I OZ 951/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.Ś. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt: II SAB/Wa 197/16 o odmowie umorzenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.Ś. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 maja 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt: II SAB/Wa 197/16 odmówił umorzenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie na wniosek J.Ś. uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 14 lipca 2016 r., którym oddalono skargę J.Ś. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 maja 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym m.in. stwierdził, że nie chciał zwolnienia z uwagi na ubóstwo i nie życzy sobie ujawniania jego skromnych dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie wniesiono od postanowienia przewodniczącego wydziału, które wydane zostało na podstawie art. 229 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., tj. przepisu znajdującego się Rozdziale 2 Działu V tej ustawy dotyczącym kasztów sądowych, a zatem podlegało zaskarżeniu na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "Zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy". Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Zgodnie zaś z art. 212 opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (§ 1). Opłaty sądowe są dochodami budżetu państwa (§ 2). Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. nr 221, poz. 2192). Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Jeżeli odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany jest na wniosek (art. 141 § 2 p.p.s.a.), opłatę kancelaryjną pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Doręczenie odpisu oznacza jednak powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. Nie mają wpływu na istnienie takiego obowiązku przesłanki dotyczące m.in. sytuacji rodzinnej, materialnej oraz wysokości dochodów strony (postanowienia NSA: z dnia 6 lipca 2011 r., II FZ 284/11, Lex 1083194; 31 stycznia 2014 r., I OZ 53/14, cbosa). Z akt sprawy wynika, że Sąd I instancji doręczając, zgodnie z zarządzeniem z dnia 14 lipca 2016 r. (k. 59 akt), odpis sentencji wyroku skarżącemu pouczył go, że za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobiera się opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł, a nieuiszczenie opłaty spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2016 r., wobec czego zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w związku ze sporządzeniem uzasadnienia wyroku na wniosek. Skarżący pismem z dnia 2 lutego 2017 r. wniósł o zwolnienie go z opłaty kancelaryjnej, wobec czego zarządzeniem z dnia 21 lutego 2017 r. wezwano go do złożenia dokumentów i oświadczeń uzasadniających wniosek. Skarżący w kolejnym piśmie z dnia 12 marca 2017 r. podniósł, że nie wnosił o zwolnienie z kosztów z powodu ubóstwa. W zaistniałej sytuacji, skoro skarżący nie wypełnił zarządzenia z dnia 21 lutego 2017 r., a zatem nie uprawdopodobnił przesłanek pozwalających na umorzenie opłaty kancelaryjnej, bądź jej rozłożenie na raty, podnoszone w obecnie złożonym zażaleniu na zarządzenie z dnia 30 marca 2017 r. ponownie te same argumenty, nie mogą stanowić skutecznego zarzutu wobec prawidłowości zaskarżonego zarządzenia. Podkreślić należy, że z prawa do sądu, a więc do rozpoznania skargi, nie można wywodzić obowiązku Sądu zwolnienia z kosztów postępowania, czy kosztów sądowych wbrew przesłankom ustawowym. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.