I OZ 873/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3194/14 o pozostawieniu wniosku o wyłączenie sędziów bez rozpoznania w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3194/14, pozostawiono bez rozpoznania wniosek P. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu wskazano, że w piśmie z dnia 12 stycznia 2015 r. skarżący zawarł wniosek o "wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie od udziału w przedmiotowej sprawie", podnosząc że sędzia, który już uczestniczył w czynnościach procesowych może mieć przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co może nasuwać uzasadnione wątpliwości do jego bezstronności i obiektywizmu. Dnia 15 stycznia 2015 r. w wykonaniu zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni, poprzez imienne wskazanie sędziów, których przedmiotowy wniosek dotyczy, podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 stycznia 2015 r. W zarządzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2015 r., jako podstawę prawną pozostawienia wniosku o wyłączenie sędziów bez rozpoznania powołano art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał pismo z dnia 21 stycznia 2015 r., w którym wymienił z imienia i nazwiska sędziów, których wyłączenia się domaga oraz wskazał, że nie jest zadowolony z orzeczeń, jakie wydaje Wydział I WSA w Warszawie. Skarżący zaznaczył, że ma podejrzenia co do braku bezstronności wymienionych sędziów oraz podtrzymał argumentację zawartą w piśmie z dnia 12 stycznia 2015 r. Wydając zaskarżone zarządzenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt III CO 2/04 (OSNC 2004/12/207) oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OZ 112/08, "wniosek o wyłączenie sędziego musi określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, oraz wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia. Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich. Braki lub niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają nadanie mu właściwego biegu". Pismem z 22 maja 2015 r., P. S. wniósł zażalenie od wskazanego zarządzenia z dnia 30 kwietnia 2015 r., w którym podtrzymał wcześniejsze stanowisko wyrażone we wniosku o wyłączenie sędziów. Ponadto skarżący podniósł, że w jego ocenie powyższe zarządzenie zostało wydane w sposób niekorzystny dla niego oraz że on sam we właściwy sposób uzasadnił wniosek i w wymaganym terminie uzupełnił braki formalne. Co więcej w ocenie skarżącego, sędzia, który wydał przedmiotowe zarządzenie, nie powinien był w ogóle orzekać w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w zażaleniu. Zgodnie z przepisem art. 19 p.p.s.a Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziów, powinien odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 46 p.p.s.a., a dodatkowo, zgodnie z brzmieniem art. 20 § 1 p.p.s.a., zawierać uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia. Zgodnie z przytoczonym poglądem Sądu Najwyższego, "jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich. Braki lub niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają nadanie mu właściwego biegu". Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek P. S., w którym domagał się wyłączenia wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie odpowiadał powyższym wymaganiom, dlatego też został wezwany do uzupełnienia braków formalnych. Mimo doręczonego wezwania, skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów. Należy jednak podkreślić, że warunkiem pozostawienia pisma bez rozpoznania jest prawidłowe pouczenie strony o skutkach nieusunięcia braków formalnych pisma w terminie. Brak takiego pouczenia lub błędne pouczenie wyklucza możliwość zastosowania rygoru pozostawienia pisma bez rozpoznania. Dnia 15 stycznia 2015 r. (k. 26 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał zarządzenie, zgodnie z którym należało wezwać P. S. do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 49 § 1 p.p.s.a.), których sędziów wniosek ten dotyczy oraz do uprawdopodobnienia przyczyn ich wyłączenia. W wezwaniu (będącym wykonaniem powyższego zarządzenia) z dnia 15 stycznia 2015 r. (k. 29 akt sądowych) nie poinformowano jednak skarżącego o skutkach nieuzupełnienia, w przepisanym 7-dniowym terminie, wskazanych braków formalnych wniosku. W tej sytuacji nie było podstawy prawnej do zastosowania rygoru, o którym mowa w art. 49 § 1 i § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 520/08). Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.