I SA/Gd 1737/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia składki na ubezpieczenie zdrowotne na postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 2 lipca 2018 r., skarżąca M. J. zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest umorzenie postępowania w sprawie uchylenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem sprawa mieści się katalogu spraw wymienionych w przepisie art. 239 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – zwanej dalej p.p.s.a. – w których strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika procesowego, wskazać należy na treść art. 262 p.p.s.a., zgodnie z którym przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), wynika, iż prowadzi sama gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych prawa majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 39,62 m2, posiada zadłużenie w wysokości około 50.000 zł z tytułu opłat za mieszkanie, źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 462,37 zł oraz emerytura w kwocie 7,76 zł, korzysta z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego w kwocie 115,99 zł oraz energetycznego w kwocie 11,35 zł. Skarżąca ponosi opłaty za czynsz w kwocie 57,15 zł miesięcznie oraz za energię elektryczną w wysokości 200 zł miesięcznie. Nadto na zakup koniecznych leków przeznacza kwotę 150 zł miesięcznie. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym. Wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawczyni była już przedmiotem oceny w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 862/17, III SA/Gd 863/17, III SA/Gd 864/17 i III SA/Gd 865/17 i I SA/Gd 1236/16, w których postanowieniami z dnia 9 i 15 maja 2018 r. przyznano jej prawo pomocy przez ustanowienie pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego zawarte we wniosku informacje pozwalają uznać, iż sytuacja finansowa wnioskodawczyni nie uległa poprawie i nie ma ona realnych możliwości finansowych poniesienia – bez uszczerbku koniecznego utrzymania – kosztów zastępstwa procesowego z wyboru również w niniejszej sprawie. Świadczy o tym w szczególności aktualna wysokość dochodów, którymi dysponuje wnioskodawczyni, oraz brak jakichkolwiek oszczędności. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.