I OZ 729/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 444/12 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2013 r. oraz o odrzuceniu zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Gminy Trzebnica sprawy rozgraniczenia i odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 lipca 2014 r., II SA/Wr 444/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w punkcie pierwszym odrzucił zażalenie D. i M. W. na postanowienie tego Sądu z 22 stycznia 2013 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z 29 października 2012 r. odrzucające skargę kasacyjną, a w punkcie drugim odrzucił zażalenie D. i M. W. na postanowienie tego Sądu z 18 lutego 2014 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarzy. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z 22 stycznia 2013 r. w wysokości 100 złotych. Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uwzględniony (postanowienie NSA z 24 października 2013 r., I OZ 1001/13, k. 151). Również zażalenie na zarządzenie określające wysokość wpisu zostało oddalone (postanowienie NSA z 20 maja 2014 r., I OZ 380/14). Jeżeli chodzi o postanowienie z 18 lutego 2014 r., to Sąd I instancji wskazał, że skarżący, wezwani do uiszczenia wpisu od zażalenia na to postanowienie, wnieśli zażalenie na opisane zarządzenie. Zażalenie zostało oddalone (postanowienie NSA z 20 maja 2014 r., I OZ 381/14). Zarządzeniami z 28 maja 2014 r. wezwano skarżących ponownie do uiszczenia solidarnie wpisów: od zażalenia na postanowienie z 22 stycznia 2013 r. oraz od zażalenia na postanowienie z 18 lutego 2014 r. Zarządzenia doręczono w dniu 18 czerwca 2014 r. D. W. w dniu 25 czerwca 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zażalenia podlegają odrzuceniu, ponieważ nie uiszczono w terminie wpisów sądowych od tych zażaleń. M. W. w ogóle nie odpowiedział na doręczone mu 18 czerwca 2014 r., za pośrednictwem D. W., zarządzenie i nie uiścił należnych opłat sądowych. Z kolei, jeżeli chodzi o zażalenie D. W., to Sąd zaznaczył, że ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, po prawomocnym oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., lecz jest wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Oddalenie zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu oznacza, że obowiązki strony wskazane w zarządzeniu należy uznać za określone prawidłowo. Bieg siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia może być przerwany wnioskiem o przyznanie prawa pomocy tylko w sytuacji, gdy do strony skierowano wezwanie z art. 220 § 1 p.p.s.a., a nie ponowne wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia, na które zażalenie zostało już oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem, złożony przez D. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerwał skutecznie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W zażaleniu, D. i M. W. wnieśli o uchylenie i zmianę postanowienia, uznając je za niesprawiedliwe i naruszające ich prawa. Następnie, opisano postępowania toczące się przed Sądem I instancji. Skarżący podkreślili, że Sąd rozpoznał sprawę "w trybie bezprocesowym", odrzucił skargę i tym samym "zmusił" skarżących do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie pozwolił tym samym na wyjaśnienie sprawy i uzasadnienia zasadności skargi. Skarżący kwestionowali również podstawy odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Najpierw należy zaznaczyć, że przedmiotem badania na tym etapie postępowania pozostaje postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2014 r. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny nie bada prawidłowości postanowień dotyczących odrzucenia skargi i przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że argumenty zażalenia odnoszące się do tych zagadnień nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Przechodząc do rozpoznania zażalenia na postanowienie z 1 lipca 2014 r. należy uznać, że nie zawierało ono usprawiedliwionych podstaw. W sprawie kluczowe znaczenie ma zagadnienie, czy po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości wpisu, a także przyznania prawa pomocy, w odpowiedzi na skierowane wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu – skarżący mogą wystąpić z (kolejnym) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taki pogląd nie jest zasadny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia powinny być złożone przez upływem terminu do uiszczenia wpisu. Wnioski o przyznanie prawa pomocy, składane na etapie wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, a więc już po uznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zarządzenie zostało wydane w sposób prawidłowy, nie będą mogły prowadzić do zwolnienia skarżących z konieczności uiszczenia wpisu od zażalenia. Ponieważ w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w przedmiocie prawidłowości ustalenia wpisu od zażalenia (postanowienia NSA z 20 maja 2014 r., I OZ 380/14 oraz I OZ 381/14), a także odmowy przyznania prawa pomocy, o które wnioskowano przed upływem terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia (postanowienie NSA z 24 października 2013 r., I OZ 1001/13), skarżący zasadnie zostali wezwani do uiszczenia wpisów od zażalenia na postanowienie z 22 stycznia 2013 r. i 18 lutego 2014 r. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.