I OZ 59/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 10 czerwca 2010r. skarżący K.J.wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja bezprawnie pozbawia go prawa do świadczenia finansowego przysługującego mu z mocy przepisów ustawowych. Powoduje to, że w obrocie prawnym pozostaje akt dotknięty wadą. Zdaniem skarżącego, takie działanie organów administracyjnych nie może być uznane za pogłębiające kulturę prawną i zaufanie do organów władzy państwowej. Ponadto na skutek wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie może korzystać z przysługujących mu świadczeń finansowych. W związku z tym będzie dochodził przed sądem cywilnym odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych świadczeń finansowych. Spowoduje to znaczne wydatki z budżetu organu administracyjnego lub budżetu państwa. Dodatkowo skarżący ponosi straty, gdyż należnych mu środków nie może wykorzystać i pomnażać w stopniu znacznie większym niż należne odsetki ustawowe. Poza tym z prowadzonymi postępowaniami odwoławczymi i skargowymi wiąże się konieczność ponoszenia kosztów przez skarżącego oraz Skarb Państwa. Skarżący stwierdził również, że toczącym się postępowaniom musi poświęcać czas, który mógłby przeznaczyć na pracę zarobkową lub prace gospodarcze, do których wykonania musi odpłatnie wynajmować ludzi. Skarżący wskazał także, że okoliczności sprawy uzasadniają również roszczenie o zadośćuczynienie wyrządzonej mu bezprawnym działaniem krzywdy. Sąd wojewódzki uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzasadnił w sposób przekonujący swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, żadna ze wskazanych przez skarżącego okoliczności nie może stanowić przesłanki przemawiającej za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności za uwzględnieniem wniosku skarżącego nie może przemawiać to, że będzie on dochodził odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych świadczeń finansowych, co z kolei spowoduje znaczne wydatki z budżetu państwa. Okoliczność ta nie dotyczy skarżącego i nie wywołuje niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Również to, że skarżący musi poświęcać własny czas i pieniądze na dochodzenie swoich uprawnień nie może być, zdaniem Sądu, potraktowane jako argument przemawiający za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Każda osobą dochodząca swoich praw w postępowaniu przed właściwymi organami lub sądami musi się liczyć z tym, że będzie ponosić związane z tym koszty i będzie musiała poświęcić temu swój czas. Jeżeli strona uważa, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania może ubiegać się o zwolnienie z obowiązku ich uiszczenia. Nie można jednak uznać, że dochodzenie własnych roszczeń i uprawnień oraz korzystanie z konstytucyjnego prawa do sądu wyrządza stronie znaczną szkodę lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Na powyższe postanowienie K.J.złożył zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Należy zaznaczyć, że art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż to strona jest zobowiązana do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Przesłanką wstrzymania postanowienia jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przesłanki ochrony tymczasowej nie wystąpiły. Utrata prawa do równoważnika za brak lokalu w oczywisty sposób wiąże się z pogorszeniem sytuacji finansowej skarżącego, co z pewnością wpływa na sytuację jego rodziny. Trudno jednak uznać, że taki skutek zaskarżonej decyzji jest tożsamy ze "znaczną szkodą", której niebezpieczeństwo powinno wystąpić dla wstrzymania wykonania decyzji. Naturalną konsekwencją utraty tego prawa jest pozbawienie funkcjonariusza przysługujących mu dotychczas środków finansowych, ale taka konsekwencja nie uzasadnia odstąpienia od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Art. 61 § 3 wymaga wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej, istotnej szkody, a skarżący nie wykazał, aby pozbawienie go równoważnika skutkowało taką właśnie szkodą. Analogicznie skarżący nie wykazał też, że skutki wykonania decyzji byłyby trudne do odwrócenia. Sąd zauważa, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji są odwracalne - w razie uwzględnienia skargi sytuacja prawna skarżącego powróci do stanu sprzed wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Natomiast rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest tylko i wyłącznie kontrola instancyjna postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r. o odmowie wstrzymania decyzji Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.