I OZ 635/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1765/17 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1765/17 w sprawie ze skargi H.R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [..] maja 2017 r., nr [..] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1765/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1765/17 odmówił przywrócenia H.R. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 20 października 2017 r., którym oddalono skargę H.R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [..] maja 2017 r., nr [..] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że korespondencja sądowa zawierająca zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 20 października 2017 r. została skierowana na adres strony skarżącej podany w skardze. Przesyłka powróciła po dwukrotnym awizowaniu do tut. Sądu, jako "nie podjęta w terminie", wobec czego zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Do uchybienia terminu doszło na skutek omyłkowego wskazania w skardze błędnego numeru nieruchomości w adresie strony skarżącej. Tymczasem błędne wpisanie adresu na skardze nie świadczy o zachowaniu szczególnej staranności, co wyklucza brak winy w uchybieniu terminu. W piśmie z dnia 20 marca 2018 r. skarżąca wniosła zażalenie m.in. na powyższe postanowienie, podnosząc, że w dniu 4 stycznia 2018 r. zorientowała się, że skarga do sądu była omyłkowo opatrzona błędnym adresem, co mogło być przez Sąd stwierdzone, skoro pisma wracały jako niepodjęte. Ponadto wskazany w skardze adres fizycznie nie istnieje i operator pocztowy powinien to stwierdzić doręczając przesyłkę. Skarżąca wobec stwierdzonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktu odbioru części kierowanych do niej przesyłek wskazała, że pisma odbierane były w placówce pocztowej – po interwencji, ale nikt wówczas nie zwrócił uwagi na błędny adres. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 20 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [..] maja 2017 r., nr [..], po przeprowadzeniu rozprawy, na którą nikt się nie stawił. Przy czym Sąd stwierdził prawidłowe doręczenie zawiadomień, w tym zawiadomienia o rozprawie skierowanego do H.R., a wysłanego na wskazany przez skarżącą w skardze adres. W dniu 31 października 2017 r. H.R. wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a na skutek postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2017 r. o odmowie jego sporządzenia, odebranego w dniu 4 grudnia 2017 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, podnosząc, że po uzyskaniu w dniu 29 października 2017 r. od siostry wiadomości o zapadłym "kilka dni temu" wyroku niezwłocznie wniosła o sporządzenie uzasadnienia (w dniu 31 października 2017 r.) nie mając świadomości, że termin do jego złożenia upłynął i uznała, że wobec tego o uchybieniu terminu dowiedziała się faktycznie z postanowienia Sądu z dnia 22 listopada 2017 r., doręczonego w dniu 29 listopada 2017 r. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a odpis tego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 9 stycznia 2018 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego skarżąca nie uczyniła. Po dokonanej w dniu 4 stycznia 2018 r. analizie akt sprawy skarżąca wystąpiła natomiast z ponownym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, podnosząc, że zauważyła błędne oznaczenie swojego adresu, wobec czego dopiero wówczas dowiedziała się o faktycznej przyczynie niedoręczania korespondencji z Sądu i podnosząc, że o postanowieniach z dnia 22 listopada 2017 r. i z dnia 18 grudnia 2017 r. dowiedziała się od brata i nie zostały jej skutecznie doręczone. Zwrócić uwagę należy, że w obecnie wniesionym zażaleniu na postanowienie z dnia 1 marca 2018 r. skarżąca przyznaje, że postanowienia Sądu z dnia 22 listopada 2017 r. i z dnia 18 grudnia 2017 r. zostały odebrane w jej imieniu, co jest zgodne ze znajdującymi się w aktach sprawy zwrotnymi potwierdzeniami odbioru, z których wynika, że korespondencję z Sądu kierowaną do H.R. (postanowienie Sądu z dnia 20 listopada 2017 r. oraz z dnia 18 grudnia 2017 r.) odebrała A.R. w dniach 29 listopada 2017 r. i 9 stycznia 2018 r. Niemniej jednak okoliczność ta ma uboczne znaczenia dla sprawy. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a wniosek ten powinien zawierać okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie należało zatem ocenić dopuszczalność wniosku złożonego przez skarżącą pismem z dnia 5 stycznia 2018 r., w którym skarżąca wyjaśnia przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 października 2017 r., skoro z akt sprawy wiadomo, że o uchybieniu terminu skarżąca najpóźniej dowiedziała się w dniu 29 listopada 2017 r., przy doręczeniu postanowienia Sądu z dnia 22 listopada 2017 r. o odmowie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Podaną bowiem przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był brak wiedzy o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu w dniu 20 października 2017 r. Jak podała skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 30 listopada 2017 r., przyczyna ta nie ustała z dniem 29 października 2017 r., kiedy miała już świadomość wydanego orzeczenia, lecz dopiero po otrzymaniu postanowienia z dnia 22 listopada 2017 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, z którego treści wynikała data wydania wyroku. Przyjmując te wyjaśnienia za podstawę wniosku o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a postanowienie to stało się prawomocne. Skarżąca nie złożyła bowiem zażalenia na to postanowienie. W postanowieniu tym, co należy podkreślić Sąd stwierdził, że "z analizy akt sądowych wynika, że przesyłka sądowa zawierająca zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy została nadana na adres strony skarżącej podany w skardze. (...) Z uwagi na to, że strona przesyłki nie odebrała, zwrócono ją Sądowi. W związku z powyższym zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 29 września 2017 r. (...) awizo korzysta z mocy dowodowej dokumentu urzędowego i aby podważyć jego prawidłowość należałoby uprawdopodobnić, że stwierdzone uchybienia w pracy doręczyciela (listonosza lub placówki pocztowej) mają na tyle systemowy charakter, że uzasadniają przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynność procesowej. (...) strona nie przedstawiła przekonywującej argumentacji, popartej stosownymi dowodami, na uprawdopodobnienie okoliczności niedoręczenia jej przesyłki sądowej, należy uznać, że stanowisko H.R. sprowadza się w zasadzie do gołosłownego oświadczenia o niezawiadomieniu jej o wyznaczeniu rozprawy w niniejszej sprawie". Powyższe stanowisko, wobec niezaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2017 r. i wobec braku podważenia skuteczności jego doręczenia dokonanego w dniu 9 stycznia 2018 r. oznacza, że kolejny wniosek, oparty na tych samych zarzutach, a więc nieskuteczności doręczenia zawiadomienia o rozprawie, jako uzasadnienia braku winy w uchybieniu terminu należało ocenić jako niedopuszczalny, także wobec przekroczenia terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Nie można bowiem uwzględnić stanowiska skarżącej, że dopiero po odkryciu w dniu 4 stycznia 2018 r. błędu w zakresie wskazania swojego prawidłowego adresu ustała przyczyna uchybienia terminu, skoro brak prawidłowego zawiadomienia o rozprawie skarżąca podnosiła już we wniosku z dnia 30 listopada 2017 r. Wskazać należy, że wniosek skarżącej koncentrował się wyłącznie na wykazaniu, że nie doszło do prawidłowego doręczenia zawiadomienia o rozprawie, co zdaniem skarżącej skutkowało uchybieniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. To z tym zdarzeniem skarżąca wiązała niezawinione uchybienie terminu do złożenia skargi. Bez wątpienia zatem, o ile wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wniesiony pismem z dnia 30 listopada 2017 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 1 grudnia 2017 r.) został wniesiony w terminie; a wobec tego następnie prawidłowo skierowany do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, o tyle ponowny wniosek skarżącej – z dnia 5 stycznia 2018 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku był niedopuszczalny. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 189 w zw. z art. 197 § 2 i w zw. z art. 88 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.