I OZ 869/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16 o odrzuceniu zażalenia K.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16 w sprawie ze skargi K.J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 571/15 postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 571/15, wymierzył Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 300 zł (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Komendanta Głównego Policji w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3). Odpis w/w wyroku, wraz z uzasadnieniem, został doręczony skarżącemu w dniu 24 stycznia 2017 r., wraz z pouczeniem o przysługującym od niego środku zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej oraz o terminie i sposobie jej wniesienia. Pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. (data stempla pocztowego) K.J., powołując się na art. 194 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie od w/w wyroku – w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny, nie zgadzając się z jej wysokością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16 odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślił, że w niniejszym postępowaniu Sąd, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi K.J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 571/15 – w pkt 1 wyroku wymierzył organowi grzywnę w wysokości 300 zł. Orzekając w w/w zakresie działał na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z kolei w świetle art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd pierwszej instancji wskazał, że właściwym środkiem zaskarżenia przysługującym od wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16 jest – zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. – skarga kasacyjna, o czym skarżący został pouczony w piśmie Sądu, przy którym doręczono mu odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniesienie przez skarżącego w rozpoznawanej sprawie niewłaściwego środka zaskarżenia w/w wyroku w postaci zażalenia, prowadzi zatem do odrzucenia zażalenia. Sąd wyjaśnił ponadto, że powołany przez skarżącego przepis art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a. ma zastosowanie jedynie w przypadku grzywny wymierzonej na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. oraz art. 112 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia K.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska i wniósł o jego uchylenie w całości. Podkreślił, iż przedmiotem zaskarżenia uczynił wyłącznie postanowienie o wymierzeniu grzywny zawarte w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16, na które w jego ocenie przysługuje zażalenie w oparciu o art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Powyższy przepis, na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a., znajduje odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 132 P.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem. Merytoryczne rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, o jakich mowa w art. 145-152, art. 154 oraz art. 157 § 3 P.p.s.a., zapadają zatem w formie wyroku. Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku, stosownie do art. 173 § 1 P.p.s.a., przysługuje natomiast skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 571/15, wymierzył Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 300 zł (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Komendanta Głównego Policji w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3). Powyższy wyrok został wydany na podstawie art. 154 P.p.s.a. W zakresie wymierzenia grzywny, Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a. W piśmie, przy którym doręczono K.J. odpis w/w wyroku wraz z uzasadnieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zatem pouczył skarżącego, że od tego wyroku przysługuje mu wniesienie skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego podniesionym w zażaleniu, przepis art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a. nie mógł mieć w tej sytuacji zastosowania i stanowić podstawy do wniesienia zażalenia, bowiem – jak zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji – odnosi się on jedynie do dwóch instytucji uregulowanych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pierwszą z nich przewiduje art. 112 P.p.s.a., stosownie do którego w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Drugą jest natomiast wydanie postanowienia w przedmiocie grzywny za niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., a więc przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że w doktrynie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym na postanowienie sądu, którego przedmiotem jest ukaranie grzywną, przysługuje stronie zażalenie w oparciu o art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a., chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 173 § 1 in principio P.p.s.a. w związku z art. 154 § 1-3 P.p.s.a. i art. 132 P.p.s.a. Sprawa wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku stanowi bowiem odrębną sprawę uruchamianą skargą (w przeciwieństwie do wniosku wszczynającego postępowanie w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.), której rozstrzygnięcie zapada w formie wyroku (por. P. Brzozowski, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 683/06, teza 1, LEX/el. 2008). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że wniesienie niewłaściwego środka zaskarżenia od wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16, w części dotyczącej wymierzenia grzywny, prowadzi do jego odrzucenia. Skarga, w której strona żąda wymierzenia organowi grzywny w razie niewykonania wyroku, jest bowiem – jak już wskazano – odrębną skargą wniesioną przez uprawniony podmiot – inną od skargi, w wyniku rozpoznania której został wydany wyrok sądu niewykonany przez organ. Orzeczenie wydane w tym trybie zapada w formie wyroku, zaś ustawa nie przewiduje tutaj możliwości wydania postanowienia. Od wyroku wydanego na podstawie tego przepisu przysługuje stronom skarga kasacyjna (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2009, str. 411). Ubocznie wyjaśnić należy, że nawet w przypadku osobistego wniesienia przez K.J. skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/16, również ten środek zaskarżenia podlegałby odrzuceniu, gdyż stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (przymus adwokacko – radcowski). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.