I SA/Gd 471/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Zbigniew Romała, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 9 maja 2025 r., nr SKO.412.6.2025 w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Słupska z dnia 24 marca 2025 r., nr WP.314.290.2025.WP1, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Upomnieniem z dnia 28 października 2021 r. Prezydent Miasta Słupska wezwał panią A.K. do uiszczenia opłaty dodatkowej za postój pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w strefie płatnego parkowania na terenie miasta Słupska w dniu 28 września 2021 r. W tytule wykonawczym nr [...] z dnia 18 stycznia 2024 r. organ wskazał należność główną 200 zł i koszt upomnienia 16 zł. W piśmie z 29 stycznia 2024 r. pani A.K. wniosła zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, wskazując, że w dacie pozostawienia pojazdu bez uiszczenia należnej opłaty za parkowanie nie była posiadaczem pojazdu do dnia 1 kwietnia 2023 r. Postanowieniem z 22 marca 2024 r. Prezydent Miasta Słupska oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uchyliło postanowienie z 22 marca 2024 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 24 marca 2025 r. Prezydent Miasta Słupska uznał za zasadny zarzut w części dotyczącej należności głównej 200 zł. W pozostałym zakresie stwierdził, że pani A.K. jest zobowiązana do poniesienia kosztów upomnienia prawidłowo do niej wysłanego. W złożonym zażaleniu strona wskazała, że już w dniu 8 listopada 2021 r. informowała wierzyciela o tym, że nie jest posiadaczem pojazdu, za parkowanie którego naliczona została dodatkowa opłata. Postanowieniem z 9 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podał, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, aby zobowiązana, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub bezpośrednio po otrzymaniu upomnienia, poinformowała wierzyciela o posiadania pojazdu przez inną osobę. Jako właścicielka pojazdu ujawniona w CEPiK była zobowiązana do niezwłocznego poinformowania właściwego organu o zmianie osoby posiadacza. Za powstanie kosztów upomnienia i egzekucyjnych odpowiada właściciel, jeśli nie wykaże, że dołożył należytej staranności w poinformowaniu organu o zmianie posiadacza pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani A.K. podała, że niezwłocznie po otrzymaniu upomnienia stawiła się w siedzibie wierzyciela z informacją, że nie jest posiadaczką pojazdu. Wysłała także maila z opisem sytuacji i otrzymała dokumentację zdjęciową akt sprawy. W ocenie skarżącej wykonała wszelkie czynności, które powinny skutkować brakiem obciążenia kosztami egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. Prawną podstawą obciążenia skarżącej kosztami upomnienia wystawionego w dniu 28 października 2021 r. jest przepis art. 15 § 2 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej "u.p.e.a."), zgodnie z którym koszty upomnienia obciążają zobowiązanego. W rozpoznawanej sprawie organ skierował upomnienie do skarżącej jako osoby ujawnionej w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Posiadana przez organ w dacie wystawienia upomnienia informacja o skarżącej jako podmiocie zobowiązanym do uiszczenia mandatu za wadliwe parkowanie nie została potwierdzona w związku z przedłożeniem przez panią A.K. w postępowaniu zainicjowanym zarzutami zgłoszonymi na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Organ uznał zarzut skarżącej, że nie była w posiadaniu pojazdu w dniu zdarzenia za uzasadniony. W ocenie organu ponownie rozpoznającego sprawę, po wydaniu w dniu 10 maja 2024 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku postanowienia kasacyjnego, przedłożone przez skarżącą dokumenty: protokół przekazania pojazdu oraz wyroki Sądu Rejonowego w Koszalinie z 16 lutego 2023 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w Koszalinie z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt [...] potwierdziły, że skarżąca nie podlegała obowiązkowi zapłaty mandatu w kwocie 200 zł. Weryfikacja statusu skarżącej jako osoby zobowiązanej zgodnie z domniemaniem wynikającym z wpisu do CEPiK doprowadziła do ustalenia, że skarżąca nie podlegała obowiązkowi pieniężnemu z tytułu opłaty za nieopłacone parkowanie. Kosztami upomnienia może być obciążony wyłącznie zobowiązany, zatem ustalenie przez organ, że skarżąca nie była zobowiązana do wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym skutkuje brakiem prawnej podstawy do obciążania kosztami upomnienia. Definicja ustawowa zobowiązanego zawarta w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. nie może podlegać wykładni rozszerzającej. W powołanym przepisie znaczenie pojęcia zostało jednoznacznie odniesione do podmiotu, który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym (por. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1574/14, wyrok NSA z 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 844/12, wyrok NSA z 15 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1376/13). Celem definicji ustawowych jest wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych. Status podmiotu zobowiązanego nie może być przypisany dowolnie, w oderwaniu od ustaleń poczynionych w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu dotyczące naruszenia art. 15 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 20 u.p.e.a.. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Słupska z dnia 24 marca 2025 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.