I OZ 630/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2265/22 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-20/2022/JB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2265/22 oddalił skargę M. S. (dalej: Skarżący) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 lipca 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-20/2022/JB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie Sąd I instancji, prawomocnym postanowieniem z 29 sierpnia 2023 r. odmówił Skarżącemu sporządzenia uzasadnienia ww. wyroku z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że choć 2 czerwca 2023 r. Skarżący uiścił opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł, to jednak nie złożył w Biurze Podawczym Sądu (jak i nie nadesłał pocztą) wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku (ustalenia odnośnie do powyższego wynikają zarówno z zarządzenia z 25 lipca 2023 r. (k-39), jak i pisma Biura Podawczego z 1 sierpnia 2023 r. (k-40)). Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, za dowód na złożenie wniosku w terminie nie mogą zostać uznane dwie kserokopie wniosku datowanego na 2 czerwca 2023 r. nadesłane przy piśmie z 16 sierpnia 2023 r., bowiem nie zawierają one prezentaty Sądu, wskazującej na ich złożenie w tej dacie na Biurze Podawczym Sądu, czy też w jego kasie, jak wskazuje Skarżący. Wobec tego za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd I instancji uznał pismo Skarżącego z 16 sierpnia 2023 r., które jednak z uwagi na złożenie go 17 sierpnia 2023 r., tj. po upływie ustawowego terminu, uznać należało za czynność bezskuteczną. Następnie Skarżący pismem z 16 września 2023 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 18 września 2023 r.) wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 czerwca 2023 r., załączając nowy wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. W piśmie tym powtórzył okoliczności, na które powoływał się w poprzednim piśmie procesowym z 16 sierpnia 2023 r. Sąd I instancji, postanowieniem z 28 września 2023 r., powołując się na art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") odrzucił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 czerwca 2023 r. W ocenie Sądu I instancji nie można przyjąć, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w 7-dniowym terminie, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Dalej Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że Skarżący o braku prawidłowo złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w Sądzie (a jedynie uiszczeniu opłaty kancelaryjnej od wniosku) dowiedział się najpóźniej 16 sierpnia 2023 r., kiedy to odebrał pismo Sądu I instancji z 7 sierpnia 2023 r. informujące o powyższym. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął zatem 23 sierpnia 2023 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej Skarżący wniósł dopiero 18 września 2023 r. Wobec tego, zdaniem Sądu I instancji, uznać należało, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z przekroczeniem terminu siedmiu dni, którego bieg liczony był od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 2 p.p.s.a. oraz powtórzył argumentację jak we wniosku z 16 września 2023 r. o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1-4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym trzeba również uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w jego uchybieniu. Wraz z ww. pismem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy ocenić spełnienie formalnych przesłanek dopuszczalności takiego wniosku, które zostały określone w wymienionych wyżej przepisach, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W niniejszej sprawie Skarżący o braku prawidłowo złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku dowiedział się, jak słusznie uznał Sąd I instancji najpóźniej 16 sierpnia 2023 r., kiedy to odebrał pismo Sądu I instancji z 7 sierpnia 2023 r., informujące o powyższym. Zasadnie, zatem Sąd I instancji ocenił, z czym należy się zgodzić, że termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu minął Skarżącemu 23 sierpnia 2023 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej Skarżący złożył dopiero 18 września 2023 r., a to prawdopodobnie z powodu doręczenia mu w dniu 13 września 2023 r. postanowienia Sądu I instancji z 29 sierpnia 2023 r., którym to odmówiono mu sporządzenia uzasadnienia wyroku - właśnie z uwagi na brak złożenia wniosku w terminie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że Skarżący o braku dokonania czynności polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wiedział znacznie wcześniej, bo już 16 sierpnia 2023 r., co dostrzegł Sąd I instancji i od tej daty policzył 7 dniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, który upłynął dla Skarżącego 23 sierpnia 2023 r. Wobec tego, słusznie Sąd I instancji, uznał, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z przekroczeniem terminu siedmiu dni, którego bieg liczony był od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie Sądu I instancji z 28 września 2023 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.