I OZ 59/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. i K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt VII SPP/Wa 120/23 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi B.K. i K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił B.K. i K.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 września 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący pismem z 10 października 2023 r. wnieśli zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania wniosku o przyznanie prawa pomocy kompletnemu składowi orzekającemu. Postanowieniem z 19 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższe zażalenie jako niedopuszczalne. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z 17 listopada 2023 r. wnieśli zażalenie, żądając uchylenia bądź zmiany wydanego postanowienia i przekazanie wniosku o przyznanie prawa pomocy do rozpoznania innemu referendarzowi sądowemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz postanowienia enumeratywnie wymienione w pkt 1-10 tego przepisu. Jednocześnie w myśl art. 260 § 2 ppsa rozpoznając sprzeciw od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego, w tym w szczególności postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy, wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że postanowienie sądu wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, jest orzeczeniem drugoinstancyjnym, od którego nie przysługuje środek zażalenia. W konsekwencji powyższego należy uznać, że zażalenie wniesione na postanowienie sądu wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne i jako takie podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany odmownie postanowieniem referendarza sądowego z 27 lipca 2023 r., które – po sprzeciwie skarżących – zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 września 2023 r. Tym samym postanowienie z 13 września 2023 r. jako wydane w drugiej instancji jest postanowieniem niezaskarżalnym, tj. takim, od którego nie służy żaden środek zaskarżenia. W wyniku powyższego zażalenie z 10 października 2023 r. na to postanowienie zostało zatem prawidłowo odrzucone jako niedopuszczalne. W świetle powyższych wywodów w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2023 r. W tak ustalonym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.