I SA/Bd 42/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 2025 r. nr 2419/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę

We wniosku o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek A. N. (dalej także: Skarżący, Strona) podał, że działalność gospodarcza została zlikwidowana około 2016 r. Od tego czasu otrzymywał wynagrodzenie w wysokości najniższej krajowej. W ostatnich latach pracował na pół etatu, dochody były znikome. Nie posiada żadnego majątku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: ZUS, Zakład, organ) decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 350) – dalej: "u.s.u.s." – odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...]zł, w tym: ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego oraz Funduszu Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) – dalej także: "rozporządzenie" – odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że Skarżący podał, iż jest zatrudniony na pełny etat na podstawie umowy o pracę i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. Z ustaleń organu wynika, że do [...] sierpnia 2025 r. figurował jako pracownik zatrudniony na 1/2 etatu (podstawa wymiaru składki emerytalnej i rentowej za okres 01-07/2025 wynosiła [...] zł brutto). Od [...] sierpnia 2025 r. pracuje zarobkowo (podstawy wymiaru składki emerytalnej i rentowej kształtowały się następująco: 08/2025 – [...] zł brutto, 09/2025 - [...] zł, 10/2025 – [...] zł brutto). Skarżący jest stanu wolnego, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej ani z innych form wsparcia. Stałe wydatki związane z utrzymaniem określił na łączną kwotę [...]zł, w tym: opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel, itp.) - [...] zł, koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty lekarskie) - [...] zł. Oprócz zaległości wobec ZUS nie posiada innych zobowiązań pieniężnych. Oświadczył, że nie dysponuje nieruchomościami (co zostało potwierdzone w dostępnej bazie danych), ani środkami transportu. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że na nazwisko Skarżącego zarejestrowany jest: samochód osobowy [...] z 1995 r. oraz przyczepa lekka [...] z 1990 r. Skarżący w toku postępowania wyjaśnił, że ww. środki transportu zostały zbyte, ale nie wyrejestrowane. Skarżący nie powołał się na własną sytuację zdrowotną. Do akt administracyjnych sprawy nie zostały przedłożone dokumenty medyczne. W stosunku do Skarżącego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ podał, że należności z tytułu składek figurujące na koncie płatnika są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Na zawieszenie biegu terminu przedawnienia miało wpływ sukcesywne wdrażanie przymusowego dochodzenia począwszy od stycznia 2015 r. Egzekucja nie została zakończona i trwa do nadal. W ocenie organu analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania. Organ podał, że wobec Skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą. Nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 i 4 u.s.u.s. Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania w odniesieniu do Skarżącego. Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia. W stosunku do Skarżącego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie nastąpiło stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z uwagi na powyższe wykluczenie podlegają przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s. Organ wyjaśnił, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Nieściągalność należności z tytułu składek bowiem związana jest generalnie z całkowitą, aktualną i przyszłą niemożnością skutecznego ich dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz nieracjonalnością wszczęcia takiego postępowania. Przedstawione powyżej fakty dowodzą, zdaniem organu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stąd umorzenie należności na ich podstawie jest niemożliwe. Przechodząc do rozpoznania przesłanek zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne organ podał, że okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia nie zachodzą. Skarżący nie powołał się na własną sytuację zdrowotną. Do akt sprawy nie zostały przedłożone dokumenty medyczne. Skarżący nie zalicza się do grona osób całkowicie i trwale wyeliminowanych z rynku pracy. Uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia. Ponadto po osiągnięciu wieku emerytalnego istnieje szansa, że będzie miał przyznane prawo do emerytury. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwia uzyskiwanie dochodu pozwalającego na spłatę należności względem ZUS. Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do Skarżącego zastosowania, ponieważ nie prowadzi już działalności gospodarczej. Organ wskazał, że rozważył również na podstawie posiadanych informacji możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby Skarżącego i rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z analizy akt sprawy wynika, że Skarżący pracuje zarobkowo i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. Jest stanu wolnego, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej ani z innych form wsparcia. Dalej organ wyjaśnił, że podstawowym wskaźnikiem służącym do oceny sytuacji materialnej osoby zobowiązanej jest kwota określająca minimum socjalne. Według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dane za II kwartał 2025 r.) minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi [...] zł, zaś dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego – [...] zł. Uzyskiwany przez Skarżącego dochód jest wyższy od minimum socjalnego, zatem w analizowanej sprawie – zdaniem organu – należy wykluczyć przesłankę ubóstwa. Stałe wydatki związane z utrzymaniem Skarżący określił na łączną kwotę [...]zł. Oprócz zaległości wobec ZUS nie posiada innych zobowiązań pieniężnych. W ocenie ZUS podjęcie decyzji o umorzeniu należności na obecnym etapie postępowania byłoby działaniem nieuzasadnionym. