I OZ 479/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenie J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 752/13 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r.,sygn. akt III SA/Kr 752/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 752/13 oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr WP-[...] W sprawie zaskarżoną decyzją Wojewoda Małopolski uchylił decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 13 lutego 2013 r. nr [...] orzekającą o pozostawieniu podania J. R. bez rozpoznania i umorzył postępowanie w sprawie. Z akt sądowych sprawy wynika, że skarżąca została skutecznie zawiadomiona dnia 8 stycznia 2014 r. o dacie rozprawy wyznaczonej na dzień 11 lutego 2014 r., oraz pouczona, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie sporządza się na wniosek zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku. Skarżąca nie stawiła się na rozprawę. Skarżąca w piśmie z dnia 6 marca 2014 r., wniosła o "przywrócenie terminu w sprawie z dnia 11.02.2014 celem sporządzenia i wydania odpisu sprawy z uzasadnieniem". Wniosek umotywowała faktem, iż nie sądziła, że "sprawa potoczy się tak szybko i będzie oddalona". Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd I instancji podniósł, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4). Zatem warunkiem koniecznym do przywrócenia terminu było uprawdopodobnienie, że istniała przyczyna uniemożliwiająca skarżącej dochowanie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wykazanie, że dochowała siedmiodniowego terminu od ustania przeszkody do dokonania tej czynności. Oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.09.2012 r. sygn. II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W świetle art. 86 § 1 P.p.s.a. ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. (np. postanowienie NSA z 13.01.2012 r., sygn. I GSK 1544/11, LEX nr 1103960, postanowienie NSA z 11.01.2012 r., sygn. I GZ 232/11, LEX nr 1107458). Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim jednak nie podała żadnej przyczyny uchybienia terminu, ponieważ za takie uzasadnienie nie można uznać argumentacji skarżącej, że nie sądziła, że "sprawa potoczy się tak szybko i będzie oddalona". Wobec powyższego bezprzedmiotowe byłoby ustalanie czasu ustania przyczyny uchybienia. Zważywszy na pouczenie o ewentualnych konsekwencjach oddalenia skargi doręczone skarżącej wraz z zawiadomieniem o rozprawie, Sąd stwierdził, że skarżąca od dnia 8 stycznia 2014 r. miała wiedzę o dopuszczalności, terminie i sposobie zgłoszenia wniosku o uzasadnienie ogłoszonego dnia 11 lutego 2014 r. orzeczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. R.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w dochowaniu terminu nie stanowi nieznajomość prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. jak tego wymaga art. 87 § 2 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie uznał, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżąca została w sposób jednoznaczny pouczona, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (k. 40 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji