I OZ 419/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1540/19 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi S.K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 965/18 w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem z 7 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1540/19 odrzucił skargę S.K. (dalej: "skarżący") o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 965/18 w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Skarżący pismem z 29 września 2019 r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 965/18 w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju. Pismem z 29 listopada 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych powyższej skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia, przez nadesłanie jednego jej odpisu, dokładne wskazanie podstawy wznowienia, podanie swojego numeru PESEL, wskazanie czy wnosi o uchylenie czy zmianę zaskarżonego orzeczenia, a także o podanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie. Odpis wezwania został wysłany na adres skarżącego wskazany w skardze i skutecznie doręczony 7 grudnia 2019 r. Tego samego dnia doręczono skarżącemu odpis zarządzenia z 22 listopada 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Tym samym termin na uiszczenie wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowego oraz na uzupełnienie jej braków formalnych upływał 14 grudnia 2019 r. Skarżący uiścił wpis od skargi 12 grudnia 2019 r. Z kolei w piśmie z 12 grudnia 2019 r., wskazał, że wnosi o zmianę zaskarżonego orzeczenia oraz podał swój numer PESEL. Jako podstawę wznowienia wskazał postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2019 r. oraz pismo z 24 lipca 2019 r., których kserokopie załączył. W załączeniu pisma nadesłał również kserokopię skargi o wznowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że skarżący nie wskazał w wyznaczonym terminie, pomimo skutecznie doręczonego wezwania, daty, w której dowiedział się o wskazanej przez siebie podstawie wznowienia, a zatem nie podał okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie. W przedmiotowej sprawie uniemożliwia to stwierdzenie terminowości wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, a zatem wskutek niezachowania wymogu formalnego skarga o wznowienie nie może otrzymać prawidłowego biegu. Dlatego też na mocy art. 276 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu. Jednocześnie Sąd podniósł, że na tym etapie nie badał, czy skarga opierała się na ustawowej podstawie wznowienia. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie zajął się istotą skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie należy uwzględnić, jednakże z innych powodów niż w nim wskazanych. Zgodnie z treścią art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie do art. 229 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W przedmiotowej sprawie, z uwagi, iż skarga o wznowienie zwierała braki formalne, ponieważ skarżący nie wskazał m.in., kiedy dowiedział się o podstawie wznowienia, Sąd wezwał go do ich uzupełnienia, w tym do podania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący uzupełniając braki formalne podał, że podstawą złożonej przez niego skargi jest wydanie postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2019 r. oraz pismo z 24 lipca 2019 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji przedwcześnie uznał, że zaistniały podstawy do odrzucenia przedmiotowej skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi w zakresie niepodania daty, kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia. Zwrócić należy uwagę, że Sąd kierując wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, powinien formułować je w sposób precyzyjny i jasny, tak aby nie budziło żadnych wątpliwości, zwłaszcza w sytuacji gdy strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wystosowane wezwanie w ww. zakresie spełniało te wymagania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób nieprecyzyjny wezwał skarżącego o podanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, gdyż z jego treści nie wynika jednoznacznie, że skarżący ma wskazać także datę, od kiedy posiada wiedzę o podstawie wznowienia. Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że pomimo, iż odpowiedź skarżącego nie odnosiła się w pełni do okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, to uznanie, że wina w tym zakresie leży po stronie wnoszącej skargę, świadczyłoby o przerzuceniu odpowiedzialności Sądu za brak jednoznacznego wezwania na skarżącego, co jest niedopuszczalne. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd nie miał podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie brak formalny nie został uzupełniony, skoro skarżący nie został do niego prawidłowo wezwany. Ponadto podnieść należy, uwzględniając, iż w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący powołał się na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2019 r. oraz pismo z 24 lipca 2019 r., że Sąd pierwszej instancji powinien odnieść się do ww. faktu i zbadać, czy z uwagi na terminy wydania postanowienia i sporządzenia pisma możliwe jest zbadanie, czy został zachowany termin do złożenia przedmiotowej skargi (m.in. czy od dnia ich wydania do dnia złożenia skargi upłynął trzymiesięczny termin do jej złożenia). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest jednak rozważań w tym zakresie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.