I OZ 798/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 386/14 wzywające K. K. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 386/14 oddalającego skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 386/14, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] listopada 2012r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia w/w wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego – radcy prawnemu S. G. – w dniu 16 czerwca 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2014 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym wskutek zgłoszonego żądania, w terminie 7 dni, w kwocie 100 zł. Na to zarządzenie zażalenie złożył w imieniu skarżącego jego pełnomocnik (radca prawny) podnosząc, że sprawa jest "z zakresu pomocy", wobec czego jest zwolniona od wpisu zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zarzucił, że zaskarżone zarządzenie narusza również przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz.1228). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 nie stosuje się. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192), opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Wobec tego jako prawidłowe należy uznać zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia powyższej opłaty. Należy w tym miejscu podkreślić, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP – w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu strony skarżącej do uiszczeniu opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie stronie skarżącej na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściąganie jej w drodze egzekucji. Nie można zatem uznać argumentów niniejszego zażalenia za usprawiedliwione. Zasadą jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. W myśl bowiem art. 199 p.p.s.a, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątkiem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest art. 239 p.p.s.a., jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, sprawa w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie jest jedną ze spraw, które podlegają ustawowemu zwolnieniu z kosztów sądowych określonych w art. 239 p.p.s.a. Nie jest to bowiem sprawa z zakresu pomocy, o jakiej mowa w art. 239 pkt 1 lit a powołanej ustawy. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy, którego skarżącemu w rozpoznawanej sprawie nie udzielono. Powyższe oznacza, że K. K. jest obowiązany ponieść koszty opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i art. 198 ustawy p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.