I OZ 621/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1296/24 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr KOC/5134/Go/23 w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 3 lipca 2025 r., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1296/24. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem z dnia 5 marca 2025 r. oddalił skargę S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr KOC/5134/Go/23 w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Skarżący pismem z dnia 21 maja 2025 r. zwrócił się o udzielenie informacji z jakiego powodu nie otrzymał odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem podnosząc, że w dniu 6 marca 2025 r. skierował do Sądu (listem zwykłym) wniosek o doręczenie pisemnego wyroku wraz z uzasadnieniem. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2025 r. (doręczonym w dniu 4 czerwca 2025 r.) poinformowano skarżącego, że do Sądu nie wpłynął wniosek z dnia 6 marca 2025 r. oraz że skarżący może zwrócić się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w trybie art. 86 i art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji skarżący wnioskiem z 11 czerwca 2025 r. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 marca 2025 r. podnosząc w uzasadnieniu, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, bowiem stosowny wniosek skierował do Sądu już w dniu 6 marca 2025 r. listem zwykłym. Korespondencja nie dotarła do Sądu z winy Poczty Polskiej, która zgubiła korespondencję i zaniechała jej dostarczenia. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie wykazał jednak braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 marca 2025 r. Nie można było bowiem uznać, że powołane we wniosku argumenty, tj. wysłanie korespondencji zawierającej wniosek listem zwykłym (bez potwierdzenia nadania) i niedoręczenie jej do Sądu przez Pocztę Polską, stanowiły wystarczającą przesłankę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu. Nadając wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku przesyłką nierejestrowaną (listem zwykłym) skarżący wykazał się co najmniej lekkim niedbalstwem, co uniemożliwia uwzględnienie złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia zakwestionował przyjętą przez Sąd Wojewódzki ocenę spełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679; 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera argumentację Sądu I instancji przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi. Nie można było bowiem uznać, że powołane we wniosku okoliczności, tj. wysłanie korespondencji zawierającej wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku listem zwykłym (bez potwierdzenia nadania) i niedoręczenie jej do Sądu przez Pocztę Polską, stanowią wystarczającą przesłankę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu. Przyjdzie jedynie powtórzyć za Sądem Wojewódzkim, że ustawodawca co prawda nie przewidział obowiązku nadawania pism do sądu za potwierdzeniem nadania, jednak w sytuacji, kiedy zachodzi konieczność udowodnienia twierdzeń strony, iż do nadania pisma doszło, dokument taki jest niezbędny, aby okoliczność tą wykazać. Strona dbająca należycie o własne interesy, powinna się więc zabezpieczyć na wypadek wadliwego działania operatora pocztowego. Warunek ten spełnia nadanie przesyłki listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem nadania. Przesłanie korespondencji listem zwykłym pozbawia natomiast stronę możliwości wykazania, że dana czynność procesowa została dokonana w terminie i stanowi wyraz co najmniej lekkiego niedbalstwa. Oceny tej nie podważają twierdzenia zawarte w zażaleniu, stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sadu I instancji. Z tych też względów, zaskarżone postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uznać należało za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji