I OZ 964/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 223/14 pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 31 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 31 grudnia 2013 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż skarżący w skardze złożył wniosek o zwolnienie w całości z kosztów postępowania sądowego, w tym o ustanowienie radcy prawnego z Wałbrzycha lub alternatywne zasądzenie 120 zł wynagrodzenia na jego rzecz celem pokrycia kosztów samodzielnego postępowania sądowego, w tym opłacenia porady prawnej ze strony zawodowego prawnika. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2014 r. wysłano stronie skarżącej urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu w celu jego wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zarządzeniu tym poinformowano skarżącego, że jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to dnia 7 kwietnia 2014 r. zostało odebrane osobiście przez skarżącego. Dnia 8 kwietnia 2014 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym, podpisany tego samego dnia, urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym rubryce nr 4, obejmującej zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz że zamiast pomocy prawnej żąda przyznania prawa pomocy poprzez przyznanie z góry kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania. Następnie Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sąd I instancji podniósł, iż w okresie biegu terminu do wykonania zarządzenia do złożenia wniosku o ustanowienie radcy prawnego na urzędowym formularzu, skarżący dnia 8 kwietnia 2014 r., nadał w urzędzie pocztowym, podpisany tego samego dnia, urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym rubryce nr 4, obejmującej zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz, że zamiast pomocy prawnej żąda przyznania prawa pomocy poprzez przyznanie z góry kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania. W rubryce tej skarżący ponadto skreślił żądnie ustanowienia zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co oznacza, że nie złożył na urzędowym formularzu, zawartego w skardze, wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika, czyli radcy prawnego. Sąd dodał, iż zgodnie z pouczeniem, zawartym w formularzu, rubryka ta powinna być wypełniona poprzez skreślenie niepotrzebnego tekstu, co skarżący uczynił. W tej sytuacji, skoro zarządzenie referendarza sądowego wzywające do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 7 kwietnia 2014 r. (k -10), to siedmiodniowy termin do złożenia tego wniosku o upłynął więc bezskutecznie, w poniedziałek 14 kwietnia 2014 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł T.K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Niezachowanie określonego w tym przepisie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 5, poz. 74). W razie zaś nieuzupełnienia braków wniosku w zakreślonym terminie, Sąd zobowiązany jest do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, co wynika z art. 257 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty został w skardze, jaka wpłynęła do Sądu I instancji i nie został złożony na urzędowym formularzu, skarżący został wezwany do uzupełnienia powyższego braku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pomimo precyzyjnego wezwania Sądu, skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił prawidłowo wskazanego braku formalnego. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji Sąd I instancji nie miał innej możliwości, jak tylko pozostawić wniosek bez rozpoznania, bowiem skutek taki określony został w powołanym wyżej art. 257 P.p.s.a. Oznacza to, że zasadnie Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.