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału nie pozwala na stwierdzenie, że sytuacja materialno-bytowa Skarżącego całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległości. Dysponuje on dochodem z tytułu zatrudnienia, który pozwala na regulowanie zaległości. Ponadto po osiągnięciu wieku emerytalnego istnieje szansa, że będzie miał przyznane prawo do emerytury. Skarżący wskazał, że może jednorazowo wpłacić [...] zł. Zakład dostrzega zatem możliwość uregulowania całości zadłużenia chociażby w formie zawartego układu ratalnego bez uszczerbku dla sytuacji materialnej Skarżącego. W złożonej skardze Skarżący wskazał, że nie miał wiedzy na temat zobowiązań wobec ZUS. Dowiedział się o nich w tym roku z chwilą wystąpienia o rozliczenie salda przygotowując się do przejścia na emeryturę. ZUS wystawiając tytuły wykonawcze nie spowodował by miał o tych zajęciach wiedzę. Poprzestał na tym, że przesłał je do banków, z których kont po zamknięciu działalności Skarżący nie korzystał. Zobowiązania, na które były wystawione tytuły i ściągane za pośrednictwem komorników sądowych spłacał regularnie. Ponad dwa lata temu otrzymał informację, że spłacił wszystkie zajęcia i nie ma innych. Na te spłacone tytuły ZUS przesłał potwierdzającą informacje o ich spłacie. Nigdzie nie było wzmianki o innych ciążących zobowiązaniach. Skarżący był przekonany, że dokonał całkowitej spłaty należności wobec ZUS. Uważa zatem, że ZUS jako wierzyciel nie dopełnił wszystkich formalności by był należycie poinformowany o wszystkich zaległościach. Skarżący podał, że w maju 2024 r. poddał się odpłatnemu zabiegowi na co wydał ponad [...] zł. Z tytułu tylko tego schorzenia i innych dolegliwości zdrowotnych wydaje miesięcznie ok. [...] zł na lekarstwa, których część jest w 100% odpłatności. Co kilka miesięcy poddaje się niezbędnemu, odpłatnemu badaniu, które nie jest refundowane. Dodał, że we wniosku o umorzenie nie wspomniał o schorzeniu, na które cierpi od ponad 40 lat, tj. o nieżycie jelita grubego. Od dłuższego czasu cierpi również na zwyrodnienie kręgosłupa, a od 5 lat na skutek wypadku ma problemy ze stawem kolanowym prawym i prawym biodrem (co kilka miesięcy poddaje się rehabilitacji). Posiada też obustronne uszkodzenie słuchu i kilka lat temu zakupił aparaty słuchowe za kwotę [...]zł. Po doznanym urazie głowy i kręgosłupa ma problemy z oddychaniem. Między czasie miał zabieg korekty nosa. Posiada postępującą wadę wzroku, która zmusza do wymiany okularów co kilka lat. Skarżący podkreślił, że jego stan zdrowia nie pozwalał i nie pozwala na wykonywanie pracy w większym wymiarze czasu pracy, stad wieloletnia praca na 1/2 etatu. Jest również z zobligowany do pracy raczej siedzącej. Dodał, że po otrzymaniu rozliczenia będąc już świadom ciążących zobowiązań wobec ZUS chciał chociaż część tych środków z zaoszczędzonych pieniędzy uregulować. Złożył propozycję spłaty prawie połowy należności za składki tj. kwotę [...]zł, jednocześnie wnosząc o umorzenie pozostałej kwoty głównej i odsetek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Z uwagi na to, że należności z tytułu składek, o umorzenie których Skarżący wnosił, dotyczyły wymienionych okresów w przedziale od września 2014 r. do maja 2016 r. w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii ewentualnego ich przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jak wskazuje się w orzecznictwie, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stają się wymagalne każdorazowo w dniach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opłacenia składek (por. wyrok SN z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I UK 23/15, publ. LEX nr 1999816). Jednocześnie w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło m.in. podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. W tym miejscu należy zgodzić się z Zakładem, że nie znajduje podstaw argumentacja Skarżącego odnośnie braku informacji o zaległościach z tytułu składek. