I OZ 612/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 marca 2022 r., sygn. akt II SO/GI 1/22 o pozostawieniu wniosku H S. z 29 stycznia 2022 r. o wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Wnioskiem z 29 stycznia 2022 r., H. S (dalej również Wnioskodawca) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wymierzenie w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", grzywny [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Następnie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 lutego 2022 r., sygn. akt I SO/GI 1/22, na podstawie art. 220 § 1 w zw. z art. 49 § 2 P.p.s.a., wezwano Wnioskodawcę do uiszczenia wpisu od wniosku w kwocie 100 złotych stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie zarządzeniem z tej samej daty wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania (49 § 2 P.p.s.a.) poprzez podanie numeru PESEL. Powyższe wezwania Wnioskodawca odebrał 17 lutego 2022 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 marca 2022 r., sygn. akt II SO/GI 1/22 orzeczono o pozostawieniu wniosku H. S. z 29 stycznia 2022 r. o wymierzenie [...]Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. bez rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wnioskodawca 17 lutego 2022 r. otrzymał wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez wskazanie swojego numeru PESEL oraz odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 8 lutego 2022 r., wzywającego go do uiszczenia wpisu od wniosku w kwocie 100 złotych. Oba wezwania Sądu zakreślały siedmiodniowy termin na ich wykonanie od dnia ich otrzymania oraz wskazywały, że w przypadku ich nie wykonania złożony wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania (49 § 2 P.p.s.a.). Dalej Sąd I instancji wskazał, że termin do wykonania powyższych wezwań upłynął dla Wnioskodawcy 24 lutego 2022 r. ale pomimo wezwań Sądu nie wskazał on swojego numeru PESEL ani też nie uiścił wpisu od wniosku, dlatego też jego pismo należało pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 49 2 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Skarżący, wskazując, że wydane zostało ono bez podstaw prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy wniosku o ukaranie grzywną organu administracji w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Wymierzenie organowi grzywny na ww. podstawie może nastąpić na wniosek, który jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 P.p.s.a. (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z 7 kwietnia 2008 r., sygn. II FPS 1/08). W związku z powyższym zaznaczyć należy, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym również od wniosku złożonego w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Stosownie natomiast do art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast, jak wynika z § 3 powołanego wyżej przepisu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołany przepis należy stosować również do wniosku o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., gdyż stosownie do art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 złotych. Zgodnie natomiast z art. 57 § 1 P.p.s.a.., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Odmienny skutek został przewidziany w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca wniosek, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku. Jak już wspominano powyżej do wniosku o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a. należy stosować przepisy o skardze. W związku z powyższym w niniejszej sprawie brak było podstaw do pozostawienia bez rozpoznania wniosku z 29 stycznia 2022 r. o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Prawidłowym rozstrzygnięciem w przypadku nieuiszczenia przez Wnioskodawcę wpisu w kwocie 100 zł od wniosku o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 1 P.p.s.a. - jest jego odrzucenie na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Również odrzuceniem winien zakończyć się wniosek o ukaranie organu grzywną, którego braki formalne - pomimo wezwania Sądu nie zostały uzupełnione w terminie - zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie natomiast Sąd I instancji, wezwał Wnioskodawcę do uiszczenia wpisu od wniosku oraz do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez wskazanie numeru PESEL pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Błędny rygor zakreślony przez Sąd I instancji w wystosowanych do Wnioskodawcy wezwaniach spowodował wydanie błędnego rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym pozostawienie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. bez rozpoznania było nieuprawnione albowiem nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji wzywając Wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku oraz do uiszczenia wpisu od wniosku zobligowany był do zastosowania przepisów dotyczących skargi i zakreślenia Wnioskodawcy rygoru odrzucenia wniosku. Dopiero tak zakreślony rygor uprawnia Sąd I instancji (w przypadku nie wykonania przez Wnioskodawcę wezwań w zakreślonym terminie) do zakończenia postępowania i wydania postanowienia w sprawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpatrując sprawę weźmie pod uwagę powyższe kwestie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.