I OZ 51/24

Dnia 14 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 172/23 odmawiające zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 172/23, odmawiającego T. W. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. W. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 172/23, odmówił zmiany postanowienia tegoż Sądu z dnia 13 września 2023 r., odmawiającego przyznania T. W. prawa pomocy w sprawie z jej skargi na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie usług opiekuńczych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 172/23, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność skargi – na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."). Następnie, postanowieniem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 147/23, Sąd ten odrzucił w/w skargę – jako niedopuszczalną. W dniu 2 października 2023 r. (data wpływu) skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 2 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Lublinie zakwalifikował powyższe pismo jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 13 września 2023 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a. WSA wskazał, że postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt I OZ 506/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 13 września 2023 r. Sąd I instancji podkreślił, że podstawę wydania postanowienia z dnia 13 września 2023 r. o odmowie przyznania prawa pomocy nie stanowiła negatywna ocena przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. – dotycząca analizy sytuacji materialnej strony – ale art. 247 p.p.s.a., czyli uznanie skargi za oczywiście bezzasadną. Sąd uznał zatem, że skoro ocena skargi jako oczywiście bezzasadnej pozostaje aktualna, to – w ocenie Sądu – nie ma podstaw do uznania, że w sprawie doszło do okoliczności, które miałyby wpływ na rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem WSA stanowisko to wzmacnia powołana wyżej okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA z dnia 13 września 2023 r. Na powyższe postanowienie z dnia 13 grudnia 2023 r., skarżąca złożyła zażalenie, kwestionując zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia oraz ich zasadność. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie zaznaczyć jednak należy, że podstawą odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy nie była wynikająca z analizy sytuacji materialnej strony negatywna ocena spełnienia przez nią przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a,. czyli przepisu określającemu komu i w jakich okolicznościach może zostać przyznane prawo pomocy, ale oczywista bezzasadność skargi wniesionej przez skarżącą w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. – na co zasadnie wskazał Sąd I instancji. Przepis tan stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka" nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 września 2023 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy właśnie na podstawie w/w art. 247 p.p.s.a. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt I OZ 506/23. Skoro zatem ocena skargi jako niedopuszczalnej, a w konsekwencji oczywiście bezzasadnej w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., pozostaje aktualna, to brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności, które miałyby wpływ na sposób rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Natomiast zażalenie skarżącej stanowi w istocie polemikę z postanowieniami Sądów zapadłymi w niniejszej sprawie. To zaś, oraz niezadowolenie skarżącej z zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, nie jest podstawą do skutecznego wzruszenia tychże rozstrzygnięć. Tym samym należy stwierdzić, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2023 r. o odmowie zmiany postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należało uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.