I OZ 657/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 733/23 w sprawie ze skargi A.B.-Z., M.B., A.C., W.C., A.G., K.G.-M., Z.G., A.J., J.Ł., B.M., J.M., M.M., J.M.’, L.R.-B., K.R., R.R., K.R.’, J.S., M.S., Z.T.-A., P.T., A.Z.-P., G.Z., J.Z., K.Z. i M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 lutego 2023 r. nr KOC/6322/Go/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę A.C.

Postanowieniem z 11 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 733/23 (dalej postanowienie z 11 lipca 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A.C. i J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 2 lutego 2023 r. nr KOC/6322/Go/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy odróżnić sprawę administracyjną (czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej) od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli legalności postępowania organu administracji publicznej. Tym samym, niezłożenie pełnomocnictwa w sprawie sądowoadministracyjnej bądź też złożenie nieprawidłowego pełnomocnictwa, niezależnie od przyczyn, stanowi brak formalny którego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (postanowienie NSA z 30.8.2022 r. II OZ 459/22). W tej sprawie do skargi nie zostały dołączone pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących: A.C. i J.Z., a pełnomocnik skarżących w tym zakresie nie wykonał wezwania zawartego w piśmie z 18 kwietnia 2023 r. i nie uzupełnił tego braku formalnego, co uzasadniało odrzucenie skargi tych skarżących jako obarczonej nieusuniętymi w terminie brakami formalnymi (k. 78-80 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 11 lipca 2023 r. złożyła A.C. (dalej skarżąca), wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. Wskazała, że nie wie, z jakich przyczyn jej pełnomocnictwo nie dotarło do akt sprawy. Poprosiła J.S. o przesłanie pełnomocnictwa. Jednocześnie, do zażalenia załączyła pełnomocnictwo dla adw. M.W.-M. do występowania w charakterze jej pełnomocnika, m.in., przed sądami administracyjnymi (k. 124, 125 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 46 § 3 ppsa, mającym w odniesieniu do zażalenia odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 197 § 2 ppsa, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny, przy przyjęciu założenia, że brak pełnomocnictwa został spowodowany zwykłym przeoczeniem, tzn. pełnomocnictwo zostało udzielone, a jedynie nie został do pisma dołączony dokument to potwierdzający. Jeżeli zwykłe pismo procesowe nie spełnia wymogów formalnych, przewodniczący ma obowiązek, zgodnie z art. 49 ppsa, wezwać stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z 23.6.2005 r. II OZ 519/05, OSP 2006, Nr 5, poz. 63; postanowienie NSA z 15.4.2014 r. I GSK 577/14). Gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy skierować do wnoszącego pismo pełnomocnika – art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w zw. z art. 57 § 1 ppsa (postanowienie WSA w Opolu z 5.4.2004 r. II SA/Wr 1225/01, ONSAiWSA 2004, Nr 3, poz. 53; postanowienia NSA: z 27.7.2005 r., I FSK 99/05; z 12.5.2006 r., II OSK 43/06; z 22.2.2008 r. II FSK 1658/06; z 29.7.2010 r. II FSK 1377/10; wyrok WSA w Łodzi z 23.11.2011 r. II SA/Łd 940/11). W obecnym stanie prawnym nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym (B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, 2019, art. 46, teza 15). W niniejszej sprawie zachodziła konieczność wezwania pełnomocnika skarżących do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego umocowującego go do ich reprezentowania w tej sprawie przed sądami administracyjnymi, ponieważ do skargi, jako pierwszej czynności w sprawie, nie dołączono prawidłowych dokumentów świadczących o udzieleniu pełnomocnictw. Zarządzeniem z 12 kwietnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - braków formalnych skargi, m.in., przez nadesłanie oryginału lub kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed sądem administracyjnym. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 6 maja 2023 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik nie wykonał wezwania odnoszącego się, m.in., do skarżącej A.C. Skarżąca w zażaleniu nie przeczy, że uchybiła terminowi do złożenia pełnomocnictwa. Skoro czynność w postaci złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania A.C. przed sądami administracyjnymi w tej sprawie nie została dokonana przez skarżącą ani przez jej pełnomocnika, Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak formalny skargi nie został w tym zakresie uzupełniony i w konsekwencji odrzucił skargę. Jednakże, do zażalenia skarżąca załączyła stosowne pełnomocnictwo. O ile czynność ta z punktu widzenia zakreślonego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi była spóźniona, o tyle złożywszy pełnomocnictwo w toku postępowania zażaleniowego - w terminie do złożenia zażalenia - immanentnie zaakceptowała czynności podjęte dotychczas w jej imieniu i na jej rzecz przez pełnomocnika, udzielając mu jednocześnie odpowiedniego pełnomocnictwa (odpowiednio - A. Szpunar - glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 11.9.1997 r. III CZP 39/97, PS 1998/6/100 i n., i przywołane przez Glosatora orzecznictwo, akceptowane przez S. Rudnickiego w: Komentarz do kc. Część ogólna, W. Pr. 2006 s. 261 uw. 2 in fine). Jest bowiem przyjęte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Sądu Najwyższego, że strona w jednym piśmie procesowym może skutecznie złożyć kilka oświadczeń woli. W tym stanie rzeczy uznać należy, że czynność prawna skarżącej polegająca na załączeniu do zażalenia dokumentu poświadczającego udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi reprezentującemu ją w niniejszej sprawie konwaliduje skargę obarczoną dotychczas brakiem formalnym. Na skutek zaistnienia nowej okoliczności w postaci załączenia pełnomocnictwa do zażalenia skarga dotknięta wadą prawną uzyskuje pełnię wartości prawnej. Konwalidacja może nastąpić zarówno na skutek innej czynności prawnej, jak i na skutek określonego zachowania zainteresowanych podmiotów bądź - w niektórych przypadkach - nawet bez jakichkolwiek działań. Fakt niedotrzymania przez stronę terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi zgodnie z wezwaniem, o ile należy oceniać w kategoriach niestaranności strony w dbałości o własne interesy, o tyle nie ma on decydującego znaczenia dla nadania sprawie dalszego biegu. Skarżąca skorzystała bowiem z przewidzianej przez prawo możliwości uzdrowienia swojej sytuacji prawnej w zakresie braku formalnego skargi, będącego istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrębnym postanowieniem rozstrzygnie o wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, zawartym w zażaleniu, mając na uwadze treść niniejszego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę A.C. Wobec niezaskarżenia postanowienia z 11 lipca 2023 r. przez J.Z. postanowienie o odrzuceniu jego skargi pozostaje w mocy.