I OZ 678/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1024/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 maja 2024 r. nr SKO.PS/41.5/354/2024/8076 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 25 czerwca 2024 r. D.K. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 maja 2024 r. nr SKO.PS/41.5/354/2024/8076 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego (k. 2). Powyższa decyzja została doręczona skarżącej 27 maja 2024 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, poprzez wniesienie sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. W dniu 27 czerwca 2024 r. skarżąca nadała w placówce pocztowej skargę na powyższą decyzję (k. 19). Zaskarżonym postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca (k. 33). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, [...] jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Z przywołanych przepisów ustawy procesowej jednoznacznie wynika, w jakim terminie należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Każdorazowo badanie dochowania terminu do dokonania tej czynności procesowej wymaga poczynienia, przede wszystkim, ustaleń w zakresie daty doręczenia zaskarżonego aktu, która wywołuje rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi (postanowienie NSA z 1 czerwca 2023 r. I OZ 181/23, Legalis 2934802). Zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego. Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia (art. 111 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dalej k.c.). Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło (art. 111 § 2 k.c.). Termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego zapoczątkowywany jest zdarzeniem prawnym - doręczeniem decyzji II instancji, które nastąpiło 27 maja 2024 r. i jest terminem 30-dniowym, a nie terminem miesięcznym. Dlatego w niniejszej sprawie upłynął on 26 czerwca 2024 r., a nie dzień później. Zauważyć również należy, że termin, o którym stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym. Oznacza to, że nie może być on skracany ani przedłużany przez sąd, ani przez organ odwoławczy. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do modyfikacji długości terminu ustawowego. Jest to również termin prekluzyjny, co oznacza, że sąd administracyjny uwzględnia jego upływ z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę, jako spóźnioną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Termin ten ma charakter procesowy - w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie skarżącemu (postanowienie NSA z 25.9.2013 r. II GSK 1765/13, Legalis 914073; postanowienie WSA w Warszawie z 12.12.2005 r. III SA/Wa 1962/05, Legalis 298172; T. Woś w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 458, 464-465, uw. 1, 6 do art. 53 ; tenże, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, 2009, s. 178; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 408, nb 1 do art. 53). Wobec powyższego bez wątpienia Sąd I instancji, stwierdziwszy uchybienie terminu, zobligowany był do odrzucenia skargi wniesionej po terminie. Sąd ani organ odwoławczy nie miał kognicji do przedłużenia terminu dla strony, nawet w przypadku zajścia szczególnych okoliczności. Skarżąca zwróciła uwagę na nadmiar obowiązków, konieczność opieki nad synem i matką oraz brak wiedzy prawniczej. Zagadnienia te będą badane wyłącznie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 86 § 1, art. 87 § 1-4 p.p.s.a.) wobec złożenia takiego wniosku przez skarżącą (k. 38). Konkludując, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi zawsze prowadzi do jej odrzucenia. Sąd jest w tym zakresie związany art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. i nie ma swobody w kreowaniu innej sytuacji prawnej strony. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.