I OZ 527/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 73/24 o odrzuceniu skargi K. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 73/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę K. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżącego wezwano do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie nr PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca powyższe wezwanie, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 22 lutego 2024 r. i 1 marca 2024 r., nie została przez pełnomocnika skarżącego podjęta w terminie i w konsekwencji zgodnie z procedurą określoną w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", została zwrócona do akt sprawy i przyjęta ze skutkiem doręczenia na dzień 7 marca 2024 r. Braki skargi nie zostały uzupełnione. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wskazując że niepodjęcie korespondencji przez pełnomocnika nie wynikało z jego winy, a z winy i niekompetencji pracowników Poczty Polskiej, którzy nie wydali korespondencji w związku z czym nie wiedząc o jej istnieniu pełnomocnik nie miał możliwości usunięcia braków formalnych wskazanych przez Sąd. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także przywrócenie terminu, którego uchybienie nie wynikło z jego winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga wniesiona w imieniu skarżącego nie zawierała numeru PESEL strony, a zatem właściwie Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządzeniem z dnia 7 lutego 2024 r. wezwał skarżącego do podania numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela jednakże stanowiska Sądu I instancji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia ww. przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków w trybie art. 73 P.p.s.a. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z treścią art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 69 § 2, przepisy § 3 i 4 stosuje się odpowiednio (§ 5). Z powyższych regulacji wynika, że po upływie ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., ustanawia się fikcję prawną doręczenia. Innymi słowy, w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności. Natomiast niespełnienie warunków do uznania pisma za doręczone, powoduje, że termin do podjęcia czynności nie otwiera się i rodzi konieczność ponownego doręczenia korespondencji. W szczególności doręczenie w trybie art. 73 P.p.s.a. nie jest skuteczne, jeśli doręczyciel nie pozostawił stosownego zawiadomienia, jak również wtedy, gdy w zawiadomieniu nie zostało określone, gdzie pozostawiono przesyłkę. Skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje bowiem stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma sądowego oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak też wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, czyni doręczenie bezskutecznym (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 73; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 100/09, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I GSK 994/10, z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt I GZ 163/11, z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt II OZ 993/19 oraz z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OZ 388/24). Powyższe rozważania mają w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie gdyż na znajdującym się w aktach dowodzie doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia barków formalnych skargi brak jest jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela, tj. informacji gdzie umieszczono zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (w drzwiach adresata, w oddawczej skrzynce pocztowej, czy w skrytce pocztowej), a ponadto przedmiotowe zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera adnotacji doręczyciela, gdzie pozostawiono przesyłkę (w placówce pocztowej, czy też w urzędzie gminy). W tej sytuacji nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę informacji o jej awizowaniu bez wskazania miejsca umieszczenia zawiadomienia oraz adnotacji doręczyciela, gdzie pozostawiono przesyłkę nie czyni zadość wymogom wskazanym w przepisie art. 73 P.p.s.a. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że przesyłka polecona była prawidłowo doręczona, a w konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.