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienia o zajęciu oraz tytuły wykonawcze w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego były prawidłowo doręczane Skarżącemu – z reguły do rąk dorosłego domownika B. L.. Na rozprawie Skarżący tego nie kwestionował wskazując, że nawet jeśli tak było to informacje te nie trafiały już do niego osobiście, nie były mu przekazywane. W związku z powyższym należy zauważyć, że zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jak wskazuje się w literaturze, doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu zostaje dokonane prawidłowo w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: adresat przebywa w mieszkaniu – choć w chwili doręczania przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny (przy czym chodzi tu o nieobecność czasową); pismo przyjmuje za pokwitowaniem osoba wymieniona w komentowanym przepisie, doręczyciel nie ma swobody wyboru odbiorcy, ale powinien zachować kolejność przewidzianą w tym przepisie; osoba odbierająca pismo zobowiązuje się do jego oddania adresatowi osobiście; na drzwiach mieszkania adresata doręczyciel zamieszcza zawiadomienie o doręczeniu zastępczym dokonanym do rąk innych osób niż domownicy, tj. do rąk sąsiada lub dozorcy. Konieczne jest również potwierdzenie odbioru pisma na zasadach ogólnych, określonych w art. 46. (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, WKP Warszawa 2021). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że "określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało mu doręczone. Przy tym, z przepisu tego nie wynika, że norma prawna w nim zawarta wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę wyraźnego oświadczenia, z którego treści wynikać miałaby zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi." (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 2703/18, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w dalszej części uzasadnienia). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że "niestaranność domownika, który zobowiązał się do przekazania pisma adresatowi, nie powinna w sposób automatyczny zwalniać adresata z odpowiedzialności za skutki doręczenia (...). Adresat będzie zmuszony ponieść konsekwencje zaniedbań domownika bowiem niedbalstwo domownika jest traktowane tak samo, jak adresata przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt I GSK 2369/18). Jedną z podstaw prawnych zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s. zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W myśl ust. 3 art. 28 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miał także przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności. Ponadto należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 32 ust. 1 u.s.u.s. do składek m.in. na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Oceniając zastosowanie omówionych wyżej przesłanek umorzenia związanych z nieściągalnością należności z tytułu składek organ zasadnie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie one nie wystąpiły. Fakt, że wobec Skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe, czy likwidacyjne wykluczało przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. Ponadto nie została spełniona przesłanka umorzenia przewidziana w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym wynoszącą [...] zł (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej). Nie zachodzi też, z oczywistych powodów, okoliczność wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Nie występuje też przesłanka umorzenia z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., gdyż choć Skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, to posiada majątek (środki pieniężne), z którego prowadzona jest skuteczna egzekucja. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji wobec Skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego organ zasadnie przyjął, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności przewidziane w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Odnosząc się natomiast do przesłanek umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie ich płatnikami pomimo braku ich całkowitej nieściągalności określonych, na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, zdaniem Sądu należy wskazać, że organ również prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie one nie wystąpiły. Nie ulega wątpliwości, że nie zaszła przesłanka umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego dalszego prowadzenia działalności gospodarczej (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Skarżący bowiem, jak wynika ze złożonego wniosku o umorzenie, nie prowadzi już działalności gospodarczej. Organ zasadnie też wykazał, że w przedmiotowej sprawie nie została dowiedziona przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Wyjaśnić należy, że okoliczności wymienione w tym przepisie muszą być spełnione kumulatywnie, w tym znaczeniu, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym zaznaczyć trzeba, że jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po Stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. W toku postępowania Skarżący nie podnosił, jednakże żadnych okoliczności związanych ze swoim stanem zdrowia, nie przedstawił też żadnych dokumentów w tym zakresie, na co też zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący uczynił to dopiero na etapie skargi. Organ zasadnie przy tym podniósł, że w tym przypadku przesłanka zdrowotna nie zachodzi, ponieważ Strona otrzymuje wynagrodzenie za pracę (a w przyszłości pobierać będzie świadczenie emerytalne), które stanowi stały dochód wypłacany bez względu na stan zdrowia oraz ewentualną konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny i może stanowić źródło sukcesywnej spłaty zadłużenia wobec ZUS. Wobec powyższego zasadna jest konkluzja organu, iż omawiana przesłanka nie zachodzi. W ocenie Sądu, w sprawie nie zaszła też przesłanka umorzenia w postaci pozbawienia Skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych na skutek opłacenia należności z tytułu składek (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z akt sprawy wynika, że Skarżący jest stanu wolnego i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji wskaźnikiem służącym do oceny kryterium ubóstwa jest kwota określająca minimum socjalne. