I SA/Gd 178/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia 26 maja 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił pani W. S. podatek dochodowy od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za rok 2007 w kwocie 113.201 zł. Decyzja powyższa została doręczona stronie za pośrednictwem poczty w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dniu 13 czerwca 2011 r. Wnioskiem z dnia 21 lipca 2011 r. pani W. S. wraz z odwołaniem od powyższej decyzji złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazała, że w dniu 13 czerwca 2011 r. odbierała na poczcie korespondencję, jednakże awizowana przesyłka nie została jej wydana. Wnioskodawczyni parokrotnie upewniała się u pracownika poczty, czy otrzymała cała adresowaną do niej korespondencję i otrzymała zapewnienie, że została jej wydana cała korespondencja. W jej ocenie pomyłka pracownika poczty nie może skutkować obciążeniem jej odpowiedzialnością za nieodebranie przedmiotowej przesyłki. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ, przywołując mi. in. treść art. 144, art. 145 § 1 i 2, art. 148 § 1, art. 149, art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i 2, art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wskazał, że z adnotacji dokonanych na kopercie wynika, że przedmiotowa przesyłka była awizowana przez pracownika poczty dwukrotnie – w dniu 30 maja 2011 r. oraz w dniu 7 czerwca 2011 r. – i z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. W dniu 15 czerwca 2011 r. przesyłkę zwrócono nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W związku z powyższym decyzja Dyrektora UKS została skutecznie doręczona stronie za pośrednictwem poczty w sposób wskazany w art. 150 Ordynacji podatkowej. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 27 czerwca 2011 r. Strona wniosła odwołanie w dniu 21 lipca 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. A S.A. [...] Oddział Rejonowy w S. w piśmie z dnia 14 listopada 2011 r., odpowiadając na zapytanie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące wyjaśnienia okoliczności doręczenia przedmiotowej przesyłki, wskazała, że nie dopatrzyła się nieprawidłowości w doręczeniu niniejszej korespondencji. Przesyłka była prawidłowo awizowana. Pracownik, który wydawał w dniu 13 czerwca 2011 r. pani W. S., z uwagi na znaczny upływ czasu nie przypomina sobie sytuacji przedstawionej przez wnioskodawczynię we wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo wskazano, że awizowane przesyłki są przechowywane według dat awizacji a nie według nazwiska adresata, w związku z czym zgłoszenie strony bez zawiadomienia dotyczącego konkretnej przesyłki mogło utrudnić jej odnalezienie. W ocenie Dyrektora pani W. S. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Zdaniem organu nie można zarzucić pracownikowi poczty braku staranności i tym samym uczynić go odpowiedzialnym za zaistniałe uchybienie. Organ podkreślił, że strona nie zanegowała w żaden sposób otrzymania od operatora pocztowego zawiadomień o pozostawieniu przesyłki pocztowej w placówce pocztowej jak również nie wskazała, by przedstawiła pracownikowi urzędu pocztowego przedmiotowe awiza. Sam fakt pobytu w placówce pocztowej nie świadczy, zdaniem Dyrektora, ze jej celem było odebranie przedmiotowej przesyłki pocztowej, tym bardziej, że z wyjaśnień A wynika, że "prawdopodobnie klientka w dniu 13.06.2011 r. zgłosiła się po odbiór przesyłek z zawiadomienia z dnia. 03.06.2011 r. i takie tez przesyłki zostały jej wydane". Organ zwrócił nadto uwagę, że Dyrektor UKS postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. powiadomił stronę, że zakończenie postępowania kontrolnego nastąpi do dnia 22 czerwca 2011 r., jak również postanowieniem z dnia 2 maja 2011 r. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin (do dnia 23 maja 2011 r.) do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Powyższe pozwalało przypuszczać, że organ pierwszej instancji zakończy postępowanie kontrolne wobec pani W. S. i wyda decyzję we wskazanym w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2011 r. terminie. Tymczasem pełnomocnik strony o kserokopię decyzji organu pierwszej instancji wystąpił dopiero w dniu 18 lipca 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani W. S. wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej polegającym na bezpodstawnym uznaniu, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącej. