I OZ 522/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 164/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 21 grudnia 2023 r. znak SKO.4106.1481.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. odmówił H. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 16 maja 2024 r. oddalającego jego skargę na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że skarżący jako przyczynę niedochowania terminu wskazał błędną interpretację pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie, które zrozumiał w ten sposób, że otrzyma wiadomość o wyniku rozprawy. Wskazał też, że o fakcie, iż upłynął mu termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku dowiedział się 11 czerwca 2024 r. w wyniku rozmowy telefonicznej z pracownikiem tut. Sądu. Odnosząc się do tych okoliczności WSA w Częstochowie stwierdził, że skarżący został prawidłowo i wyczerpująco pouczony o zasadach i trybie zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu I instancji, błędne zrozumienie pouczeń zawartych w zawiadomieniu o terminie rozprawy nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu. WSA uznał, że skoro Skarżący miał problemy ze zrozumieniem pouczenia Sądu, to powinien podjąć starania zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości co do odebranego pouczenia poprzez uzyskanie dodatkowych informacji w Sądzie. Skarżący nie wykazał, aby w związku z rzekomą niejasnością powyższego pouczenia musiał zasięgnąć porady prawnej fachowego pełnomocnika, czy też aby zwracał się do tut. Sądu w formie pisemnej czy też telefonicznej o wyjaśnienie tego pouczenia. Nie wykazał także, aby zaistniały nagłe, nieprzewidziane i nadzwyczajne okoliczności, takie jak choroba, klęska żywiołowa itp., które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu. W efekcie Sąd I instancji uznał, że brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku nie został uprawdopodobniony. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że niedochowanie terminu wynikało z jego niewiedzy. Wskazał, że przed 30 maja 2024 r. podejmował próby kontaktu telefonicznego z Sądem, jednak udało mu się to dopiero 11 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 P.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest instytucją wyjątkową, w związku z czym przesłanki przywrócenia terminu uchybionej czynności procesowej nie podlegają wykładni rozszerzającej. Zasadnicza przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 921/14). Mając powyższe na względzie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącego, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku. Rację ma Sąd I instancji, że skarżący wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy otrzymał jasne i prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach uchybienia temu terminowi. Sąd ten wywiązał się zatem z określonego w art. 6 P.p.s.a. obowiązku udzielenia stronie występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenia jej o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zrozumienia pouczenia nadesłanego przez Sąd, co skutkować miało brakiem złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny precyzyjnie pouczył skarżącego, iż warunkiem zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, jest zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyraźnie również wskazał, że niestawiennictwo strony nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, a uzasadnienie wyroku oddalającego skargę sporządzane jest na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści zawiadomienia o rozprawie, tj. z punktu 1, 2 i 3 zawartego w nim pouczenia. Niezapoznanie się lub nienależyte zapoznanie się z tym pouczeniem przez stronę skarżącą, czy też niezrozumienie pouczenia dokonanego przez Sąd, nie może być uznane za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Wręcz przeciwnie - należy potraktować to jako brak należytej staranności skarżącego, który prawidłowo pouczony o warunkach wniesienia środka zaskarżenia, nie dopilnował swoich interesów. Mylne zrozumienie treści pouczenia, w sytuacji gdy nie wynika to ze sposobu jego zredagowania, na skutek którego dana czynność nie została dokonana w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. Argumentacja wniosku o przywrócenie terminu, opierająca się na okoliczności niezrozumienia pouczenia, nie może, w świetle obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowym, wywołać zamierzonego przez skarżącego skutku. Odnosząc się zaś do argumentacji zażalenia należy zauważyć, że twierdzenia skarżącego o braku możliwości skontaktowania się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie zostały w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. W tym zakresie skarżący poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że przed 30 maja 2024 r. podejmował próby kontaktu telefonicznego z Sądem, bez wskazania konkretnych dat i ilości wykonanych połączeń. W efekcie powyższego podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku nie został uprawdopodobniony, a co za tym idzie, że odmowa przywrócenia uchybionego terminu była zasadna. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.