I OZ 460/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 149/25 w sprawie ze skarg M.M. i H.M. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 27 listopada 2024 r., nr KR II R 26/23 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 149/25 odmówił wstrzymania na wniosek H.M. (dalej: skarżący) wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktu 2, w sprawie ze skarg M.M. oraz skarżącego na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z 27 listopada 2024 r, nr KR II R 26/23, którą stwierdzono w punkcie pierwszym wydanie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 26 stycznia 2009 r., nr 28/GK/DW/2009 z naruszeniem prawa co do lokalu nr [...] oraz w punkcie drugim stwierdzającej nieważność ww. decyzji w pozostałym zakresie. W ocenie Sądu I instancji, powołanie się we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na okoliczność wpisu w dziale II ksiąg wieczystych wzmianek z 31 grudnia 2024 r. związanych z wnioskiem o wpis prawa własności nowego właściciela, jako mających uprawdopodobnić przesłankę wyrządzenia znacznej szkody albo trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na możliwe podważenie prawa własności skarżącego do lokali [..] i [..] nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Sąd stwierdził, że jak wynika z treści ksiąg wieczystych: [...] (dotyczącej lokalu nr [..]) oraz [...] (dotyczącej lokalu nr [..]), jako właściciel tych lokali wpisana jest T.M., a nie skarżący. W działach III tych ksiąg wieczystych wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko T.M. wpisanej jako właścicielka - na rzecz skarżącego. Z kolei, analiza treści księgi wieczystej [...] dotyczącej gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste i budynku wskazuje, że w dziale II jako właściciel wpisane jest Miasto st. Warszawa, a jako użytkownik wieczysty skarżący do [..] części. W księdze wpisano ostrzeżenie o podjęciu czynności sprawdzającej przez Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich oraz zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości objętej księgą na udziale nr [..] w prawie użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wynoszącym [..]. W związku z tym, Sąd wyjaśnił, że przewidziane w art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ostrzeżenie nie obala domniemania prawnego z art. 3 tej ustawy, tj. domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skutki ostrzeżenia polegają jedynie na wyłączeniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, ustanowionej w art. 5 ustawy. W odniesieniu do podnoszonej przez skarżącego kwestii prowadzenia robót budowlanych w związku z przebudową lokali [..] i [..], Sąd stwierdził, że także ta okoliczność nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro przebudowa prowadzona jest już 6 lat. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił Sądowi naruszenie art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej punktu drugiego. W ocenie skarżącego wykazano we wniosku, że na skutek pojawienia się w dziale II ksiąg wieczystych wpisów wzmianek związanych z wnioskami o wpis prawa własności nowego właściciela, poddane zostało w wątpliwość albo wręcz zanegowane prawo własności skarżącego odnośnie lokali [..] i [..], co z kolei spowoduje utratę przez skarżącego statusu i praw wynikających z decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 167/17 z 18 kwietnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, na podstawie której skarżący cały czas prowadzi przebudowę lokali [..] i [..]. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, przesłanki materialne uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się do takich prawnych lub faktycznych okoliczności związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako zmiany w rzeczywistości, jakie uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej jest wykazanie, że w związku z wykonaniem decyzji zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Na stronie skarżącej, co także wynika z ugruntowanego orzecznictwa, akcentującego działanie sądu na wniosek, ciąży obowiązek wykazania, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu, występują ww. przesłanki. Powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności przywołane przez skarżącego, prawidłowo zostały ocenione jako nie wskazujące na potrzebę zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu. Niezależnie od wskazywanych przez skarżącego podstaw braku wpisu w księgach wieczystych przysługującego mu na podstawie dziedziczenia prawa własności do lokali [..] i [..], skarżący legitymuje się w świetle wpisów prawa własności wyłącznie wpisem ostrzeżenia o niezgodności treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. W odniesieniu do przysługującego skarżącemu prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku, w księdze wieczystej wpisano ostrzeżenie oraz zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości. Ani powołany wpis, ani powoływane przez skarżącego wzmianki związane z wnioskami o wpis własności w księdze wieczystej nie skutkują odebraniem prawa własności do lokali [..] i [..], a na taką – ewentualną - okoliczność powołuje się skarżący; chociaż jak wyżej wskazano, jego prawo do lokali nie wynika z treści ksiąg wieczystych. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że skutki wpisów ostrzeżeń skutkują wyłączeniem rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, nie przesądzają natomiast o dalszym losie prawa własności. Kwestia prowadzenia robót budowlanych w lokalach [..] i [..] nie stanowi również przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie objętym wnioskiem. Prowadzenie robót budowlanych ma miejsce na podstawie ostatecznej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jak podaje skarżący. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nie była objęta zaskarżoną do sądu decyzją. Wskazane we wniosku okoliczności nie przemawiają zatem ani za uznaniem istnienia przesłanki wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, ani trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.