I OZ 582/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 803/14 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek K. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 803/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek K. D. z dnia 22 października 2015 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 7 lipca 2015 r. skarżący złożył osobiście wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r. Zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odpis tego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 sierpnia 2015 r. W dniu 27 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie postanowieniem z dnia 14 września 2015 r. oddalano wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1810/15 oddalił to zażalenie. Pismem z dnia 22 października 2015 r. skarżący ponownie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i nie powinien ponosić skutków uchybień, jakich dopuścił się ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Zdaniem skarżącego nie bez znaczenia dla sprawy jest również waga popełnionego przez pełnomocnika uchybienia, który nadał przesyłkę zawierającą skargę kasacyjną w placówce pocztowej InPost w dniu 3 sierpnia 2015 r. zamiast w placówce Poczty Polskiej. Ponadto skarżący podał, że decyzję o wniesieniu środka zaskarżenia podjął samodzielnie, mimo, iż wcześniej po zapadnięciu przedmiotowego wyroku i po konsultacji z pełnomocnikiem, takiego zamiaru nie wyrażał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że w sprawie nie zachodzą podstawy do przywrócenia terminu, bowiem skarżący nie wykazał, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego, wykonujący zawód radcy prawnego, nie dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw osoby, którą reprezentuje. Od wykwalifikowanego prawnika zajmującego się zastępstwem procesowym należy bowiem oczekiwać wiedzy o zasadach obowiązujących przy składaniu pism procesowych za pośrednictwem operatora pocztowego. Rozpoznając sprawę Sąd miał również na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzony przez pełnomocnika skarżącego był już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia 14 września 2015 r., od którego wniesione zażalenie zostało oddalone postanowieniem z 14 stycznia 2016 r. Od wydania postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, okoliczności sprawy nie uległy zmianie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. D., zarzucając naruszenie art. 86 § 3 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, że Sąd I instancji nie odniósł się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 723/11 powołanego w treści wniosku. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano natomiast, że obarczanie skarżącego winą za nieumyślną omyłkę wyznaczonego pełnomocnika z urzędu wydaje się być nazbyt rygorystyczne. W realiach przedmiotowej sprawy skutkiem zaskarżonego postanowienia jest zamknięcie skarżącemu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W myśl zaś art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, przy czym w pierwszej kolejności badaniu podlega okoliczność, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w siedmiodniowym terminie liczonym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd I instancji przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie i podlega merytorycznej ocenie. Stanowisko to uznać należy za nieprawidłowe. Kwestię daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1810/15, oddalając zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w 14 września 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 803/14. W postanowieniu tym Naczelny Sad Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że o niedochowaniu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący dowiedział się w dniu 24 sierpnia 2015 r., tj. w dacie doręczenia pełnomocnikowi odpisu zarządzenia z dnia 10 sierpnia 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W sprawie zastosowanie miał zatem art. 170 P.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Błędnie w związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji przyjął późniejszą datę ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny przesądził w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2016 r., że skarżący o niedochowaniu terminu dowiedział się w dniu 24 sierpnia 2015 r. to siedmiodniowy termin do wystąpienia ze stosownym wnioskiem upłynął 31 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu, złożony przez K. D. w dniu 23 października 2015 r., jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Okoliczność, że w dniu 19 października 2015 r. skarżący uzyskał od pełnomocnika wiedzę o treści postanowienia z dnia 14 września 2015 r. nie miała w tej sytuacji znaczenia dla kwestii ustalenia momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Na marginesie zauważyć należy, że doręczenie korespondencji pełnomocnikowi strony traktuje się jak doręczenie samej stronie. Oznacza to, że dla strony skutki prawne doręczenia powstają z chwilą odbioru korespondencji przez jej pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 88 i art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.