I SA/Bk 961/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 961/16 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a: przywrócić M. J. termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Wyrokiem z 15 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. W dniu 22 lutego 2017 r. pełnomocnik Skarżącego (matka) zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z 29 marca 2017 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie. Jednocześnie postanowieniem z dnia 8 marca 2017 r., Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, z uwagi na złożenie przez stronę skarżącą wniosku z uchybieniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Pismem z 24 kwietnia 2017 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. wyznaczył radcę prawnego B. M. do prowadzenia niniejszej sprawy. Pismo powyższe, pełnomocnik otrzymał w dniu 27 kwietnia 2017 r. W dniu 5 maja 2017 r. ustanowiony pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Pismem z dnia 5 maja 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie ten wniosek. Z uwagi, iż w chwili podjęcia przez pełnomocnika wiedzy o umocowaniu, orzeczenie było już prawomocne, należało uznać, że uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie wynikało z winy pełnomocnika, zaś wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania należy uznać za uzasadniony. Jednocześnie w sprawie nie można mówić o jakiejkolwiek winie samego skarżącego, skoro mógł on zasadnie oczekiwać na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy(, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - w dalszej części powoływanej w skrócie "u.p.p.s.a." - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia wniosku w tej kwestii, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest również łączne spełnienie następujących przesłanek: pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz strona ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 u.p.p.s.a.). W związku ze specyficzną sytuacją, z jaką mamy do czynienia w tej sprawie, tzn. wyznaczeniem pełnomocnika z urzędu już po upływie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, stwierdzić należy, że nie można poczytywać winy, czy to skarżącego czy też jego pełnomocnika, w nieterminowym złożeniu takiego wniosku. W analizowanej sytuacji mamy do czynienia z podobną sytuacja jak wniesienie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego już po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem skarżącemu. W takiej sytuacji - co już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądowym - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia tego środka odwoławczego przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość jego wniesienia, nie później jednak niż w dniu upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do postępowania w sprawie. Przyjęta w orzecznictwie koncepcja, zaakceptowana przez orzekający w tej sprawie Sąd, z jednej strony gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, z drugiej zaś nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 u.p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA: z 14 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 125/09, LEX nr 564223; z 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 426/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; z 19 lipca 2012 r. sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743). W rozpatrywanej sprawie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik, o wyznaczeniu do reprezentowania Skarżącego dowiedział się 27 kwietnia 2017 r., w dniu 5 maja 2017 r. zapoznał się z aktami sprawy i w tym samym dniu złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. Zdaniem Sądu dochowany więc został termin na jego złożenie. Dokonano również czynności, której terminowi uchybiono – złożono wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez pełnomocnika dają podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku, albowiem termin ten upłynął przed dniem, kiedy ustanowiony z urzędu pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu jego osoby do reprezentowania Skarżącego. Pełnomocnik nie miał więc realnej możliwości złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a bez tej czynności nie jest możliwe wniesienie skargi kasacyjnej. Czyni to wniosek w pełni uzasadnionym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 86 § 1 u.p.p.s.a.