I OZ 425/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 10/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 maja 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 10/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z uwagi na oczywistą bezzasadność jego skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z nadesłanych akt administracyjnych, jak i z treści skargi, nie wynikało, czy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa zatem Sąd wystosował do strony odpowiednie zobowiązanie. Wprawdzie skarżący udzielił odpowiedzi, jednakże nie wykazał spełnienia warunku dopuszczalności skargi, określonego w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wymienione przez skarżącego w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu pisma nie mogą stanowić dowodu przesądzającego o wyczerpaniu środków zaskarżenia. Pisma, na które powołuje się skarżący, tj. z dnia 6 lutego 2014 r., z dnia 2 marca 2014 r., jak i z dnia 28 lutego 2014 r. stanowiły skierowane do Sądu skargi lub wnioski. Z kolei pismo z dnia 25 lutego 2014 r., znajdujące się przy sprawie II KO 29/14 dotyczyło przekazania skargi J. C. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie celem nadania jej biegu i udzielenia odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu I instancji żadne ze wskazanych pism nie może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., z uwagi na adresata tych pism, jak i ich charakter. Ponadto do wskazanych pism nie załączono jakiegokolwiek pisma stanowiącego potwierdzenie złożenia w organie opisanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji stwierdzono, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał zatem, że z okoliczności sprawy wynika oczywista bezzasadność skargi, która uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy - stosownie do art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a", skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 37 § 1 stanowi, że środkiem zaskarżenia, który służy do zwalczania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, jest zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest zatem uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu. Z kolei art. 247 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W rozpoznawanej sprawie, wobec braku organu wyższego stopnia nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Szczecinie, skarżącemu przed wniesieniem skargi na bezczynność przysługiwało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które warunkowało skuteczność wniesienia skargi. Pisma, na które powołuje się skarżący z dnia 6 lutego 2014 r. i z dnia 2 marca 2014 r. (skarga i wniosek), nie stanowiły wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zatem nie można mówić o wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. Także pismo z dnia 25 lutego 2014 r. nie było wezwaniem, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę strony za niedopuszczalną, a to z kolei stanowiło podstawę odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.