I OZ 548/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 161/17 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości postanawia 1. sprostować oczywistą omyłkę zawartą w sentencji zaskarżonego postanowienia, w ten sposób, że w rubrum postanowienia, po słowach "sprawy ze skargi" imię "B." zastąpić imieniem "B."; 2. oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 161/17 (dalej postanowienie z 14 listopada 2017 r.; k. 116-118 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie B. P. (dalej skarżąca) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 161/17 (dalej postanowienie z 12 czerwca 2017 r.) w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia z 14 listopada 2017 r. Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 12 czerwca 2017 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia z 12 czerwca 2017 r. doręczony skarżącej [osobiście] dnia [...] czerwca 2017 r. (k. 56 akt sądowych). Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. przesłanym drogą elektroniczną skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r. ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego miała wyznaczyć Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Zarządzeniem z [...] października 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych zażalenia na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. przez jego podpisanie i nadesłanie dwu odpisów, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Dnia [...] października 2017 r. (data prezentaty Sądu) pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2017 r., w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Przedmiotowe zażalenie nie było tożsame z pismem skarżącej wniesionym drogą elektroniczną dnia [...] lipca 2017 r. Zgodnie z art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa), zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 ppsa). Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 ppsa). W przypadku, gdy zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wyżej wskazanego warunku formalnego, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni (art. 49 § 1 ppsa). Nieuzupełnienie braku formalnego w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie z uwagi na to, że pismo z [...] lipca 2017 r. zostało przesłane drogą elektroniczną i nie zawierało podpisu skarżącej, a także nie nadesłano jego odpisów, zarządzeniem z dnia [...] października 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia powyższych braków formalnych. W rozpoznawanej sprawie niedołączenie przez skarżącą wymaganej liczby odpisów zażalenia, zgodnie z art. 194 § 3 w zw. z art. 47 § 1 ppsa, jest brakiem formalnym zażalenia, uniemożliwiającym nadanie zażaleniu prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów zażalenia przez sąd (uchwała NSA z 18.12.2013 r. I OPS 13/13). Odnosząc się do braku własnoręcznego podpisu pod zażaleniem, należy wskazać, że Sąd stwierdza, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisów przewidujących dopuszczalność podpisu elektronicznego jako zastępującego własnoręczny podpis. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 ppsa. Wprawdzie w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnik skarżącej nadesłał zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2017 r., ale było to zupełnie inne w treści zażalenie, niż to o którego uzupełnienie braków formalnych wzywał sąd. Dlatego też uznać należy, że braki formalne zażalenia nie zostały uzupełnione. Sąd I instancji, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, odrzucił zażalenie (k. 46-48, 52, 56, 61, 72, 74, 96-99, 108-110, 112-114, 116-118 akt sądowych). Od postanowienia z 14 listopada 2017 r. zażalenie wywiodła skarżąca, reprezentowana przez adw. E. T. Skarżąca zarzuciła postanowieniu z 14 listopada 2017 r. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że skarżąca nie uzupełniła braków zażalenia, podczas gdy braki te uzupełniła pełnomocnik skarżącej dnia [...] listopada [2017 r.]. Skarżąca wniosła w zażaleniu o: uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów pomocy prawnej, rozpoznanie osobistego zażalenia skarżącej z [...] lipca 2017 r. i zażalenia wniesionego przez pełnomocnika z [...] października 2017 r. (k. 158-162 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że Sąd I instancji wydał dwa orzeczenia w przedmiocie dwu zażaleń wniesionych na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. W skarżonym postanowieniu z 14 listopada 2017 r. Sąd odrzucił zażalenie (k. 116-118 akt sądowych), natomiast postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 161/17 (dalej drugie postanowienie z 14 listopada 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił skarżącej (reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu adw. E. T.) termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. Sąd w drugim postanowieniu z 14 listopada 2017 r. także omyłkowo oznaczył skarżącą jako "B. P." zamiast "B. P." (k. 61-66, 68-70, 85-86, 88, 96-99, 108-110, 112-113, 121-123 akt sądowych). Przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. skutkowało rozpoznaniem zażalenia z [...] października 2017 r., sporządzonego przez adw. E. T., przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1937/17 prawomocnie oddalił zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. (150-152 akt sądowych). W świetle powyższego rozpatrywane w niniejszej sprawie zażalenie z [...] grudnia 2017 r. na postanowienie z 14 listopada 2017 r. (k. 116-118 akt sądowych) nie mogło zostać uwzględnione. Pismo pełnomocnika skarżącej z [...] listopada 2017 r. i załączone doń pojedyncze fotokopie: zażalenia z [...] lipca 2017 r. i pisma z [...] lipca 2017 r. (k. 118-120a akt sądowych), podpisane przez adw. E. T. dnia [...] listopada 2017 r., nie uzupełniło braków formalnych zażalenia – nadal brak podpisu skarżącej i jednego odpisu zażalenia z [...] lipca 2017 r. Skarżąca na skutek postanowienia z 14 listopada 2017 r. (k. 116-118 akt sądowych) nie doznała żadnego uszczerbku w ochronie swych praw, bowiem drugim postanowieniem z 14 listopada 2017 r. Sąd I instancji prawidłowo przywrócił skarżącej termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. i zażalenie to rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 stycznia 2018 r. I OZ 1937/17 (k. 150- 152v akt sądowych). Uwzględnienie zażalenia z [...] grudnia 2017 r. skutkowałoby koniecznością ponownego rozpatrzenia tożsamego środka prawnego przez NSA, co jest niedopuszczalne z uwagi na instytucję res iudicata. Jest rzeczą oczywistą, że jednej stronie przysługuje tylko jeden środek odwoławczy od danego orzeczenia Sądu I instancji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu zażaleniowym wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 ppsa), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 ppsa, na podstawie wniosku i stosownego oświadczenia (k. 158 akt sądowych). O sprostowaniu oczywistej omyłki orzeczono na podstawie art. 156 § 3 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.