I OZ 520/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 585/16 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] maja 2016 r., [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 585/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] maja 2016 r., [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W dniu 22 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku dołączony został wniosek o sporządzenie uzasadnienia. We wniosku pełnomocnik wskazał, że powodem uchybienia terminu była jego choroba trwająca od 6 do 13 oraz 14 i 15 grudnia 2016 r., co potwierdzają załączone zaświadczenia lekarza sądowego oraz zwolnienia lekarskie. Zdaniem strony, niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku spowodowane było przyczynami niezależnymi od strony. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 16 grudnia 2016 r. i tym samym rozpoczął bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu nie można przyjąć, że wnioskodawca wykazał brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu wywodzona jest bowiem, wyłącznie z faktu niezdolności do pracy, która potwierdzona została wystawionymi zaświadczeniami lekarskimi, ze wskazaniem lekarskim "chory może chodzić". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się natomiast, że samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. W szczególności samo zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego – jak w niniejszej sprawie – wynika, że chory może chodzić (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r., sygn. III SA 1243/97, postanowienie NSA z 26 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 428/08). Ponadto, nie odnosząc się do stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego, Sąd zwrócił uwagę, że obowiązkiem pełnomocnika było poinformowanie swego mocodawcy, że w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie będzie w stanie samodzielnie dokonać tej czynności, tym bardziej, że czynność ta nie jest obarczona przymusem adwokacko-radcowskim. W konsekwencji Sąd uznał, że treść załączonych do akt sprawy zaświadczeń lekarskich nie dawała podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia pełnomocnika uniemożliwiał mu zarówno osobiste przygotowanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i zlecenie tej czynności osobie trzeciej, czy też posłużenie się inną osobą i nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tym względzie jest również zasadna. Skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Uznać należy, że zachowanie pełnomocnika w niniejszej sprawie nie jest przejawem dołożenia należytej staranności i największego w danych okolicznościach wysiłku w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, które to okoliczności uzasadniałyby przywrócenie terminu. Ani bowiem we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ani w niniejszym zażaleniu, nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Odnotować należy, że z przedłożonych zaświadczeń lekarskich z dnia 6 i 13 grudnia 2016 r. wynika, że pełnomocnik skarżącego był niezdolny do pracy, zaś ze wskazań lekarskich wynika, że może w tym czasie chodzić. Sąd prawidłowo ocenił, że przedstawione zaświadczenia lekarskie nie stanowią dostatecznego uprawdopodobnienia wniosku o przywrócenie terminu. Z dokumentów tych nie można wyprowadzić wniosku, że choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi podjęcie jakichkolwiek działań, które zmierzałyby do dochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w tym czynności faktycznych, np. telefonicznego poinformowania mocodawcy o swojej chorobie, który osobiście mógł złożyć taki wniosek, czy ustanowienie substytuta, który złożyłby wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zwolnienie lekarskie nie zwalnia bowiem profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku dbałości o dochowanie terminów procesowych. Trzeba także podkreślić, że pełnomocnik miał świadomość, że rozprawa została wyznaczona na dzień 2 grudnia 2016 r., co wiązało się z wysokim prawdopodobieństwem zapadnięcia wyroku, zatem winien być świadomy skutków, jakie niesie za sobą niedochowanie terminu. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego skarżącego z jego pełnomocnikiem, nie jest zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że działania pełnomocnika obciążają mocodawcę, który ponosi skutki tych działań i zaniechań (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1008/07; postanowienie NSA z 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 813/14, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.