I SA/Bk 384/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja 2013 roku do stycznia 2014 roku p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

J. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 19) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i czwórką dzieci (dwóch studiujących i dwóch w wieku szkolnym). Wnioskodawca wskazał ponadto, iż znajduje się w trudnej sytuacji rodzinno – finansowej, gdyż przeprowadzona egzekucja w niniejszej sprawie doprowadziła do całkowitej niewypłacalności i utraty możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe skutkuje licznym zadłużeniem i brakiem możliwości regulowania bieżących zobowiązań. Rodzina wnioskodawcy obecnie uzyskuje jedynie dochód z wynagrodzenia za pracę żony w kwocie 2.750 zł (rozdzielność majątkowa z żoną). Skarżący aktualnie jest osobą bezrobotną. Wnioskodawca poza samochodem dostawczym zajętym przez US oraz ciągnikiem przewłaszczonym na rzecz banku nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, bowiem obecnie nie jest w stanie regulować nawet zobowiązań z tytułu kredytu, tym bardziej, iż konta bankowe zostały zajęte przez komornika. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 23 czerwca 2017 r. wnioskodawca oświadczył, iż dom przy ul. K. stanowi współwłasność żony i córek. Aktualny dochód żony wnioskodawcy wynosi 3.547,26 zł. Do wydatków rodziny wnioskodawcy należy zaliczyć opłacenie: wody i kanalizacji – 85 zł; energii elektrycznej – 453,45 zł; podatku od nieruchomości 74 zł (222 zł kwartalnie); opału – 417 zł (rocznie 5.000 zł); opłaty za akademik i mieszkanie córek studiujących - 1.085 zł; zakup żywności i artykułów pierwszej potrzeby – 1.600 – 2.000 zł; telefony – 150-190 zł. (k. 26). Do wniosku skarżący dołączył: dokumenty komornicze oraz potwierdzające zadłużenie skarbowe (k. 27-60), dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody (k. 61-68,81), wyciągi z rachunków bankowych ze saldem zadłużenia 48.197,89 zł (k. 69-77), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 78-80, 82-84). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z , 2016 r. poz. 718 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym źródłem utrzymania sześcioosobowej rodziny pozostaje dochód żony skarżącego w kwocie około 3.500 zł (k. 81), który w zasadzie pokrywa jedynie opłaty eksploatacyjne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy tj. miesięcznie kwotę około 3.800 zł. Majątek skarżącego w postaci samochodu oraz ciągnika jest przedmiotem zajęcia przez US oraz bank. Jak wskazał wnioskodawca obecnie jest osobą bezrobotną i nie prowadzi działalności gospodarczej bowiem jest niewypłacalny. Z nadesłanych licznych dokumentów wynika, iż sytuacja finansowa skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest trudna i ma on liczne zadłużenie. Z wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż zadłużenie skarżącego w banku zamyka się kwotę 48.197,89 zł (k. 72). Ponadto szereg dokumentów komorniczych potwierdza fakt zajęcia wierzytelności oraz rachunków bankowych na m.in. kwotę ponad 150.000 zł (k. 40). Wpis sądowy w sprawie wynosi 5.436 zł. Powyższe dane wskazują, iż rodzina skarżącego de facto posiada jedynie środki finansowe uzyskiwane z tytuły wykonywania pracy przez żonę wnioskodawcy, które pozwalają rodzinie skarżącego jedynie na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Poza tym skarżący ma ogromne zadłużenie zarówno w stosunku do banków, jak i innych wierzycieli. Zaakcentować również należy, iż w zasadzie wnioskodawca posiadanego majątku w postaci samochodu osobowego i ciągnika nie może spieniężyć albowiem jest on również zajęty przez wierzycieli. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak jakiegokolwiek dochodu przez skarżącego, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i ogromnym zadłużeniem wobec banków i innych wierzycieli pozwalają na stwierdzenie, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego swojej rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.