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego Strony w wysokości [...] zł (netto) jest o [...] zł wyższy niż minimum socjalne w II kwartale 2025 r. określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w październiku 2025 r. – aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji – na kwotę [...]dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego (por. [...]). Wprawdzie podana przez organ kwota [...]zł dotyczy dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego i na dzień wydania decyzji nie miała zastosowania, jednak przy uwzględnieniu nawet kwoty dotyczącej jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego nie przekracza ona granicy ubóstwa, toteż nie miało to ostatecznie wpływu na trafność konkluzji organu. Zatem, co słusznie podkreślił organ, osiągany dochód nie wskazuje na stan ubóstwa i konieczność sięgania po pomoc z opieki społecznej, która dedykowana jest tylko osobom w bardzo trudnej, zagrażającej egzystencji sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył też, że nie korzysta z żadnych form pomocy skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku. Z przedłożonych oświadczeń, dokumentów i przekazanych informacji wynika, że Skarżący ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu opłat eksploatacyjnych - [...] zł oraz kosztów leczenia - [...] zł. Osiągane dochody pozwalają na ich sfinansowanie w całości. W miesięcznych kosztach utrzymania nie uwzględniono podstawowych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym na zakup żywności, ubrań, środków higienicznych itp. jednak wydatki te nie są nadzwyczajnymi kosztami a stanowią zwykłe koszty utrzymania. Po opłaceniu ww. wydatków do dyspozycji pozostaje Stronie kwota [...]zł. Ponadto poza zadłużeniem w ZUS Skarżący nie posiada innych zobowiązań finansowych. Skarżący nie wykazał zatem by jego aktualna (na dzień wnoszenia skargi) sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej ustalonej przez organ. Podkreślić należy, że z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek. Wykazanie tych okoliczności, a nie tylko ich wskazanie, oznacza, że to zobowiązany ma udowodnić te okoliczności. Konstrukcja tego przepisu nie wyklucza wprawdzie realizacji ciążącej na organie administracyjnym zasady prawdy materialnej, niemniej jednak w sposób istotny modyfikuje pozycję procesową strony postępowania administracyjnego aktywizując ją do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym celem wykazania przesłanek określonych w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia (por. wyrok z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 3467/18). W konsekwencji, to Strona powinna wykazać konkretne okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Stąd też, jeżeli Strona stwierdziła w skardze, że ponosi wyższe wydatki na leczenie w porównaniu ze stanem aktualnym na dzień wydania decyzji, to powinna tę okoliczność wykazać, gdyż to ona dysponuje ewentualnymi dowodami w tym zakresie. Jednocześnie podane w skardze okoliczności związane z doznanymi w przeszłości urazami, innymi dolegliwościami oraz poddaniem we wcześniejszych latach się płatnym zabiegom medycznym czy nie korzystaniem ze zwolnień lekarskich nie mają wpływu na ocenę aktualnej sytuacji majątkowej Skarżącego w kontekście umorzenia należności z tytułu składek. Także załączone do skargi paragony nie dawały podstaw do przyjęcia odmiennego od przestawionego przez organ stanowiska. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w jakiej znalazł się Skarżący jest na tyle wyjątkowa, że uzasadnia uwzględnienie jej wniosku o umorzenie zaległości wobec ZUS. Ponownie podkreślić należy, że Skarżący prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe dysponuje stałym łącznym dochodem w wysokości [...] zł (netto). Zdaniem Sądu, powyższy dochód umożliwia Stronie uiszczenie zaległych składek np. w formie rat, o czym wspomniał organ w zaskarżonej decyzji. Rozwiązanie to wiąże się m.in. z nienaliczaniem odsetek za zwłokę, czy zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym zauważyć, że Skarżący deklaruje, że jest w stanie dokonać jednorazowej wpłaty w wysokości [...] zł. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika też, że odmowa umorzenia zaległości w pełnej wysokości wiąże się z rezygnacją przez organ z rezygnacją przez Zakład z propozycji przedstawionej przez Skarżącego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Organ zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Z dokonanych ustaleń wynika, że nie zaistniała żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności z tytułu składek wymieniona w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ obszernie wyjaśnił również przesłanki umorzenia, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia i słusznie uznał, że nie miały miejsca w sprawie. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. L. Kleczkowski T. Wójcik H. Adamczewska-Wasilewicz