I OZ 569/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2017 roku sygn. akt III SA/Kr 663/16 odrzucające zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 12 stycznia 2017 roku w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 663/16 wydanym na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie Z. Ś. na postanowienie z dnia 12 stycznia 2017 r. wydane w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie Z. Ś. na postanowienie tego Sądu z dnia 19 października 2016 r. odrzucające jego zażalenie na postanowienie referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2016 roku o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata i umorzeniu postępowania w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu I instancji zażalenie dotknięte było brakiem formalnym w postaci braku własnoręcznego podpisu wnoszącego je Z. Ś. Sąd zaznaczył, że żalący, pomimo wezwania, braku tego nie uzupełnił. Zażalenie na to postanowienie złożył Z. Ś. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się usprawiedliwione. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 252 § 3 tej ustawy postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ma charakter postępowania wpadkowego w stosunku do postępowania głównego i jego rozpoznanie pozostaje bez wpływu na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie. Umożliwia ono jedynie dostęp do sądu osobom, których sytuacja majątkowa i osobista na to nie pozwala. Strony postępowania głównego nie są zatem zbieżne ze stronami postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Stroną postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy jest podmiot występujący z wnioskiem w tym przedmiocie. Nie są nimi natomiast pozostałe strony postępowania głównego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1966/17 oraz wskazane tam orzecznictwo). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy zainicjowanym wnioskiem skarżącego Z. Ś. złożonym w dniu 1 czerwca 2016 r. Z akt sprawy wynika, że - po rozpoznaniu tego wniosku - postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r. referendarz sądowy WSA w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a ponadto oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Sąd utrzymał to postanowienie w mocy. Wnioskodawca zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie zażaleniem, które zostało odrzucone postanowieniem z dnia 19 października 2016 r. jako niedopuszczalne. W dalszej kolejności wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 19 października 2016 r., które również zostało odrzucone postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. Także to orzeczenie zostało zaskarżone przez Z. Ś. zażaleniem złożonym w dniu 20 lutego 2017 r. Zażalenie to zostało następnie odrzucone zaskarżonym postanowieniem. Nie ulega zatem wątpliwości, że postanowienie to jest kolejnym środkiem zaskarżenia złożonym w postępowaniu wpadkowym zainicjowanym wspomnianym wyżej wnioskiem z dnia 1 czerwca 2016 r. Stroną tego postępowania jest tylko wnioskodawca. W tej sytuacji zbędne było wzywanie wnoszącego zażalenie o nadesłanie odpisu zażalenia dla doręczenia go stronie przeciwnej. Sąd I instancji niesłusznie uznał, że zażalenie złożone 22 lutego 2017 r. dotknięte było brakiem formalnym w postaci braku własnoręcznie podpisanego odpisu tego środka zaskarżenia dla strony przeciwnej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.