I SA/Gd 138/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 20 marca 2018 r., skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy. W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący w rubryce 7.1. nie podał wszystkich wymaganych danych dotyczących posiadanych nieruchomości, w szczególności ich szacunkowej wartości, wskazując jedynie, że posiada dom o powierzchni około 220 m2, mieszkanie o powierzchni około 90 m2, działkę rolną zabudowaną budynkiem warsztatowym (której powierzchni nie podał) oraz lokale użytkowe o powierzchni 61 m2 i 248 m2. Rubryka nr 7.2.3. pozostała niezakreślona i niewypełniona. W rubryce 7.3. wnioskodawca podał jedynie, że posiada niezbędny sprzęt, maszyny i narzędzia oraz środki transportowe do prowadzenia działalności usługowej, nie wyszczególniając posiadanych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W rubryce 10, w której winien był podać wysokość i tytuł uzyskania dochodów własnych i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, podał jedynie, że uzyskuje dochód z działalności usługowej (którego wysokości nie podał), który przeznacza na utrzymanie siebie i rodziny, zaś w rubryce 11 wskazał jedynie, że ponosi koszty utrzymania rodziny, działalności usługowej, ruchomości i nieruchomości, również nie wskazując wysokości tych wydatków ani ich rodzaju. Nadto skarżący nie zakreślił rubryki 4.1 formularza. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 marca 2018 r. zobowiązano wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku, tj. czytelne i prawidłowe wypełnienie ww. rubryk, zgodnie z pouczeniem w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczono skarżącemu w dniu 9 kwietnia 2018 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał w dniu 16 kwietnia 2018 r. pismo, w którym podał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, uchylając się od usunięcia pozostałych braków formalnych wniosku, wymienionych w wezwaniu. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W sprzeciwie od powyższego zarządzenia pełnomocnik skarżącego wskazał, że przedstawił sytuację, jednakże sąd nie rozpoznał wniosku mimo, iż zostały mu przedstawione dane dotyczące sytuacji majątkowej i egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) został znowelizowany na mocy art. 1 pkt 73 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa nowelizująca). Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepisy p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona 15 listopada 2014 r., a więc przed dniem wejścia w życie powyższej nowelizacji p.p.s.a. Dlatego też mając na uwadze treść powyższych przepisów w sprawie należało zastosować art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Należy podkreślić, że procedura przyznania prawa pomocy jest sformalizowana i wymaga, aby strona stosowanie do art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek ten złożyła na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawia się bez rozpoznania, gdy nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie (art. 257 P.p.s.a.). Wskazania wymaga, że referendarz sądowy wezwał skarżącego do poprawnego wypełnienia wniosku, tj. rubryk 4.1, 7.1, 7.2.3, 7.3, 10, 11 poprzez szczegółowe wskazanie danych, zgodnie z pouczeniem zawartym w formularzu. Tymczasem skarżący zaniechał wypełnienia ww. rubryk formularza w sposób prawidłowy. Również nie złożył jakichkolwiek dokumentów lub oświadczeń, które rzetelnie przedstawiałyby jego sytuację materialną, czy też wskazywały na jej zmianę. Nie można przyjąć, że samo wypełnienie formularza, bez podania szczegółowych informacji, odnoszących się do konkretnych rubryk za prawidłowe. Przykładowo skarżący mimo takiego obowiązku nie podaje wartości posiadanych nieruchomości, uchyla się od podania wartości i rodzaju posiadanego sprzętu służącego do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też uporczywie nie wskazuje źródła i wysokości dochodu oraz wysokości wydatków. Należy zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie, skarżący był wzywany do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń (wezwanie z 16 lutego 2016 r.), a następnie postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1523/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, sąd stwierdził, że skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, dotyczącego przedstawienia konkretnych danych, dlatego też dokonanie rzetelnej i pełnej oceny sytuacji finansowej i rodzinnej okazało się niemożliwe. Postanowieniem z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II FZ 686/15, Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko sądu I instancji, oddalił zażalenie skarżącego na przedmiotowe postanowienie. W ocenie sądu wobec prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy skarżący składając ponowny wniosek, powinien wykazać nowe okoliczności potwierdzające zasadność jego twierdzeń. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. To strona powinna zatem przekonać sąd, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, zgodnie z zamieszczonymi tam instrukcjami. Tymczasem skarżący składając kolejny wniosek ponownie uchylił się od prawidłowego wypełnienia wniosku, nie wskazał też nowych okoliczności, które byłyby nieznane przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku. Skarżący zaś ponownie powiela i podaje te same dane, jak również nie precyzuje wniosku na kierowane do niego wezwania. Skoro zatem skarżący nie usunął wszystkich braków formalnych wniosku, do usunięcia których został zobowiązany, to wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania na mocy art. 257 p.p.s.a.