29 maja 2017 r. wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 6 kwietnia 2017 r. spowoduje nadanie dalszego biegu temu zażaleniu. Z art. 260 P.p.s.a. wynika bowiem, że Sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia, nie rozpoznaje zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy na nowo. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie 260 § 1 i 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.