I OZ 712/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 97/18 oddalającym zażalenie Z. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 18/17 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 18/17 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Apelacji [...] postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 97/18 (dalej postanowienie z 7 lutego 2018 r.) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 18/17 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 18/17 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Apelacji [...]. Pismem z 2 lipca 2018 r. Z. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2018 r. Jako podstawę prawną wznowienia wskazano art. 271 pkt 2 ppsa (k. 3 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej ppsa), w przypadkach przewidzianych w dziale VII ppsa - Wznowienie postępowania, można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Przepis ten dotyczy prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej. Nie można przyjąć, że wspomniany przepis umożliwia również wznowienie postępowania incydentalnego – wpadkowego, tj. zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Podstawą wzruszenia prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej jest art. 165 ppsa, według którego prawomocne postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Regulacja ta nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie. W przepisach art. 270 - 285 ppsa brak jest bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia - w trybie wznowieniowym - prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie. Dopuszczalność wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym w aspekcie przedmiotowym obejmuje orzeczenia tego sądu kończące sprawę sądowoadministracyjną. Z punktu widzenia art. 270 ppsa skarga o wznowienie postępowania nie obejmuje zatem orzeczeń wpadkowych (incydentalnych), czyli takich, które nie kończą postępowania w sprawie (A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 2, 3 do art. 270), a takim właśnie rodzajem rozstrzygnięcia jest postanowienie o oddaleniu zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydziału w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 (art. 276 ppsa). Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie – w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy - może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1 ppsa). Ograniczeń tych nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz w przypadku prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka (art. 175 § 2 ppsa). Oznacza to, że skarga o wznowienie postępowania powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, pod rygorem jej odrzucenia. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i 276 ppsa (J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2017, s. 1208, uw. 6 i powołane tam orzecznictwo; A. Kabat - op. cit., uw. 2 do art. 276; postanowienie NSA z 6.9.2018 r. I OZ 669/18). W niniejszej sprawie skargę o wznowienie postępowania sporządził osobiście skarżący. Nie spełnia ona kryterium określonego w art. 175 ppsa, bowiem nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika a skarżący nie wykazał, że należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2 ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 i art. 280 § 1 ppsa, postanowił jak w sentencji.