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację podniesioną we wniosku o przywrócenie terminu, wskazując dodatkowo, że odmowa przywrócenia terminu przez organ w świetle przedstawionych przez nią argumentów narusza zasadę zaufania do działania organów. Dyrektor, uzasadniając odmowę, wskazał, że podatniczce znany był termin zakończenia postępowania kontrolnego w związku z czym powinna ona oczekiwać na doręczenie decyzji. W świetle powyższego wątpliwości skarżącej budzi okoliczność dlaczego decyzji a nie odpowiedzi na pismo z dnia 20 maja 2011 r., wystosowane przez nią w związku z doręczonym postanowieniem z dnia 2 maja 2011. Odpowiedź na to pismo doręczono zastępczo wraz z decyzjami, przy czym aspekt ten został zupełnie pominięty w zaskarżonym postanowieniu jako nie pasujący do przyjętego założenia, że po doręczeniu zawiadomienia o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca każdorazowo podczas wizyty na poczcie powinna dopytywać się, czy nie ma do odbioru przesyłki zawierającej decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. W niniejszej sprawie istotą sporu jest ocena twierdzeń skarżącej oraz przedstawionych dokumentów pocztowych na okoliczność uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Strona skarżąca nie kwestionuje powzięcia informacji o awizowaniu w dniu 30 maja 2011 r. i powtórnym awizowaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. spornej przesyłki zawierającej odpis decyzji wymiarowych oraz pisma z 26 maja 2011 r. stanowiącego odpowiedź na pismo procesowe skarżącej złożone w ramach korzystania z prawa do wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Nie jest okolicznością sporną, że dzień 13 czerwca 2011 r. był ostatnim dniem, w którym strona mogła odebrać tę przesyłkę w urzędzie pocztowym. Z dokumentów przedłożonych przez skarżącą w związku z wnioskiem o przywrócenie terminu wynika, że w dniu 13 czerwca 2011 r. pani W. S. odebrała kierowaną do niej przesyłkę nr 153 oraz jako żona – przesyłkę nr 154 kierowaną do pana J. S. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca jednoznacznie oświadczyła, że "w dniu 13 czerwca 2011 r., kilkakrotnie prosiła pracownika poczty o potwierdzenie, że zostały jej wydana wszystka dostępna korespondencja". Z pisma Dyrektora Oddziału Rejonowego A S. A. w S. wynika, że odszukanie wszystkich przesyłek kierowanych do jednego adresata może być utrudnione w sytuacji nieprzedstawienia dokumentów awiza, gdyż przesyłki są przechowywane według dat awizacji. Z treści tego pisma nie wynika, że wydanie przesyłek bez okazania dowodu awizowania jest niemożliwe. Skoro zatem Dyrektor stwierdził, że nie ma możliwości ustalenia okoliczności odbioru przesyłek przez skarżącą, a skarżąca wykazała stawiennictwo w dniu 13 czerwca 2011 r. w jednostce pocztowej przechowującej sporną korespondencję, fakt odbioru innej korespondencji urzędowej doręczonej w związku z innymi postępowaniami, oświadczyła, że domagała się wydania wszystkich przechowywanych przesyłek, pracownik poczty nie uczynił żadnych adnotacji dotyczących odmowy przyjęcia korespondencji, to zachodzą podstawy do uznania, że brak winy skarżącej w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony. Należy podkreślić, że wymogi uprawdopodobnienia są odmienne od udowodnienia, co stanowi istotę indywidualnego postępowania o przywrócenie terminu, w wyniku czego strona zachowuje prawo do kontroli zgodnej z trybem instancyjnym. Ze względu na wagę konsekwencji związanych z doręczaniem orzeczeń, tylko prawidłowa procedura doręczenia może wywołać jakiekolwiek skutki prawne dla adresata korespondencji. Organ posługuje się pocztą jako pośrednikiem, jednak udzielenie gwarancji procesowych stronie spoczywa na organie. Wątpliwości co do dochowania przez pocztę obowiązku wydania adresatowi korespondencji pomimo stawiennictwa w placówce przechowującej przesyłkę nie mogą obciążać skarżącej (por. postanowienie NSA z 20 lutego 2012 r., sygn. II FZ 795/11). W świetle powyższego w ocenie Sądu wadliwy, niezgodny z zasadami doświadczenia i granicami swobody prawem dozwolonej jest wniosek, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy uchybienia terminu. Pani W. S. złożyła wniosek z zachowaniem terminu określonego w art. 162 § 2 ordynacji podatkowej (okoliczność bezsporna), dopełniła czynności, dla której był określony termin. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni w ocenie złożonego wniosku i dokumentów wszystkie okoliczności wskazane w niniejszym orzeczeniu. Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) orzekł jak punkcie I wyroku. Na mocy art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w punkcie II. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.