I OZ 626/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 539/24 o odrzuceniu skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 14 maja 2024 r. nr SKO.442.606.166.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r. odrzucił skargę I. R. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd I instancji wskazał, że zakwestionowana decyzja Kolegium została doręczona skarżącej (przyjęcie skutku doręczenia) w dniu 31 maja 2024 r. Przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została po raz pierwszy awizowana w dniu 17 maja 2024 r. pod adresem wskazanym przez stronę w postępowaniu administracyjnym. Drugie awizowanie nastąpiło 27 maja 2024 r. Przesyłka nie została podjęta w terminie, wobec czego 3 czerwca 2024 r. Poczta Polska zwróciła te przesyłkę nadawcy (organowi). Na przesyłce i dokumencie potwierdzenia odbioru, znajdujących się w aktach administracyjnych, zostały umieszczone odpowiednie adnotacje i pieczęcie (odciski datownika) potwierdzające powyższe okoliczności. W konsekwencji, wobec uznania skutku doręczenia decyzji na dzień 31 maja 2024 r., 30-dniowy termin do wniesienia skargi – przy uwzględnieniu przepisu art. 83 § 2 P.p.s.a. – upływał 1 lipca 2024 r. Skarga, datowana na 1 lipca 2024 r., została zaś wniesiona drogą pocztową 3 lipca 2024 r. (data nadania pocztowego), zatem w sposób oczywisty nastąpiło to już po upływie terminu do jej wniesienia. Z tego względu Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zakwestionowała przyjętą przez Sąd I instancji datę pozostawienia pierwszego awiza. W ocenie skarżącej, pierwsze awizo pozostawiono 20 maja 2024 r., a nawet gdyby przyjąć, że jednak 17 maja 2024 r., to termin liczony od pierwszego awizo winien rozpocząć się w poniedziałek 20 maja 2024 r., a skutek doręczenia winien nastąpić 3 czerwca 2024 r., a nie 31 maja 2024 r., jak przyjął Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Ustawodawca połączył zatem określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl art. 42 § 1 K.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 K.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - doręczenie zastępcze w trybie art. 44 K.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 K.p.a. Przepis art. 44 K.p.a. umożliwia zatem osiągnięcie w toku postępowania skutku doręczenia, warunkującego sprawność i prawną skuteczność podejmowanych przez organ czynności. Stwarza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie skierowane zostało na prawidłowy adres skarżącej i doręczone w trybie art. 44 § 1-4 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając skuteczność doręczenia ww. decyzji dokonanego we wskazanym trybie stwierdza, że było ono prawidłowe. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przedmiotowe postanowienie zostało przesłane skarżącej oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz 17 maja 2024 r. i drugi raz 27 maja 2024 r., zaś 3 czerwca 2024 r. została zwrócona do nadawcy. W konsekwencji właściwie Sąd I instancji stwierdził, że ostatnim dniem do wniesienia skargi był 1 lipca 2024 r., z uwagi na to, że upływ ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a., nastąpił 31 maja 2024 r. Oświadczenie strony, że pierwsze awizo pozostawiono 20, a nie 17 maja 2024 r., niepoparte żadnymi dowodami, nie mgło samo z siebie skutkować przyjęciem innej daty doręczenia przesyłki. Zresztą skarżąca sama nie jest pewna powyższych dat. Wskazuje bowiem, że nawet gdyby awizo pozostawiono 17 maja 2024 r. (piątek) to termin, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. winien rozpocząć bieg 20 maja 2024 r. (poniedziałek). Nie ulega wątpliwości, że przy obliczaniu wspomnianego terminu należy mieć na uwadze treść przepisu art. 57 § 1 K.p.a., z którego wynika, że jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Nie jest natomiast prawidłowe twierdzenie skarżącej, iż do terminu tego nie wlicza się dni wolnych od pracy (sobót i niedziel). Czternastodniowy termin obejmuje wszystkie kolejne dni, bez wyłączenia sobót, niedziel i innych dni ustawowo wolnych od pracy. Dni wolne mają znaczenie, "przedłużają" termin, jeżeli przypadają na jego koniec, a nie w jego trakcie, o czym wprost stanowi art. 57 § 4 K.p.a. Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednakże nie zachodzi. Oznacza to, że termin z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. powinien być liczony od 18 maja 2024 r. Tym samym doręczenie decyzji nastąpiło 31 maja 2024 r. i właśnie od tej daty należało liczyć 30 dni na wniesienie skargi. Wobec tego, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiono 3 lipca 2024 r. to należało przyjąć, że uchybiono terminowi określonemu w art. 53 § 1 P.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.