I OZ 646/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 533/22 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i rozłożenia na raty jego części postanawia: oddalić zażalenie

Pismem z 23 maja 2022 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i rozłożenia na raty jego części. Wraz ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Postanowieniem z 20 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że akt objęty wnioskiem nie nadaje się do przymusowego wykonania, w związku z czym nie dotyczy go instytucja wstrzymania wykonania decyzji. Na powyższe postanowienie skarżąca wywiodła zażalenie, w którym domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia bądź jego uchylenie i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że postępowanie o zastosowanie ochrony tymczasem przed sądem może być prowadzone wyłącznie na wniosek skarżącego. Brak wniosku uprawnionego podmiotu uniemożliwia sądowi podjęcie postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, nawet gdyby z samego tego aktu wynikały: oczywista szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1635/19). Tymczasem należy odnotować, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji został złożony na podstawie art. 61 § 2 ppsa, a zatem został on skierowany do organu, a nie do sądu administracyjnego. Rozpoznanie takiego wniosku przez sąd administracyjny jest możliwe po wezwaniu strony do uzupełnienia wniosku o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej (por. teza 3, komentarza do art. 61 ppsa, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX on-line), do czego nie doszło w rozpoznawanej sprawie. Mając jednakowoż na uwadze prawidłową ocenę Sądu I instancji, iż akt objęty wnioskiem nie nadaje się do przymusowego wykonania, uchylenie zaskarżonego postanowienia prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania z naruszeniem zasady szybkości tegoż postępowania przewidzianej w art. 7 ppsa. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.