I OZ 92/17

Dnia 24 stycznia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta [..] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 1092/16 odrzucające skargę Miasta [..] na decyzje Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. nr [..] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 września 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 1092/16, odrzucił skargę Miasta [..]na decyzje Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. nr [..] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi przez nadesłanie 1 odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Odpis zarządzenia został doręczony stronie skarżącej w dniu 19 sierpnia 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 12). Zatem termin do dokonania powyższej czynności upłynął w stosunku do strony skarżącej w dniu 26 sierpnia 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane, dlatego Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Miasto [..]wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy, bowiem skarżący nie otrzymał wezwania do usunięcia braków formalnych skargi wskazanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, iż przesyłka skierowana do Miasta [..]zawierała jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, które skarżący wykonał w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że jego autor kwestionuje przede wszystkim przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Twierdzi bowiem, że w sprawie nieuzupełnienie braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jej odpisu, nie zostało poprzedzone stosownym wezwaniem. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawione w nim wywody dotyczące zasad usuwania braków formalnych skargi i konsekwencji ich nieusunięcia. Co jednak istotne w sprawie, Sąd I instancji - stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 12 akt WSA) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania 1 odpisu skargi. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień Przede wszystkim należy zauważyć, iż z akt WSA w Warszawie wynika, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. W terminie 4 dni od doręczenia ww. przesyłki skarżący wykonał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, nie przesłał natomiast żądanego przez Sąd I instancji odpisu skargi, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – odrzucenie skargi. Strona skarżąca twierdzi jednak, iż w kopercie doręczonej w dniu 19 sierpnia 2016 r. nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania jej odpisu. W ocenie NSA wyjaśnienia skarżącego zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu podmiotu, który – gdyby założyć, iż został prawidłowo wezwany zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – wykonałby tylko wezwanie w zakresie braków fiskalnych skargi, pomijając braki formalne (nie nadsyłając odpowiedniej liczby jej odpisów). Za uwzględnieniem zażalenia przemawiała również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). W niniejszej sprawie okoliczności takie występują. Należało rozstrzygnąć na rzecz skarżącego kasacyjnie (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09). Ponadto w tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP). W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.