I OZ 440/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 641/24 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skarg J. B., D. B., E. B., M. B., R. S., J. S., J. L., A. L., Ł. L., J. R., T. G., S. G., R. D., D. D. i A. D. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi G. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 641/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku R. D., odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 7 listopada 2024 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r. zostały oddalone skargi skarżących na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 marca 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi G. Pismem z dnia 6 marca 2025 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżąca R. D. zwróciła się z wnioskiem o uzasadnienie wyroku i o jego przesłanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmawiając sporządzenia uzasadnienia wyroku przytoczył treść art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że w niniejszej sprawie termin do skutecznego złożenia wniosku liczony był dla skarżącej od dnia ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 7 listopada 2024 r. i upłynął w dniu 14 listopada 2024 r. (czwartek). Tymczasem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie został złożony w dniu 6 marca 2025 r. Wobec powyższego skarżąca uchybiła terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku. Jednocześnie Sąd zauważył, że zawiadomieniem z dnia 27 września 2024 r. skarżąca została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy. Zawiadomienie to zostało prawidłowo doręczone. Zawarto w nim pouczenie, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (pkt 2 pouczenia). Wskazano także, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji (pkt 3 pouczenia). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła R. D., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1) art. 141 § 2 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 6 P.p.s.a. poprzez niewłaściwie zastosowanie i w konsekwencji odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek uczestniczki, której skargę oddalono, podczas gdy: a) uczestniczka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku bez własnej winy, albowiem uczestniczka samodzielnie występująca w sprawie jako osoba starsza i nieporadna pokierowała się pouczeniem o sporządzeniu uzasadnieniu wyroku przez Sąd z urzędu a nadto informacją o nieobowiązkowym stawiennictwie na rozprawie, zatem uczestniczka niemająca wiedzy o wydaniu wyroku już na ww. terminie rozprawy oczekiwała na podjęcie dalszych kroków w sprawie przez Sąd, nie mając świadomości o obowiązku złożenia samodzielnie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; b) uczestniczka w ustawowym terminie od ustania przyczyny (niewiedzy o wydaniu wyroku, jego treści i zarazem aktualizacji obowiązku do samodzielnego złożenia wniosku o uzasadnienie) wniosła niezwłocznie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wraz z dopełnieniem tejże czynności. Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia celem sporządzenia oraz doręczenia uzasadnienia wyroku; 2) zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (§ 2). Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie jest terminem ustawowym i nie podlega skróceniu ani wydłużeniu. Uchybienie takiemu terminowi powoduje, że czynność dokonana po terminie nie wywołuje skutków prawnych - jest bezskuteczna (art. 85 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Rzeszowie został ogłoszony na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r., a zatem właściwie Sąd I instancji przyjął, że termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenie upłynął w dniu 14 listopada 2024 r. Złożenie takiego wniosku przez skarżącą w dniu 6 marca 2025 r. niewątpliwie zostało dokonane po upływie przewidzianego terminu i w związku z powyższym wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Z tych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 2 i 3 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 6 P.p.s.a. wskazać natomiast należy, że w ramach kontroli legalności postanowienia w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia na podstawie art. 141 § 2 i 3 P.p.s.a., Sąd bada jedynie czy wniosek został zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Stąd też nie miały wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia argumenty odnoszące się do wieku czy też ewentualnego braku winy skarżącej w uchybieniu terminu z uwagi na nieporadność. Okoliczności te mogłyby ewentualnie stać się przedmiotem oceny w sytuacji wystąpienia przez stronę lub jej pełnomocnika z wnioskiem o przywrócenie terminu w odrębnym postępowaniu incydentalnym. Jak natomiast wynika z akt sprawy wniosek w tym przedmiocie do dnia rozpoznania niniejszego zażalenia nie został złożony. W związku z powyższym Sąd I instancji zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku gdyż wniosek ten został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.