I OZ 452/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. K.i S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1053/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. K. i S.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 17 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1053/23, odrzucił skargę Z. K. i S.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 29 maja 2023 r. wezwano Z. K. (działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik S.K.) do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie oryginału bądź poświadczonej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz podanie numerów PESEL skarżących. Ponadto, zarządzeniem z dnia 29 maja 2023 r., wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja, zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, została zwrócona do sądu wobec niepodjęcia jej w terminie. Z adnotacji dokonanych na przesyłce (k. 18) wynika, że placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata pisma o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z dnia 14 czerwca 2023 r. i awizo powtórne z dnia 22 czerwca 2023 r.), po czym została zwrócona do Sądu w dniu 30 czerwca 2023 r., a który zarządzeniem z dnia 12 lipca 2023 r., uznał przesyłkę za skutecznie doręczoną w dniu 28 czerwca 2023 r. W związku z powyższym, Sąd I instancji wskazał, że siedmiodniowy termin na dokonanie ww. czynności upłynął bezskutecznie z dniem 5 lipca 2023 r. Skarżący nie uzupełnił jednak braków formalnych skargi oraz nie uiścił wpisu sądowego od skargi, co skutkowało jej odrzuceniem. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli Z. K. i S.K., podnosząc w uzasadnieniu, iż Z.K. nie otrzymał żadnych zawiadomień o możliwości odbioru pisma z placówki pocztowej, w związku z czym nie mógł wykonać wezwania Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Ponadto, w myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego, a ponadto zawierać inne elementy, wskazane w ustawie. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), zaś pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji zaś, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, zarządzeniem z 29 maja 2023 r., skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Odpis zarządzenia został przesłany Z.K.- działającemu w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik S.K.. Ponadto, zarządzeniem z dnia 29 maja 2023 r., wezwano Z. K. do uzupełnienia w/w braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca powyższe wezwania, skierowana na adres skarżącego, była dwukrotnie awizowana: 14 czerwca 2023 r. i 22 czerwca 2022 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki zwrócono ją do nadawcy, tj. WSA w Warszawie. Potwierdza to adnotacja na kopercie "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 30 czerwca 2023 r. Wobec tego, zarządzeniem z dnia 17 lipca 2023 r. WSA w Warszawie uznał przesyłkę za doręczoną z dniem 28 czerwca 2023 r., stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a. Termin na uzupełnienie braków bezskutecznie upłynął więc w dniu 5 lipca 2023 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie wykonał zaś wezwań Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega zatem wątpliwości, że strona uchybiła wyznaczonemu terminowi do uzupełnienia braku fiskalnego i braków formalnych skargi. Skarżący w zażaleniu wywodzą, iiż niedochowanie terminu było skutkiem nieotrzymania przez Z.K. awiza (tak pierwszego, jak i powtórnego). Zwrócić należy jednak uwagę, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do skarżącego, a pozostawione w placówce pocztowej, zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (k.180 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżący nie wszczęli postępowania reklamacyjnego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia strony, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez złożenie zwykłego oświadczenia, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 183/22). Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżący nie zastosował się w zakreślonym terminie do wezwania Sądu i nie usunął braków skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie Sąd I instancji skargę tę odrzucił. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.