I OZ 644/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/GI 1972/23 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 października 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2981/2023/21432 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/GI 1972/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji), na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną J. K. (dalej: Skarżący), z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że złożona w ustawowym terminie przez pełnomocnika Skarżącego skarga kasacyjna zawierała brak formalny. Wbrew dyspozycji art. 176 § 2 p.p.s.a. nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wobec tego Przewodniczący zarządzeniem z 13 czerwca 2024 r. polecił wezwać pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie Sądu I instancji z 14 czerwca 2024 r. zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego poprzez środki komunikacji elektronicznej (ePUAP), na wskazany przez niego adres elektroniczny, z którego nadał pismo z 17 maja 2024 r. za pośrednictwem platformy ePUAP. Korespondencja nie została jednak przez niego odebrana. Ze złożonego w aktach sprawy urzędowego potwierdzenia odbioru wynika, że skutek doręczenia, o którym mowa w art. 74a § 8 p.p.s.a., nastąpił 29 czerwca 2024 r. Powyższe wezwanie pozostało jednakże bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 w zw. z art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że pismo z 17 maja 2024 r. stanowiło akt poczyniony w ramach postępowania, stanowiący o zmianie sposobu doręczania korespondencji, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że wolą pełnomocnika Skarżącego nie była zmiana sposobu doręczeń korespondencji sądowej, a złożenie ww. pisma miało charakter wypadkowy/incydentalny i stanowiło jedynie czynność techniczną celem przyspieszenia i usprawnienia odbioru wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem, z uwagi na rozpoczęty termin do wywiedzenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Materię doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a p.p.s.a., który w § 1 przewiduje, że doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Powyższy sposób doręczania pism przez sąd ma charakter fakultatywny. Wybór sposobu doręczenia został pozostawiony adresatom pism, natomiast na sąd administracyjny został nałożony obowiązek informowania o możliwości doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z treścią art. 74a § 2 p.p.s.a., jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Jak już wyżej wskazano, nawet po wcześniejszym spełnieniu przesłanek doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej strona może zrezygnować z tej formy doręczania. W takim przypadku sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie nieelektronicznej. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 74a). Prowadzenie korespondencji elektronicznej w sprawie zostało przez pełnomocnika Skarżącego zapoczątkowane wniesieniem pisma z 17 maja 2024 r. (k. 78 akt sądowych), toteż po myśli art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. dalsza wymiana pism procesowych ze stroną odbywała się za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia znajdującego się na k. 97 akt sądowych, do pełnomocnika Skarżącego wygenerowane zostały dwa zawiadomienia o korespondencji sądowej skierowanej za pośrednictwem platformy ePUAP, odpowiednio 14 czerwca 2024 r. i 22 czerwca 2024 r. Bezskuteczny upływ 14-dniowego terminu wyznaczonego na odbiór skutkował przyjęciem doręczenia za skutecznie dokonane (art. 74a § 8 p.p.s.a.). Fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, że przesyłka została adresatowi doręczona pomimo braku faktycznego jej odbioru. W rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać doręczenia korespondencji kierowanej do pełnomocnika Skarżącego za nieskuteczne i niewywołujące skutków prawnych. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, jak uważa pełnomocnik Skarżącego, że pismo z 17 maja 2024 r. miało charakter wypadkowy/incydentalny i stanowiło jedynie czynność techniczną, a tym samym nie stanowiło wniosku o zmianie sposobu doręczania korespondencji. Zgodzić się bowiem należy z Sądem I instancji, że pełnomocnik Skarżącego składając powyższe pismo nie zawarł w nim rezygnacji z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 74a § 1 i 2 p.p.s.a.). Tym samym Sąd I instancji był zobligowany do doręczania pism pełnomocnikowi Skarżącego właśnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik Skarżącego dopiero w piśmie z 2 sierpnia 2024 r. złożył oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego. W tych okolicznościach prawnych i faktycznych, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że pełnomocnik Skarżącego, pomimo skutecznego wezwania, nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.