I SA/Gd 13/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.Sp. z o.o. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Gd 13/26 oraz wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi P.Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2025 r. nr 2201-IOV-2.4103.132-135.2025/10/09 w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2023 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie zażaleniowe, 2. umorzyć postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Postanowieniem z 24 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P.sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2023 r., z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 23 kwietnia 2026 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SPP/Gd 95/26 przyznał prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 lipca 2026 r. sygn. akt I FZ 107/26 zwrócił zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku celem uzupełnienia dostrzeżonych braków w postaci pełnomocnictwa obejmującego postępowanie w drugiej instancji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 6 sierpnia 2026 r., wezwano Stronę do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W wykonaniu powyższego zarządzenia Skarżąca w piśmie z 10 sierpnia 2026 r. podała, że kuratela została uchylona z dniem 30 czerwca 2026 r. ze względu na rozwiązanie Spółki. W związku z powyższym przedmiotowe postępowanie uznać należy za bezprzedmiotowe, a sprawa winna ulec umorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania może mieć miejsce na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że zwrot "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie" (por. wyrok NSA z 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15; powołane orzeczenia dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zażalenia Spółki na postanowienie o odrzuceniu skargi jak i w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z przyczyny podmiotowej. Jak wynika z odpisu pełnego KRS wykreślenie Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego nastąpiło w dniu 24 marca 2026 r. (uprawomocnienie wpisu nastąpiło zaś 22 kwietnia 2026 r.). Podkreślenia wymaga, że wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. Z tą chwilą przestaje ona być podmiotem praw i obowiązków i traci zdolność sądową. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że prawomocne wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców KRS oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej, skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (zob. postanowienia NSA: z 25 września 2014 r. sygn. akt I FSK 298/13; z 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1896/11; z 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 737/09). Ponadto z danych KRS wynika, że nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa Spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, z 11 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 856/17, z 28 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1759/14, z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1790/19 oraz z 17 listopada 2025 r., sygn. akt I FSK 697/23 i I FSK 730/23). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.