I OSK 574/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1402/14 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1402/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.K.P. S.A. w W., na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r., [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]. Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzjami tymi odmówiono stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe P.K.P. w W., z mocy prawa, użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w M., oznaczonego jako działki nr [...] o pow. 2,6208 ha, nr [...] o pow. 0,4612 ha i nr [...] o pow. 0,6362 ha, z obrębu [...]. Organy wyjaśniły. W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., zgodnie z którym jako właściciela/władającego ww. nieruchomością wskazano: Skarb Państwa – Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych Wrocław. Działka nr [...] podzieliła się na działki [...] i nr [...], zaś działka nr [...] podzieliła się na 18 działek o numerach od nr [...] do nr [...], w tym na ww. działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Na mocy decyzji z dnia [...] listopada 1986 r., nr [...], Naczelnik Miasta i Gminy w M. przekazał w stałe użytkowanie Wojewódzkiemu Zarządowi Pracowniczych Ogrodów Działkowych w W. teren urządzonych ogrodów działkowych, stanowiący część działki nr [...] o pow. 3,73 ha, co znajduje potwierdzenie również w piśmie PKP Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we W. z dnia [...] marca 2008 r. W takim stanie sprawy organy uznały, iż skoro działki nr [...], nr [...] i nr [...] znajdowały się w użytkowaniu ogrodu działkowego, zatem prawa osób trzecich stały na przeszkodzie uwłaszczeniu PKP S.A. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał: Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.K.P", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP, natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Z przepisu tego wynika, iż decydującą przesłanką umożliwiającą uwłaszczenie we wskazanym trybie było posiadanie przez PKP uwłaszczanego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, to jest w dniu 18 grudnia 2000 r. W niniejszej sprawie PKP S.A. w omawianych datach nie wykonywała żadnego władztwa nad spornym gruntem, stanowi on bowiem teren istniejących ogrodów działkowych – Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". Ponadto z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] listopada 1986 r. wynika, że Wojewódzkiemu Zarządowi Pracowniczych Ogrodów Działkowych w W. przekazano w stałe użytkowanie teren położony w M., stanowiący część działki nr [...] o powierzchni 3.73 ha (geodezyjnie niewydzielony) i już w dacie 5 grudnia 1990 r. powyższa działka zajęta była pod urządzone ogrody działkowe. Skoro zatem powyższe działki znajdowały się w użytkowaniu ogrodu działkowego, prawa osób trzecich stały na przeszkodzie uwłaszczeniu PKP S.A. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły P.K.P S.A. w W., prawidłowo reprezentowane, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie zarzutów naruszenia przez organ norm: 1) art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez bezpodstawne uznanie, iż obszar działek nr [...] o pow. 2,6208 ha, nr [...] o pow. 0,4612 ha i nr [...] o pow. 0,6362 ha z obrębu [...] był objęty użytkowaniem Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w W., 2) art. 7 i 77 k.p.a. przez bezpodstawną odmowę wiarygodności dokumentowi urzędowemu – wypisowi ewidencji gruntów, z którego jednoznacznie wynika, że PKP w dacie 5 grudnia 1990 r. było władającym działkami zgłoszonymi do uwłaszczenia, 3) art. 107 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie, z czego wywiedziona jest okoliczność, iż Polski Związek Działkowców jest następcą prawnym Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w W., 4) art. 107 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie, jakiego uprawnienia PZD miałaby dotykać decyzja uwłaszczeniowa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Artykuł 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji. Oceniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za nieusprawiedliwione. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do naruszenia przepisów postępowania, przy czym jako przepisy te wskazany został art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż pozostałe przepisy dotyczą naruszenia ich przez organ administracji. Artykuł 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygał sprawę ze skargi P.K.P. w jej granicach, przy czym odniósł się do jej całokształtu, zatem nie tylko w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze. Ocenił bowiem sprawę i wyjaśnił tak kwestie merytoryczne, jak i procesowe. Przedmiotem skargi były decyzje odmawiające stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "P.K.P." z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wojewódzki Sąd wskazał i omówił przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.K.P." (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) – art. 34 i 35, stanowiące podstawę prawną zaskarżonych decyzji. W świetle tych przepisów, przede wszystkim art. 34 i ustanowionych nim przesłanek uwłaszczenia ocenił zaskarżone decyzje. Doszedł do wniosku, że zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na takie rozstrzygnięcie organów jakie zapadły w sprawie, stwierdził bowiem, że materiał dowodowy wskazuje, iż przesłanki z art. 34 nie zostały spełnione. Związany granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może stwierdzić tylko, że Wojewódzki Sąd nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż rozpoznał sprawę w zgodzie z tym przepisem. Rozstrzygnięcie swoje oparł o zgromadzony materiał dowodowy, a choć skarga zarzucała organowi naruszenie przepisów postępowania dotyczących gromadzenia materiału dowodowego, to jednak nie wskazywała jakie dowody zostały pominięte. Zawierała tylko ogólne stwierdzenia, z których nawet nie wynikało aby w sprawie były jakiekolwiek inne dowody, mające dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie. Skarga kasacyjna zresztą w istocie powiela skargę, nawet nie wyjaśniając na czym naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. miałoby polegać. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.