I OZ 953/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia Z.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wr 922/14 w sprawie z wniosku Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 22 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 11 lipca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 28 marca 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu 23 marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie w sprawie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem WSA we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż od kosztów sądowych skarżący jest zwolniony ex lege. Zdaniem Sądu doświadczenia w sprawach z udziałem skarżącego uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stanowi nadużycie tego prawa. Prawo pomocy stanowi tymczasem formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z.R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W kwestii wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych potwierdzić należy, że skarżący, na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., zwolniony jest w niniejszej sprawie z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Odnośnie zaś kwestii ustanowienia skarżącemu pełnomocnika, wskazać należy, że skarżący niewykazał niezbędności takiego zabiegu dla ochrony jego praw, a zatem brak podstaw do zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA we Wrocławiu, że przyznanie prawa pomocy skarżącemu stanowiłoby nadużycie prawa do sądu. Spostrzec bowiem należy, że przy ograniczoności środków finansowych, przyznanie takiego prawa skarżącemu mogłoby implikować odmowę jego przyznania osobie realnie pragnącej skorzystać z ochrony sądowej praw i wolności. Godziłoby zatem w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postępowanie sądowe nie może być celem samym w sobie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.