I OZ 596/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 370/21 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r. oddalił skargę J. T. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Przesyłka zawierająca odpis sentencji powyższego wyroku została wysłana na podany przez pełnomocnika skarżącej adres do korespondencji. Na kopercie, w której przesłana została korespondencja sądowa widnieje adnotacja: "Awizowano dnia 6 lipca 2021 r.". Mimo jej ponownego awizowania w dniu 14 lipca 2021 r., przesyłka nie została podjęta w terminie czternastodniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia, co wywołało zastępczy skutek doręczenia z upływem ostatniego dnia tego okresu. Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Podała, że 11 sierpnia 2021 r. pełnomocnik otrzymała wiadomość z WSA w Krakowie, że wyrok został wysłany w dniu 30 czerwca 2021 r., a przesyłka pocztowa zawierająca wyrok została zwrócona jako niepodjęta w terminie. Pełnomocnik wskazała, że w okresie od 24 lipca do 8 sierpnia 2021 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym. Ponadto wyjaśniła, że z początkiem lipca 2021 r. zmieniła siedzibę kancelarii, ale na bieżąco odbierała awiza pozostawione w "starej" siedzibie kancelarii. Nigdy też nie otrzymała awiza z przesyłki wysłanej z sądu. Pełnomocnik stwierdziła również, że "zamierza złożyć na poczcie reklamację dotyczącą braku awiza w zakresie przedmiotowej przesyłki". Sąd I instancji uznał, że strona skarżąca nie zdołała przedstawić takich argumentów i/lub dowodów, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki, np. pozytywne rozpatrzenie przez operatora pocztowego reklamacji. W ocenie Sądu I instancji, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Profesjonalny pełnomocnik skarżącej mógł - poza instytucją reklamacji - zwrócić się do operatora pocztowego z prośbą o wyjaśnienie sytuacji oraz wskazania ewentualnej przyczyny braku awizo w skrzynce pocztowej, jednakże tego nie uczynił. WSA nie negował sytuacji, że mogą zdarzyć się indywidualne przypadki nieprawidłowego doręczania wezwań adresatom oraz brak pozostawionego awiza, jednak uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zostało to w sposób przekonywujący udowodnione bądź w wysokim stopniu uprawdopodobnione. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie znamiennym jest, że pierwsze awizo miało miejsce w dniu 6 lipca 2021 r., natomiast drugie 14 lipca 2021 r., tymczasem według oświadczeń pełnomocnika skarżącej przebywała ona na urlopie dopiero od dnia 24 lipca 2021 r. zatem już pod dokonaniu awizacji przesyłek dokonanych zgodnie z oświadczeniem operatora. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu złożyła w ostatnim dopuszczalnym terminie (7 dni od powzięcia informacji o zwrocie przesyłki) wcześniej nie wykazując się należytą starannością poprzez zwrócenie się do operatora pocztowego z reklamacją braku awizacji przesyłki, co mogła dokonać w czasie od powzięcia informacji o zwrocie przesyłki (11 sierpnia 2021 r.) do czasu kiedy złożyła wniosek o przywrócenie terminu (18 sierpnia 2021 r.). Sama gołosłowna deklaracja, że zamierza to zrobić nie jest wystarczająca do wykazania należytej staranności jakiej wymaga się od profesjonalnego pełnomocnika strony postępowania sądowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej podniosła, że Sąd I instancji pominął przedłożone przy wniosku o przywrócenie terminu dowody na okoliczność, że pełnomocnik na bieżąco odbierała wszystkie adresowane do niej i awizowane przesyłki pod starym adresem kancelarii, tj. K. ul. [...]. W szczególności pełnomocnik wskazała na przesyłkę od Poczty Polskiej Biura Prawnego, która pierwszy raz była awizowana 16 lipca 2021 r. Przesyłka ta została odebrana przez pełnomocnika w dniu 21 lipca 2021 r. Awizo tej przesyłki było z 16 lipca 2021 r., a zatem na ten dzień powinny również być dwa awiza (pierwsze i powtórne dla przesyłki której dotyczy postępowanie). Druga z przesyłek od Sądu Rejonowego w J. była awizowana pierwszy raz 20 lipca 2021 r. i odebrana następnego dnia - 21 lipca 2021 r. Kolejna przesyłka od Sądu Okręgowego w K. awizowana 21 lipca 2021 r. została odebrana 22 lipca 2021 r. Powyższe świadczy o tym, że pełnomocnik dokładał szczególnej staranności w prawidłowym odbiorze korespondencji kierowanej na stary adres kancelarii, stąd brak odebrania przesyłki zawierającej wyrok WSA w Krakowie nie wynikał z winy strony ale spowodowany był okolicznością od niej niezależną, tj. brakiem pozostawienia awiza w miejscu starej siedziby kancelarii. Podkreślono również, że w dniu 6 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany przez pracownika Urzędu Pocztowego nr [...] w K. celem stawienia się w urzędzie i uzupełnienia podpisów, w innej sprawie. Na tę okoliczność załączono wydruk z historii połączeń wskazując, że nie jest przecież rzeczą powszechną aby urząd pocztowy dzwonił do odbiorcy przesyłki. W tym dniu, pełnomocnik korzystając z okazji dopytał o ewentualne przesyłki i otrzymał odpowiedź, że nie ma żadnej przesyłki do odbioru. Tymczasem, co wynika ze śledzenia przesyłek, korespondencja z WSA w Krakowie powinna być do odbioru w placówce. Zdaniem wnoszącej zażalenie, w świetle powyższych okoliczności należy uznać, iż w sposób należyty uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminu, wypełniając tym samym przesłankę warunkującą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 757). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Twierdzenie wnoszącej zażalenie, jakoby nie otrzymała ona żadnego awiza dotyczącego przesyłki pocztowej zawierającej odpis wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r., nie znajduje potwierdzenia. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach sądowych awizacja przedmiotowej korespondencji sądowej przebiegała prawidłowo i w sensie prawnym skutecznie została ona doręczona w dniu 20 lipca 2021 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2017 r., sygn. akt II FZ 514/17). Należy przy tym podkreślić, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została zgłoszona reklamacja. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II OZ 863/15, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji orzekając w dniu 14 września 2021 r. prawidłowo wskazał, że pełnomocnik skarżącej nie podjęła próby zareklamowania wykonania usługi pocztowej. Pełnomocnik zadeklarowała skorzystanie z przeprowadzenia procedury reklamacyjnej dopiero we wniosku o przywrócenie terminu. NSA nie dysponuje jednak potwierdzeniem złożenia takiej reklamacji i ewentualną odpowiedzią Poczty Polskiej. Podnoszona przez stronę okoliczność, że inne przesyłki awizowane na stary adres kancelarii były terminowo odbierane nie oznacza, że doręczenie przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku było wadliwe. Należy podkreślić, że korespondencja, o której mowa we wniosku i zażaleniu, odebrana została 21 i 22 lipca 2021 r., tj. już po zwrocie przesyłki dotyczącej niniejszej sprawy. Nic nie wskazuje na to, że w okresie do odbioru ww. przesyłki pełnomocnik odbierała z placówki pocztowej inną korespondencję i czyniła to w terminie określonym w awizie. Pełnomocnik skarżącej nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów na to, że awiza dotyczące przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku nie zostały pozostawione w skrzynce oddawczej. Nie uprawdopodobniła również wizyty w placówce pocztowej w okresie biegu terminu awizacji spornej przesyłki i uzyskania informacji o braku przesyłek do odbioru. Wydruk z historii połączeń, mający potwierdzać kontakt telefoniczny z urzędem pocztowym, nie stanowi przekonującego dowodu na poparcie tych twierdzeń. W tym stanie sprawy, wobec niewykazania okoliczności przemawiających za brakiem winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.